mahkeme 2024/510 E. 2024/529 K.

T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/510 Esas
KARAR NO : 2024/529

DAVA : Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
DAVA TARİHİ : 08/08/2024
KARAR TARİHİ : 12/08/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı asil dava dilekçesinde özetle; kendisinin ... Şirketinin %20 pay ile evrak üzerinden ortağı bulunduğunu, şirketin diğer ortağı ve müdürü davalı ...'ın bugüne kadar bilinçsiz, kontrolsüz ve genel kabul görmüş sistem dışında kanun ve yönetmeliklere aykırı olarak şahsi bir firma gibi kullandığını, şirketin sonucu vahim bir duruma getirecek ticari anlaşmalar ve faaliyetler gösterdiğini, bu durumun çalışma şartlarına uymadığını, bu koşullarda faaliyet göstermesi genel kurulda alacakları bir karar ile şahsının ortaklıktan çıkarılmasını talep ettiyse de bir tutum ve cevap alamadığını, şirketin borç/alacak ve kar/zarar durumu konusunda hiçbir bilgi sahibi olmadığını, aynı sebeplerden ötürü ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasını açtığını, ilgili davayı takip edemediğini ve davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, davalının bu tavırlarıyla kendisini sindirmeye çalıştığını, %20'lik payını fesih etmek istediğini, bu nedenlerle davacı olarak şahsının mezkur şirket ortaklığından çıkarılmasını, yargılama giderlerinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
... Şirketi'nin ... Ticaret Odası kayıtlarının ... adresinden sorgulanması ile davacının şirket ortağı olduğu, şirket yetkilisinin davalı ... olduğu, ... adresinden şirketin sicil kayıtlarının Ticaret Sicil kayıtlarının tetkikinde şirketin iki ortaklı limited şirket olduğu, şirketin son tescilinin 25/06/2009 tarihli şube açılış tescili olduğu görülmüştür.
Dava, davacının ortaklıktan çıkma istemine ilişkindir.
TTK 636. Madde - "(3) Haklı sebeplerin varlığında, her ortak mahkemeden şirketin feshini isteyebilir. Mahkeme, istem yerine, davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenmesine ve davacı ortağın şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme hükmedebilir."
TTK 638. Madde - "(2) Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir. Mahkeme istem üzerine, dava süresince, davacının ortaklıktan doğan hak ve borçlarından bazılarının veya tümünün dondurulmasına veya davacı ortağın durumunun teminat altına alınması amacıyla diğer önlemlere karar verebilir."
HMK 114/1.h bendinde, hukuki yarar, 114/1.d bendinde, taraf ve dava ehliyetine sahip olunması dava şartları arasında sayılmıştır. HMK 115/1.maddesine göre, mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır ve dava şartlarında eksiklik bulunması halinde davanın usulden reddine dair kararını yargılamanın her aşamasında verir.
Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukukî koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. (Hukuk Genel Kurulu 2017/657 E. , 2021/491 K.)
Yargıtay 11. HD. 2018/89 karar sayılı emsal içtihadı: "Limited şirketten çıkma izni davaları kural olarak şirket tüzel kişiliği hasım gösterilerek açılması gerekmektedir. Mahkemece, davalı şirketin yanında diğer ortak yönünden de dava kabul edilmiştir. Oysa, bu davada çıkma izni istenen şirket dışındaki ortaklara husumet yöneltilmesi mümkün değildir. Bu durumda, davalı ... hakkında davanın husumetten reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiş, kararın davalı ... yönünden bozulması gerekmiştir." şeklindedir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; ortaklıktan çıkma davası şirkete açılması zorunludur, limited şirketten çıkma davası kural olarak şirket tüzel kişiliği taraf gösterilerek açılması gerekli ve yeterli olup, davalı gerçek şahıslar açısından açılan davalının pasif husumet ehliyeti bulunmamakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi ve ayrıntısı açıklanan nedenlerle;
1-Davanın pasif husumet nedeni ile REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi.12/08/2024

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır.“5070 sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.”