mahkeme 2022/654 E. 2024/355 K.

T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/654 Esas
KARAR NO : 2024/355 Karar
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/10/2022
KARAR TARİHİ : 21/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesini özetle;... ...’a ait ... Mah. ... Sok No: ...-İST. adresinde iş yeri bulunduğunu, ... ... vergi dairesinin ... vergi numaralı mükellefi olduğunu, ... ... adına ticaret sicilde kayıtlı iş yerini nevi değişikliğine giderek ... Tic. A.Ş’ ne dönüştürdüğünü, müvekkili firma tıbbi malzeme üreten bir firma olup, davalıya bir kısım tıbbı malzeme sattığını ve malzemelerin parasını tahsil edemediğini, bu sebepten davalı taraf hakkında icra takibi yapıldığını, davalı ..., alacaklı kurum ile iki yıldır çalıştığını, müvekkili firmadan ürün aldığını ve borcu bulunduğunu belirtmesine rağmen dilekçesinin son tahlilinde borca itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, davalı tarafla ticari ilişkinin daha önce ... ... üzerinden yürümekte iken, ... ... işyerini kardeşi ...’e devrederek faaliyette bulunduğunu, ... ticari defterleri üzerinde ... ...’in borcunu nakil alarak tüm borcunu üstlendiğini, itiraz dilekçesinde de ticari ilişkinin iki yıldan beri devam ettiğini söylediğini, ... ... 21.05.2021 ile 17.02.2022 tarihleri arasında müvekkili firma ile ticari ilişki yürütüldüğünü, davalı bu dönemi de kapsayacak şekilde borcu üstlendiğini, bunun üzerine .... İcra Müdürlüğünün 2022/...E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun icra takibine itirazı sonucu takibin durduğunu, asıl alacağa yapılan itirazın 28.000.00 TL üzerinden kısmi olarak iptali ile takip tarihinden itibaren avans faiz oranı üzerinden faiz yürütülmesine ve takibin takip koşulları ile devamına, işlemiş faize yapılan itirazın 2.000 TL üzerinden kısmi olarak iptali ile takibin takip koşulları ile devamına, davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı yana yüklenmesine, karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davalının davaya cevap vermediği anlaşıldı.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacının davalı aleyhine 182.511,36 TL asıl alacak 12.049,50-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 194.560,86-TL ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun itiraz ettiği görülmüştür.
Bilirkişinin düzenlediği 23/01/2024 tarihli 5 sayfadan ibaret raporunda özetle; Davacının ticari defterlerinden 2022 yılı envanter defteri ibraz edilmediğinden davacı defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olmadığı, dava ve icra takip dosyası dava dosyasına sunulan deliller ve davacının ticari defterler incelemesi sonucu, davacının ticari defterlerindeki kaydi verilere göre, her ne kadar takip tarihi itibariyle davacı 28.634,16TL davalıdan 255.008,40TL de dava dışı ... ...’den alacaklı görünse bile ... ... ile davalı arasında TBK md. 202 anlamında “ticari işletme devri” yapıldığına dair dosyaya sunulu yazılı bir belge olmadığından, davacının davalıya düzenlemiş olduğu faturaların da teslim/tebliğ hususu ispata muhtaç olduğundan, dosyaya sunulu bilgi ve belgeler kapsamında bu aşamada davacının takibe konu alacak iddiasının ispata muhtaç olduğu, davalının vergi dairesi kaydının kapalı olduğu, BA/BS formlarının olmadığı, davalının ticari ticaret siciline kayıtlı olmadığı, esnaf siciline kayıtlı olduğu, Sayın Mahkemece davacının alacak iddiası benimsense bile takipten önce temerrüt oluşmadığından işlemiş faiz talebinin yersiz olduğu, davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda; Merkez bankası verilerinden, 21.07.2022 takip tarihi itibari ile avans faizi oranının %15,75 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına takip tarihinden itibaren %15,75 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceği, görüş ve kanaatinde raporunu sunmuştur.
6100 sayılı Yasanın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartlarından olup 115. madde gereğince de Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.
Bilindiği üzere; 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı yasanın 5/3.maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan yasal düzenlemeler uyarınca Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde olduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının, TTK’da ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.
Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Yasa ile değişik 4.maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise; tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davanın ticari bir dava niteliği taşımadığı, görev hususunun re'sen göz önüne alınması gerektiği, 6102 sayılı TTK'nun 4 ve 5. maddelerinde tarif edilen ticari davalardan sayılmadığı, davanın mutlak ticari davalardan olmadığı, dosya içeriğinin incelenmesinde davalının tacir olduğuna dair bilgi ve belge de bulunmadığı, mahkememizce yazılan müzekkere cevaplarında davalının tacir kaydının bulunmadığı, ... na kayıtlı olduğu, işletme esasına göre defter tuttuğu, Vergi Usûl Kanununun 177. Maddesinde belirtilen limitleri aşmadığı anlaşılmış olup tacir sıfatının bulunmadığı, bu hali ile TTK 4. maddesinde tarif edilen her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili olma şartının bulunmadığından nispi ticari dava olarak da kabulünün mümkün bulunmadığından eldeki davaya bakma görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesine aittir. Bu nedenlerle davanın görev şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın 6100 sayılı Yasanın 114/1-c maddesi ve 115/2.maddesi gereğince görev dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,
2- 6100 sayılı Yasanın 20/1 maddesi delaletiyle kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize başvurularak dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesinin talep edilmesi gerektiği, aksi durumda davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin kararın tebliği ile birlikte ihtarına,
3- 6100 sayılı Yasanın 331/2.maddesi gereğince davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, davaya devam olunmaması halinde Mahkememizce dosya üzerinden durumun tespiti ile davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır