mahkeme 2025/640 E. 2025/525 K.

T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/640 Esas
KARAR NO :2025/525

DAVA:Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:30/08/2025
KARAR TARİHİ:03/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ile davalı şirket arasında, davalı tarafından düzenlenen 27.06.2025 tarihli proforma fatura kapsamında uyarınca 3150+70NYY Kablo (...), 410N2XH Kablo (...) ve 3185+... F180 (...) olarak kararlaştırılan kabloların belirlenen metre ve miktarları ile derhal teslimi ve ödenmesi hususunda anlaşma yapıldığını, 27.06.2025 tarihli proforma faturaya konu 410N2XH Kablo (...) ve 3185+... F180 (...) cinsi kabloların teslim edildiğini ancak 3150+70NYY Kablo (...) cinsi kablo bugüne kadar teslim edilmediğini, anılan proforma fatura kapsamında kabloların bedeli olarak, müvekkili firma tarafından; ...A.Ş. ... Şubesi ... numaralı, 04.09.2025 vadeli ve 471.505,20TL tutarlı ve .... ... numaralı 04.09.2025 vadeli ve 675.709,20TL tutarlı toplam iki adet çek düzenlendiğini, söz konusu çeklerin, 04.07.2025 tarihinde imza karşılığında davalı şirkete teslim edildiğini, çeklerin teslimi hususunda davalı şirket tarafından 04.07.2025 tarihli tahsilat makbuzu düzenlenerek müvekkili şirkete verildiğini ve ilgili kayıtların müvekkili şirketin muavin defterine işlendiğini, davalı şirketin anlaşma konusu kabloların bir kısmını teslim ettiğini ancak “3150+70 NYY Kablo (...) 187 MT” cinsindeki, KDV DAHİL 429.277,20 TL değerindeki kabloyu bugüne kadar teslim etmediğini, malların teslim edilmemesi nedeniyle müvekkili şirketin mağdur olduğu gibi aynı zamanda vermiş olduğu çekin vadesinin yaklaşmasından dolayı zor durumda kalabileceğini, anlaşmayla ilgili olarak tüm vecibeler müvekkili şirketçe yerine getirildiği halde davalı taraf edimlerini yerine getirmediğini, ayrıca müvekkilinin malların teslim edilmemesinden dolayı üçüncü kişilere vermiş olduğu taahhütleri de yerine getiremediğinden dolayı mağdur olduğunu ve zarara uğradığını, eksik kabloların teslimi için davacı şirket ... ... A.Ş. Çalışanı ... tarafından, davalı şirket yetkilisi ... defalarca aranmış ve teslimin gerçekleşmesi konusunda mesaj atıldığını, davalı şirket yetkilisi 50 defa aranmış, proforma faturadaki mevcut numara ile müvekkili şirket tarafından iletişim kurulan irtibat numarası aynı olup, 04/08/2025, 05/08/2025 ve 11/08/2025 tarihlerinde eksik kabloların teslim edilmediği ve teslim edileceği davalı şirket yetkilisi tarafından kabul edildiğini, ayrıca, taraflarınca 29/08/2025 tarihinde noter ihtarnamesi ile davalıya eksik teslimin tamamlanması için süre verildiğini ancak davalının yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bu durumda, çeklerin verilmesine esas teşkil eden temel işlem (satım sözleşmesi) ifa edilmediğinden, çek bedelsiz kalmış olup, müvekkilinin bu çekten dolayı borçlu olmadığının açık olduğunu, ancak çekin vadesinin yaklaşması nedeniyle davalının bu çeki bankaya ibraz etmesi veya icra takibine koyması ihtimali olduğunu, böyle bir durumda müvekkilinin telafisi güç ve imkânsız zarara uğrayacağını, 27.06.2025 tarihli proforma faturada görüldüğü üzere teslim edilmeyen mal tutarı 429.277,20 TL olduğunu, ihtiyati tedbir ile ödenmemesi talep edilen çek 471.505,20 TL tutarlı olduğunu, bu nedenle İhtiyati tedbire konu edilen çek davalı şirket elinde olup, vadesi de gelmek üzere olduğundan dolayı (vade: 04.09.2025) ivedilikle çekin 429.277,20 TL'lik kısmının ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, davalı şirketin, malların teslim edilmesine karşılık gelen çekin vadesinin gelmesi ve derhal haksız olarak icra kanalıyla tahsiline gidebileceğinden ötürü söz konusu çeklerin dava kesinleşinceye kadar ödenmemesi için çekler üzerinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve bahse konu çekin iptal edilmesini ve borçlu olunmadığının tespitini talep etme zarureti hâsıl olduğunu, bu sebeple davalı şirket tarafından bahsedilen çeklerin icraya konulup takibe başlanması söz konusu olabileceğinden teminatlı veya teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararlı menfi tespit davasını açtıklarını, arz ve izah edilen Mahkeme tarafından müvekkili şirket lehine re'sen nazara alınacak sebeplere binaen, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davalarının kabulüne, borçlu olmadığımızın tespitine, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca teslim edilmesi gereken “3150+70 NYY Kablo (...) 187 MT” cinsi kablonun davalı tarafından teslim edilmemesi sebebiyle, bedeline karşılık olarak müvekkili tarafından verilen ... numaralı, 04.09.2025 vadeli ve 471.505,20TL tutarlı çekin 429.277,20 TL'lik tutarının icra takibine konulmaması ve ödenmemesi yönünde; öncelikle teminatsız olarak, Mahkeme aksi kanatte ise teminat karşılığında, çekin vade tarihinin 04/09/2025 tarihi olması sebebiyle ivedilikle ve dava sonuçlanıp kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bu hususta ilgili bankaya müzekkere yazılmasına ve yargılama neticesinde dava konusu çekin iptaline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Kamuoyunun 7. Yargı Paketi olarak adlandırdığı “1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 3 (üç) maddesinde değişiklik içeren 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 05.04.2023 tarih ve 32154 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Yapılan değişikliklerle beraber ticari davalar ve iş sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar bakımından, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarının zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğu düzenlenmiştir.
31. Madde uyarınca; 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir.
43. Madde uyarınca; Bu Kanunun;
a) 31 inci, 34 üncü, 36 ncı, 37 nci, 38 inci ve 41 inci maddeleri 1/9/2023 tarihinde,
b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer." şeklinde düzenlenmiştir.
"6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrası ile 7036 sayılı Kanunun 3. üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen menfi tespit ve istirdat davaları hakkındaki hüküm, 01/09/2023 tarihinde ve sonrasında açılacak davalar hakkında uygulanır." hükmü uyarınca eldeki menfi tespit davası 30/08/2025 tarihinde açıldığından işbu davanın da zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğu anlaşılmıştır.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 20.06.2019 tarih, 2019/1038 Es. ve 2019/869 K. sayılı ilamında; "...TTK 5/A maddesi 1. fıkrasında arabulucuya başvurulmasının dava şartı olarak düzenlendiği, davanın arabulucuya başvurulmadan açıldığı ve arabulucuya başvuru şartı mahiyeti gereği sonradan tamamlanamayan özel dava şartlarından olduğu anlaşılmakla, mahkemece verilen dava şartı yokluğu nedeniyle usulden red kararı usul ve yasaya uygun olmakla ... " yönünde karar vermiştir.
6325 sayılı yasanın 18/A Maddesi- (Ek:6/12/2018-7155/23 md.)
''(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.
(2) ...Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.'' hükmünü içermekte olup 6325 sayılı yasanın 18/A maddesinin 2. fıkrası gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM:
1-)Mahkememize açılan işbu davanın başlangıçta arabuluculuğa başvurulmadığından TTK 5/A-(1) ve 6325 sayılı ''Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'' nun 18/A(2) maddeleri uyarınca HMK 114(2) ve 115(2) maddesi gereği dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli maktu 615,40-TL red karar ve ilam harcının başlangıçta peşin alınan 7.330,99-TL harç ile 1.013,90-TL Peşin/Nispi harcından mahsubu ile bakiye 7.729,49-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/vekiline iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere, dosya üzerinden karar verildi. 03/09/2025

Katip ...
(E-İmzalı)

Hakim ...
(E-İmzalı)