mahkeme 2025/424 E. 2025/545 K.

T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/424 Esas
KARAR NO :2025/545

DAVA:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/06/2025
KARAR TARİHİ:08/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili ... ... A.Ş'nin uluslararası lojistik taşımacılık hizmeti veren, merkezi yurtdışında bulunan bir ticari işletme olduğunu, göndereni..., ... ... Limited, Alıcısı ... Kazakhstan olan toplam 46 adet ... .../ ... ... marka aracın İngiltere'den Kazakistan'a uluslararası nakliyesi sırasında Türkiye üzerinden geçecek güzergâhta hizmet verecek bazı alt taşımacılarla anlaşma sağlanmış olduğunu, söz konusu taşıma faaliyetinde araçların gümrük çıkış işlemlerinin tamamlanmış ve navlun bedellerinin ödenmiş olduğunu, 46 adet ... .../ ... ... marka araç 22.04.2025, 08.05.2025, 15.05.2025 ve 21.05.2025 tarihlerinde, ... ve ... ... limanlarından İtibaren karayolu İle Kazakistan'a uluslararası nakliyesi amacıyla, alt taşımacıları temsilen hareket eden davalılardan ... kontrol ve yönetiminde 23 adet tıra yüklenerek davalılara teslim edilmiş taşıma şekli ve rotası "Özel Talimat-Güzergah Taahhüdü" ile Gürcistan Sınır/Gümrük kapısından çıkışları yapılarak karayolu ile Kazakistan'a nakliyesi şeklinde taahhüt edilmiş, davalıları temsilen hareket eden ve taşıma operasyonunu yöneten davalılardan ...'ün bildirdiği alt taşıma şirketlerine navlun bedelleri ödenmiş ve bu sebeple,
13.06.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
20.06.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
23.06.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
27.06.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
04.07.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
11.07.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
18.07.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
25.07.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
olmak üzere toplam 400.000,00 tutarında dökümü verilen çeklerin davalılara teslim edilmiş olduğunu, davalıların açık güzergah talimatı ve buna göre düzenlenen T1 Transit geçiş beyannameleri ile Gürcistan'a geçiş rotasında müvekkiline güzergah ve T1 beyannameleri göndermek sureti ile Gürcistan'a çıkış yapılmak üzere olunduğunun bildirilmiş olduğunu, bunun üzerine müvekkilinin davalıların Gürcistan sınır kapısından gönderdikleri güzergah ile Gürcistan'a çıkışların yapıldığını zannederek yükün Kazakistan'a teslimini beklerken, ... Kazakhstan tarafından teslimatın yapılmadığının bildirilmesi üzerine müvekkilinin derhal alt taşımayı üstlenen davalı şirketler ve yetkilileri ile temas kurmak istemiş ve araçların konumlarına ulaşmaya çalışmış olduğunu ancak davalılara ve araçların konumlarına ulaşamamış olduğunu, yapılan sorgulamada bu davalı şirketlerin dışarıdan bağımsız görünmelerine rağmen hepsinin birbirine bağlı grup şirketleri olduğunu, her birinde aynı ailenin üyelerinin ortak/hissedar olduğu ve birlikte organize şekilde hareket ettiklerinin anlaşılmış olduğunu, davalıların 23 Tırda Yüklü 46 Adet ... .../ ... ... marka aracı Gürcistan sınır kapısından çıkarak Kazakistan'a teslim etmeleri gerekirken, bunu yapmamış olduklarını, İran sınır kapısından çıkarak sınırdan geçtikten sonra da bu araçları kaçırmış ve zapt etmiş teslim etmemiş olduklarını, bu araçların nerede olduğu ve kimlerde olduğunun bilinmediğini, davalıların Gürcistan'dan çıkış yapmadıklarını müvekkilinin bilgisi ve onayı dışında, yeni ve farklı T1 beyannameleri düzenleyerek güzergahı değiştirdiklerini ve İran sınırından çıkış yaptıklarının anlaşıldığını, davalıların yükümlülüklerine aykırı olarak, araçları Kazakistan’a ulaştırmak yerine başka ülkelere kaçırmış,olduklarını, araçlara ait sahte sevk irsaliyeleri ve sahte satış evrakları düzenleyerek müvekkilin rızası olmadan üçüncü kişilere devrettikleri istihbaratının alınmış olduğunu ve bu duruma ilişkin bir kısım sahte evraka da ulaşılmış olduğunu, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik,
13.06.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
20.06.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
23.06.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
27.06.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
04.07.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
11.07.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
18.07.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
25.07.2025 ... ... Şubesi ... $50.000,00
olmak üzere toplam $400.000,00 tutarında çek için öncelikli olarak tayin ve takdir edilecek teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilerek bu çeklerin karşılıksız işlemi görmesinin ve takip ve tahsil konusu yapılmasının tedbiren durdurulmasını, yargılama sonunda bahse konu çeklerin iptalini ve bu çekler ve karşılığı tutarlardan müvekkilin borçlu olmadığının tespitini, davalıların kötü niyet tazminatına mahkum edilmelerini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
CEVAP:
Davalı ...Loj. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde; Açılan menfi tespit konulu işbu davanın zorunlu arabuluculuğa tabi bir dava olduğu, işbu dava açılmadan önce davacı tarafça, kendileri yönünden herhangi bir arabuluculuk başvurusu yapılmamış olup, ...Loj. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ve davacı ... Lojistik Hiz. A.Ş. Arasında herhangi bir arabuluculuk görüşmesi yapılmadığı, bu sebeple TTK'nın 5/A ve 6325 Sayılı Arabulculuk Kanunu 18/A maddeleri gereğince müvekkili şirkete karşı açılan işbu davanın usulden reddine karar verilmesini, aksi durumda ise dava dilekçesi ve eklerinin tebliği ile davaya cevap için tarafımıza süre verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş; davada Müvekkilin hak sahipliğini gösteren dokümanlar, Gümrük evrakları, Geçiş beyannameleri, Survey raporları, Sahte evrak örnekleri, GPS/veri logları ve Güzergah bilgileri, Araç ruhsat ve sevk belgeleri, Faturalar ,yazışmalar, E-posta Kayıtları, Gümrük Müdürlüklerine Yazı Yazılarak Taşıma Konusu Emtiaya İlişkin tüm verilerin tasdikli bir örneğinin celbi, Dava konusu çeklere ilişkin banka kayıtları ve mali veriler, Gümrük kayıtları- mali ve ticari verilerde Bilirkişi incelemesi, Savcılık ve mahkeme dosyası delillerine dayanmıştır.
.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 18/06/2025 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek, dosya mahkememize gönderilmiş ve işbu esasa kaydı yapılmıştır.
Mahkememizin 20/06/2025 tarihli tensip zaptı ile; "...Dava dilekçesinde her bir davalının dava konusu çeklerle olan ilişkisinin ve hangi davalının hangi çek(ler) bakımından muhatap olduğunun açıklanmaması ve davalılardan ...'ün kimlik bilgileri ile tebliğe yarar adres bilgilerinin bildirilmemesi nedeniyle H.M.K.'nun 119/1 maddesi gereğince EKSİKLİK tespit edilmiş olup, davacı yanın bu eksikliği gidermek üzere her bir davalının dava konusu çeklerle olan hukuki ilişkisini ve sorumluluğunu ayrıntılı olarak açıklayan eksiklik giderme dilekçesini 1 haftalık kesin süre içinde sunmasına, bu süre içinde eksiklik giderilmemesi halinde H.M.K.'nun 119/2 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılacağının ihtarına.." karar verildiği, davacı vekilinin 30/06/2025 tarihli beyan dilekçesi ile işbu tensip ara kararı doğrultusunda beyan dilekçesi sunulduğu görüldü.
Mahkememizin 16/07/2025 tarihli tensip zaptı ile; .... Asliye Ticaret Mahkemesince 30/05/2025 tarih ve ... d.iş sayılı ihtiyati haciz kararına istinaden esas hakkında Mahkememizde dava açıldığından bahisle; .... Asliye Ticaret Mahkemesince 30/05/2025 tarih ve ... d.iş sayılı ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın değerlendirilmesi hususunda ve mahkememizin 25/07/2025 tarihli tensip zaptı ile; .... Asliye Ticaret Mahkemesince 19/06/2025 tarih ve ... d.iş sayılı ihtiyati tedbir kararına istinaden esas hakkında Mahkememizde dava açılması nedeniyle; .... Asliye Ticaret Mahkemesince 19/06/2025 tarih ve ... d.iş sayılı ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın değerlendirilmesi hususunda dosyanın mahkememize gönderilmesi üzerine mürafaanın yapılmasına karar verildiği;
Mahkememizce yapılan mürafaa duruşması neticesinde düzenlenen 08/08/2025 tarihli ara kararları ile; "..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin değerlendirme yapmakta yetkisiz olduğu anlaşılmakla, usulüne uygun olarak verilmeyen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş Sayılı tedbir kararının kaldırılmasına..." ve "...Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin KISMEN KABULÜ ile; A) ... ... Şubesi; 13.06.2025 tarih ... nolu $50.000,00 bedelli, 20.06.2025 tarihli ... nolu $50.000,00 bedelli, 23.06.2025 tarihli ... nolu $50.000,00 bedelli, 27.06.2025 tarihli ... nolu $50.000,00 bedelli, 04.07.2025 tarih ... nolu $50.000,00 bedelli, 11.07.2025 tarihli ... nolu $50.000,00 bedelli, 18.07.2025 tarih ... nolu $50.000,00 bedelli, 25.07.2025 tarih ... nolu $50.000,00 bedelli olmak üzere toplam $400.000,00 tutarında çek bedelinin %40'ı oranında Nakdi teminatın depo edilmesi veya bu tutarda kesin ve süresiz teminat mektubu ibraz edilmesi halinde, işbu dosyanın tarafları arasında geçerli olmak üzere İİK m.72 hükmü uyarınca talep ve dava tarihi olan 17/06/2025 tarihinden itibaren icra takibine konulmaması, bu tarih ve sonrasında başlatılacak olan icra takiplerinin durdurulması yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesine, çekin icra takibine konu edildiğinin bildirilmesi halinde ihtiyati tedbir kararının ilgili icra müdürlüğüne bildirilmesine, B)Yasal koşulları oluşmadığından çekin devir, temlik, ciro edilmesinin ve bankaya ibrazı halinde tahsil edilmesinin önlenilmesine yönelik taleplerin reddine,..." karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasıdır.
Kamuoyunun 7. Yargı Paketi olarak adlandırdığı “1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 3 (üç) maddesinde değişiklik içeren 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 05.04.2023 tarih ve 32154 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Yapılan değişikliklerle beraber ticari davalar ve iş sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar bakımından, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarının zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğu düzenlenmiştir.
31. Madde uyarınca; 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir.
43. Madde uyarınca; Bu Kanunun;
a) 31 inci, 34 üncü, 36 ncı, 37 nci, 38 inci ve 41 inci maddeleri 1/9/2023 tarihinde,
b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer." şeklinde düzenlenmiştir.
"6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrası ile 7036 sayılı Kanunun 3. üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen menfi tespit ve istirdat davaları hakkındaki hüküm, 01/09/2023 tarihinde ve sonrasında açılacak davalar hakkında uygulanır." hükmü uyarınca eldeki menfi tespit davası 17/06/2025 tarihinde açıldığından işbu davanın da zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin 16/07/2025 tarihli ara kararı ile; "...Davacı tarafın arabuluculuk son tutanağının aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış suretini dosyaya sunmadığı anlaşılmış olup, davacı vekiline arabuluculuk son tutanağı aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış suretini dosyaya sunması için bir haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde gereğinin yerine getirilmemesi halinde 6325 sayılı yasanın 18/A maddesinin 2. fıkrası gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verileceğinin ihtarına..." karar verildiği, ara kararın davacı vekiline e-tebligat ile 23/07/2025 tarihinde tebliğ edildiği, verilen kesin süre içerisinde davacı tarafından arabuluculuk son tutanağının aslı veya onaylı suretinin sunulmadığı, davacı tarafça dava açılmadan evvel arabuluculuğa başvurulmadığı ve zorunlu dava şartının yerine getirilmediği görülmüştür.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 20.06.2019 tarih, 2019/1038 Es. ve 2019/869 K. sayılı ilamında; "...TTK 5/A maddesi 1. fıkrasında arabulucuya başvurulmasının dava şartı olarak düzenlendiği, davanın arabulucuya başvurulmadan açıldığı ve arabulucuya başvuru şartı mahiyeti gereği sonradan tamamlanamayan özel dava şartlarından olduğu anlaşılmakla, mahkemece verilen dava şartı yokluğu nedeniyle usulden red kararı usul ve yasaya uygun olmakla ... " yönünde karar vermiştir.
6325 sayılı yasanın 18/A Maddesi- (Ek:6/12/2018-7155/23 md.)
''(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.
(2) ...Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.'' hükmünü içermekte olup 6325 sayılı yasanın 18/A maddesinin 2. fıkrası gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Mahkememize açılan işbu davanın başlangıçta arabuluculuğa başvurulmadığından TTK 5/A-(1) ve 6325 sayılı ''Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'' nun 18/A(2) maddeleri uyarınca HMK 114(2) ve 115(2) maddesi gereği dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
2-)Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararların, karar kesinleşinceye kadar devamına,
3-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 615,40-TL harcın başlangıçta peşin alınan 269.073,09-TL harçtan mahsubu ile bakiye 268.457,69-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-)Davacı yanca yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-)Kendini vekil ile temsil ettiren bir kısım davalılar yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile işbu davalılara verilmesine,
5-)Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen taraflara/vekiline iadesine,
Dair, dosya üzerinden, taraf vekillerinin yokluğunda, tarafların/vekillerinin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/09/2025

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır