mahkeme 2023/61 E. 2023/941 K.

T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/61 Esas
KARAR NO :2023/941

DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:18/09/2014
KARŞI DAVA:Tazminat
KARŞI DAVA TARİHİ:02/01/2014
KARAR TARİHİ:28/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Vekiledeni ile davalı arasında, davalı şirketin ''...'' adlı projesinin PVC doğrama ve cam işlerinin yapımı konusunda 22.04.2011 tarihli, yine aynı adlı bir sözleşme bağıtlandığını, bu sözleşme gereği vekiledeni tarafından, davalının İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mah., ... pafta, 801 ada, 9 parselde yaklaşık 68.307 metrekarelik alanda ''...'' projesi olarak lansmanını yapmış olduğu projenin PVC doğrama ve cam işlerini yaptığını, ancak hakediş olarak ödenmesi gereken bedellerin ödenmediğini, bu hususta davalıya ... Noterliği'nin 08.11.2012 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderildiğini, davalı yanca bu ihtara cevap verilmediğini, herhangibir ödemede yapılmadığını, bunun üzerine davalı aleyhine cari hesap alacağına ilişkin olarak ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine girişildiğini, 27.11.2012 tarihinde borçlunun borcun tamamına ve ferilerine itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, davalının takipte itirazının iptaline, takibin devamına, davalının alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP- KARŞI DAVA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Vekiledeni ile davacı arasında bağıtlanan 22.04.2011 tarihli sözleşme uyarınca davacının sözleşme konusu İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mah, ... pafta, 801 ada, 9 parselde yapılacak inşaatın PVC Doğrama ve cam işlerinin yapılmasını üstlendiğini, sözleşme bedelinin 481.363,63-Euro olduğunu, sözleşmenin 7.maddesine göre davacının işlerin tamamını yer tesliminden itibaren 300 gün içinde bitirmekle yükümlü olduğunu, yer tesliminin de davacıya 17.06.2011 tarihinde yapıldığını, dolayısıyla davacının ortalama olarak işin tamamını 17.04.2012 tarihinde bitirerek teslim etmesi gerektiğini, davacının basiretli bir tacir olarak davranma yükümlülüğünde olduğunu, sözleşme konusu projeyi gördüğünü, çalışma alanını, inşaat sahasını incelediğini ve işi tüm bu çalışma şartlarını görerek ve bilerek aldığını, süresi içinde işleri bitirerek vekiledenine teslim etmediğini, vekiledeni şirketi zor durumda bıraktığını, davacı beyanlarının aksine vekiledeninin işlerin gecikmesinde hiçbir kusuru bulunmadığını, davacının zamanında işleri bitirememesinden ötürü dava dışı başka bir firmaya eksik kalan işlerin tamamlattırıldığını, gecikmelerden kaynaklı sattığı konutlarında tesliminde gecikmeler yaşandığını, bu gecikmelerden dolayı işlerin aksadığına ilişkin ihtar yazıları aldığını, en son 19.04.2012 tarihinde ... sahibi ... ile karşılıklı olarak 30.04.2012 tarihine kadar acil olarak yapılması gereken işlerin belirlendiğini ancak bu terminlere de uyulmadığını, davacının işi zamanında bitiremediği gibi iş sahasınıda terkettiğini, A,B,C,D ve E bloklarından oluşan sitede C ve D blokları eksik yaptığını, A,B ve E bloklara hiç başlamadan iş sahasını terkettiğini, sözleşmesel edimini yarıda bırakarak sahayı terk eden davacıya ihtarname gönderilmediğini, sözleşmenin süresininde bittiğini, davacının zaten temerrüde düştüğünü, bu durumda vekiledeni tarafından davacıya sözleşmenin feshine ilişkin ihtara gerek kalmadığını, işlerin yarım bırakılması üzerine, üretici firma olan dava dışı ... LTD ŞTİ ile yapılan görüşme neticesinde eksik kalan işlerin tamamlattırılması ve ayıplı imalatları düzeltmek adına ... A.Ş ile anlaşıldığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmişler,
Davalı vekili karşı dava dilekçesinde; Vekiledeninin, davacının edimlerini zamanında yerine getirmeyerek işini yarım bırakması ve yaptıklarını da ayıplı / eksik olarak ifa etmesi nedeniyle, başka bir firma ile anlaşma yapmak zorunda kaldığını, vekiledeni şirketin işi başka firmaya yaptırması nedeniyle bu firmaya 2.140.210,88-TL ödeme yapıldığını, yani aslında davacı ile anlaşması gereğince 2.773.000,00-TL 'ye yaptırılacak olan işi, davacının haksız davranışları, ayıplı imalatı ve işi süresinde bitirememesi nedeniyle, diğer firmaya 2.140.210,88-TL, davacıya da 1.391.790,72-TL ödemiş olması nedeniyle toplamda 3.532.001,60-TL 'ye mal olduğunu, ayrıca vekiledeni şirketin davacının işlerini zamanında yerine getirmemesi nedeniyle, vekiledeninin müşterilerine geç teslim yapmak zorunda kaldığını beyanla, vekiledeninin uğradığı zararların tazmini için şimdilik 759.001,60-TL'nin faizi ile birlikte davacıdan tahsiline karar verilmesini talep ve karşı dava etmişlerdir.
GEREKÇE:
Mahkememizin ... E. / K. sayılı, 13/06/2019 tarihli karar ile ''asıl davanın kısmen kabulüne; karşı davanın reddine'' karar verilmiş,
Davalı-karşı davacı vekilinin istinafı üzerine Mahkememiz kararı İstanbul BAM 15. Hukuk Dairesi'nin 2019/... - 2022/... E. K. sayılı ilamı ile; ''Taraflar arasında 22/04/2011 tarihli PVC doğrama ve cam işlerinin yapımı konusunda sözleşme düzenlenmiş olup, asıl davada davacı yüklenici bakiye iş bedelinin tahsili için giriştiği icra takibine itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatının tahsilini istemiş; karşı davada davacı iş sahibi ise yüklenicinin işi yarım bırakması sebebiyle bir kısım işleri dava dışı firmaya yaptırdığından bahisle fazladan ödemek zorunda kaldığı bedelin tahsilini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki 22/04/2011 tarihli sözleşmede işin 2.350.001,97 TL+KDV olarak belirlenmiştir. Sözleşme götürü bedelli olduğundan, yüklenicinin hakettiği iş bedelinin orantı yöntemine hesaplanması gerekir. Buna göre, işin tamamı 100 birim kabul edilerek, yüklenicinin işi bıraktığı andaki tamamlanan işlerin (eksik ve ayıplar da dikkate alınarak) tüm işe oranı belirlenip, bunun KDV dahil sözleşme bedeline oranlanması suretiyle davacının hakediş alacağı bulunup, yapılan ödemelerin mahsubu ile davacının bakiye hakediş alacağının bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekir.
Karşı dava yönünden ise, yüklenicinin işi bıraktıktan sonra karşı davacının 3. firmalara yaptırdığı işler nedeniyle 2 sözleşme arasında bir fark bulunup bulunmadığı hesaplattırılarak, varsa bu fark bedeline hükmedilmesi gerekmektedir.
Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmaksızın, asıl ve karşı dava yönünden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.
Açıklanan nedenlerle, davalı-karşı davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine'' gerekçesiyle kaldırılarak mahkememize gönderildiği ve işbu esasa kaydedildiği anlaşılmıştır.
İstinaf ilamı kapsamında; işin tamamı 100 birim kabul edilerek, yüklenicinin işi bıraktığı andaki tamamlanan işlerin (eksik ve ayıplar da dikkate alınarak) tüm işe oranı belirlenip, bunun KDV dahil sözleşme bedeline oranlanması suretiyle davacının hakediş alacağı bulunup, yapılan ödemelerin mahsubu ile davacının bakiye hakediş alacağının bulunup bulunulmadığının ve karşı dava yönünden ise, yüklenicinin işi bıraktıktan sonra karşı davacının 3. firmalara yaptırdığı işler nedeniyle iki sözleşme arasında bir fark bulunup bulunmadığı hesaplattırılmak üzere dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği;
Bilirkişi heyetinin 03/12/2023 tarihli raporu ile; "...3.1)Bölge Adliye Mahkemesi 15.hukuk Dairesi kararına göre yapılan hesaplamalarda;
Davalı ve davacı arasında; PVC doğrama ve cam işleri için 22.04.2011 tarihli yapılan 2.350.001,97 TL +KDV bedelli sözleşme kapsamında,
Işin tamamı 100 birim kabul edilen miktar =2.350.001,97 TL +KDV= 2.773.002,32 TL,
Yüklenicinin işi bıraktığı andaki tamamlanan iş bedeli 1.693.911,43 TL /2.773.002,32 (... KDVli sözleşme bedeli) = 0,61 birim oranında iş yapmıştır. (KDV'li)
2.773.002,320,61=1.691.531,41 TL karşılığı olup, davacı-karşı davalıya ödenen tutar 1.460.329,05 TL tespit edildiğinden, yapılan ödemelerin mahsubu sonucu fark: 1.691.531,41 TL-1.460.329,05 TL= 231.202,36 TL davacının bakiye hakediş alacağı bulunmaktadır.
3.2)Karşı dava yönünden ise;
... ile yapılan sözleşme eki olan keşif tablosu ile dava dışı ... ile yapılan sözleşme keşif tabloları karşılaştırmasında; doğrama poz ölçülerin büyük kısmının değiştirildiği, metraj ölçülerin de doğrama ebat ve sayılarında farklılıkların olduğu, değişikliğin davalı yüklenicinin 4+1 dairelerini 2+1 olarak, dış duvar kalınlıkları değişimi ile sonradan projeye E blokun ilavesi ile sayısından kaynaklandığı, fark bedeli 481.363,63 euro -228.414,93 euro=252.948,70 euro bedelli iş olup 252.948,70 euro sözleşmenin yapıldığı 03.05.2012 tarihinde TL karşılığı 2.3007252.948,70 euro=581.959,07 TL
3. firma ...’nun yüklendiği işçilik ücretin ilavesi ile 581.959,07 TL+39.419,00 TL+125.357,00 TL =746.735,07 TL olarak hesaplanacağı,
Karşı davacının 3. firmalara yaptırdığı işlerin bedelinin toplam 746.735,07 TL olarak hesaplandığı..." tespit ve rapor edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, hükme elverişli bulunan 03/12/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre; taraflar arasında 22/04/2011 tarihinde düzenlenen sözleşme ile davalının üstlendiği ... projesinin PVC doğrama alüminyum ve cam temini ve montajının yapımı kararlaştırıldığı, sözleşmenin 3. maddesinde işin toplam bedeli KDV hariç 2.350.001,97 TL olarak belirlendiği, sözleşmenin 7. maddesinde işin süresi yer tesliminden itibaren 300 gün olarak düzenlendiği, yer tesliminin 17/06/2011 tarihinde gerçekleştiği, buna göre işin bitim tarihinin 17/04/2012 tarihi olması gerektiği, sözleşmenin 49/a maddesinde yüklenicinin sözleşmede yazılan sebepler dışında işi kısmen veya tamamen yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine sözleşmenin 25. maddesinde düzenlenen gecikme cezası uygulanacağı ve işverenin en az 15 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın işverenin tek taraflı olarak sözleşmeyi feshedebileceğinin kararlaştırıldığı görülmektedir.
Sözleşme kapsamında davacı işe başlamış olup, 01/09/2011, 12/01/2012 ve 29/02/2012 tarihli üç hakedişin itirazsız ödendiği tarafların kabulündedir. Bu durum bilirkişi raporu ile de tespit edilmiştir. Ancak, 02/04/2012 tarihli 4 nolu hakediş ise davalı iş sahibi tarafından kabul edilmemiştir.
01/06/2012 tarihli toplantı tutanağından, iş sahibi davalı ... San.ve Ticaret A.Ş ile dava dışı ... firması arasında anlaşma yapıldığı, buna göre 01/06/2012 tarihinden itibaren ... projesinde C ve D bloklardaki geriye kalan montaj ve işçiliğinden ... firmasının sorumlu olmadığı, ..., ... firmasının fabrikasında duran C ve D bloklara ait üretimi tamamlanmış doğramaların ve camlarının sevkiyatını 02/12/2012 tarihi itibariyle sağlayacağı, üretimi tamamlanmamış doğramaların üretimini tamamlatıp en geç bir hafta içinde sevkiyatını tamamlatacağını kabul ettiği; davalı ... San.ve Ticaret A.Ş ile ... arasında yapılan işlere ilişkin 04/06/2012 tarihine kadar kesin hesabın tamamlanacağı, bu hesap sonucu ... ile arasındaki cari hesabın fatura kesildikten sonra 1 hafta içerisinde kapatacağını, iş sahibinin yüklenici ... firmasının taşeronun alacağı olan 25.000,00 TL'yi çek ile tahsilat makbuzu karşılığında Penglasa ödeyeceği, C ve D bloklardaki eksik kalan işlerin ... tarafından ... firmasına gönderilen teklif üzerinde ... ile 01/06/2012 tarihinde mutabık kalacakları ve C, D bloklardaki kalan işlerin montaj bedeli ... ile anlaşılan montaj bedeli üzerinde gerçekleştiği taktirde oluşacak fiyat farkından ...'nun sorumlu olacağı, ... ile ... mutabık kaldıktan sonra ... firmasının C ve D bloklarda işe başlayacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında 22/04/2011 tarihli PVC doğrama ve cam işlerinin yapımı konusunda sözleşme düzenlenmiş olup, asıl davada davacı yüklenici bakiye iş bedelinin tahsili için giriştiği icra takibine itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatının tahsilini istemiş; karşı davada davacı iş sahibi ise yüklenicinin işi yarım bırakması sebebiyle bir kısım işleri dava dışı firmaya yaptırdığından bahisle fazladan ödemek zorunda kaldığı bedelin tahsilini talep etmiştir.
Mahkememizce hükme elverişli bulunan bilirkişi heyeti raporuna göre; davalı ve davacı arasında PVC doğrama ve cam işleri için yapılan 2.350.001,97 TL+KDV bedelli sözleşme kapsamında işin tamamı 100 birim kabul edildiğinde yüklenicinin işi bıraktığı andaki tamamlanma oranının 0,61 olduğu, yapılan ödemelerin mahsubu sonucu davacı karşı davalının 231.202,36 TL bakiye hakediş alacağının kaldığı, karşı dava yönünden ise; karşı davacının dava dışı 3.kişilere yaptırdığı işlerin bedelinin toplam 746.735,07 TL olarak hesaplandığı anlaşıldığından asıl davanın kısmen kabulüne, davalı karşı davacının .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, 231.202,36-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, hüküm altına alınan ve likit olduğu kabul edilen asıl alacak üzerinden %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karşı davanın kısmen kabulüne, 746.735,07 TL.’nin karşı dava tarihi olan 02/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davacı karşı davalıdan tahsili ile davalı karşı davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
ASIL DAVANIN KISMEN KABULÜNE;
1-)Davalı karşı davacının ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, 231.202,36-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle takibin DEVAMINA,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-)Hüküm altına alınan asıl alacak üzerinden hesaplanacak %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 15.793,43-TL harçtan peşin alınan 5.031,50 -TL, mahsubu ile bakiye 10.761,93 -TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, (harcın daha önce yazılan (10.924,51 -TL) harç tahsil edilmiş ise mahsubuna, harç tahsil edilmemiş ise tamamının davalıdan tahsiline)
4-)Davacı tarafından yapılan 24,30 -TL başvurma harcı, 5.031,50 -TL peşin harç, 3.75-TL vekalet harcı, 206,30 -TL keşif harcı olmak üzere toplam 5.265,85-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacı tarafından yapılan 824,80-TL davetiye gideri 9.900,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.724,80-TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre 5.952,09-TL davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 36.680,35 -TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-)Davalı tarafından yapılan 93,80-TL davetiye gideri 13.800,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 13.893,80-TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre 6.182,96-TL davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 29.662,47 -TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
9-)Karar kesinleştiğinde davacının / davalının gider avansından artan bakiyesinin talep halinde iadesine,
KARŞI DAVANIN KISMEN KABULÜNE
746.735,07 TL.’nin karşı dava tarihi olan 02/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davacı karşı davalıdan tahsili ile davalı karşı davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
10-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 51.009,47 -TL harçtan peşin alınan 12.962,00-TL, mahsubu ile bakiye 38.047,47 -TL harcın davacı-karşı davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
11-)Davalı-karşı davacı tarafından yatırılan 12.962,00-TL peşin harcın davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine,
12-)Davalı-karşı davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 110.542,91-TL nispi vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine,
13-)Davacı-karşı davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 12.266,53-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
14-)Karar kesinleştiğinde davacının / davalının gider avansından artan bakiyesinin talep halinde iadesine
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/12/2023

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır