Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/570 Esas
KARAR NO :2024/883

DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/10/2018
KARAR TARİHİ:10/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı keşideci ... A.Ş. tarafından, Davacı ... ... Sağ. Hizm. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. emrine, cari hesap borcuna karşılık ... A.Ş. ... şubesine ait ... numaralı 07/09/2018 tarihli 89.000,00 TL tutarında ve ... A.Ş. ... şubesine ait ... numaralı 14/09/2018 tarihli 89.099,07 TL tutarında iki tane çek keşide edildiğini, davacı ... ... Sağ. Hizm. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. emrine düzenlenen çeklerin çalınmak suretiyle zayi olduğunu, bu sebeple söz konusu ... A.Ş. ... şubesine ait ... numaralı 07/09/2018 tarihli 89.000,00 TL bedelli ve ... A.Ş. ... şubesine ait ... numaralı 14/09/2018 tarihli 89.099,07 TL tutarındaki çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi ihtimali düşünülerek İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına ... soruşturma numaralı dosyası ile şikâyette bulunulduğunu, zayi olan ve çalınan çeklere ilişkin Davacı ... ... Sağ. Hizm. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ile çek iptal davasının açıldığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/09/2018 tarihinde söz konusu çeklere dair ödeme yasağı kararı verdiğini, davalı... İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin çekleri bankaya ibraz ettiğini, banka tarafından çekler hakkında ödeme yasağı kararı olduğu belirtilerek çeklerin Davalıya iade edildiğini, bunun akabinde Davalı tarafından Davacı şirketler aleyhine haksız ve hukuka aykırı olarak .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyaları ile kambiyo takibinin başlatıldığını, davacı şirketlerin davalıya karşı hiçbir borcunun olmadığını, davalı şirketin sahte imza ve kaşe ile ciro edilen, çalınan ve çalındığı kolayca bilinebilecek çekleri kötü niyetli olarak iktisap ederek davacı şirketler hakkında takipler başlattığını, takibe konu çeklerdeki ciroların hayali kişiler tarafından imza edildiğini, çeklerin arka yüzünde yapılan ciroların şüphe uyandıracak şekilde silsile ile yapıldığını, davacı ... ... Sağ. Hizm. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. adına sahte kaşe ve imza işleminin yapıldığını, Davacı ... ... Sağ. Hizm. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile ... ... ve Tic. Şti. arasında işbu çekin verilmesini gerektirecek hiçbir ticari ilişkinin bulunmadığını, çeklerin arka yüzünde imza ve kaşesi bulunan şirketlerin fiili olarak faaliyette olmadığını, çeklerin arka yüzünde ciroları bulunan ... arasında takibe konu çeklerin verilmesini gerektirecek hiçbir ticari ilişkini bulunmadığını beyan ederek davanın kabulü ile, öncelikle dava sonuçlanıncaya kadar uygun teminat mukabili icra taleplerinin durdurulması hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine, takiplerin durdurulması taleplerinin kabul edilmemesi halinde uygun teminat mukabilinde icra veznelerine yatan paraların davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyaları ile takibe konulan çekler nedeniyle müvekkili şirketlerin borcunun bulunmadığına, çeklerin ve takiplerin iptaline, çekleri takibe koyan davalının kötü niyetli olduğu göz önüne alınarak davalı aleyhine takip konusu alacakların % 20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ... A.Ş. tarafından ... A.Ş. ... şubesine ait ... IBAN numaralı hesabından keşide edilen 07/09/2018 tarihli, 89.000,00 TL bedelli ... numaralı ve yine Davacı ... A.Ş. tarafından ...Ş. ... şubesine ait ... IBAN numaralı hesabından keşide edilen 14/09/2018 tarihli, 89.099,07 TL bedelli ... numaralı iki adet çeki, çekin arkasında cirosu bulunan ... TC Numaralı ... isimli kişiden şahsi alacağına karşılık aldığını, davalı şirket tarafından ... ve ... (... olması gerektiği düşünülmektedir) numaralı çekler TTK 796/1 gereğince süresinde bankaya ödeme için ibraz edilmesine rağmen, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/09/2018 tarih ve ... E. sayılı dosyasından verilen ödeme yasağına ilişkin kararı gereğince hiçbir işlem yapılamadığını, işbu hususun çekin arka yüzünden de anlaşıldığını, davalı şirket tarafından yasal sorumluluğu nedeni ile iade alınan ... numaralı çek için .... İcra Müdürlüğünün ... E. ve ... numaralı çek için de .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını ve aynı zamanda ödeme yasağı kararı veren .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasına da ödeme yasağına ilişkin kararın kaldırılması için müdahale talebinde bunulduğunu, davacı tarafın dilekçesinde kıymetli evrak olan çekin illetten mücerret olmasını göz ardı ederek hukuki ve yasal dayanağı olmadan davalı şirkete borcu olmadığı gibi soyut iddia ve beyanlarda bulunduğunu, davacı yanın imza itirazına ilişkin olarak davalının bu durumu bilebilecek durumda olmadığını, davalı tarafın imzaların davacının şirket yetkililerine ait olup olmadığını bilmesinin de beklenemez olduğunu, bir poliçe veya bono borçlanmaya ehil olmayanların imzasını, aslında mevcut olmayan şahısların imzalarını yahut imzalayan veya namlarına imzalanmış olan şahısları herhangi bir sebeple bağlamayan imzalan taşırsa, diğer imzaların sıhhatine bu yüzden halel gelmeyeceğini, burada davalı şirketin alacağına kavuşamamış meşru, iyi niyetli hamil olduğunu ve icra takibi yapmaya yetkili olduğunu, ödeme yasağı kararının yetkili hamil olan davalı şirketi bağlayıcı nitelikte verilmiş bir tedbir kararı olmadığını, bir başka deyişle takip alacaklısı olan davalı şirketin tedbir kararında taraf olmadığını beyanla icra takibinin durdurulması talebinin reddine, takibin devamına karar verilmesine, davacının kötü niyetinin açıkça göstergesi olan, hukuki dayanaktan yoksun, haksız ve mesnetsiz işbu ilişkin itirazları dikkate alınarak davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; icra takibinden sonra açılan İİK. 72. maddesine dayalı Menfi Tespit davasıdır.
Mali müşavir Bilirkişi tarafından hazırlanan 26/08/2024 tarihli raporda; davalı taraf ticari defterlerinin açılış/kapanış tasdiklerinin süreleri içerisinde yapıldığı, davalı şirket kayıtlarında çeklerin tek tek girişinin yapılmamış olduğu, toplu şekilde kayıt edildiği, bu nedenle çeklerin tek tek defter üzerinde kayıtlarının görülmediği, sunulan makbuzlarda ve yazılı belgede çek bilgilerine rastlanıldığı, dava dışı ...'e ait herhangi bir ticari kaydının olmadığı, davaya konu çeklerin şirket defterlerinde ortak hesabından giriş yapıldığı, dava dışı ...” in çok sayıda çeki şahsi borcuna karşılık davalı şirket ortağı ...' ya vermiş olduğu, dava dışı ...' in şahsi borcuna karşılık davalı şirket ortağı ...”ya verdiği çok sayıda çekin ortak tarafından ciro edilerek şirket hesaplarına kaydedildiği tespit ve rapor edilmiştir.
Mahkememizin 29/06/2021 tarihli 2018/... E. - 2021/... K. sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde; "davanın kısmen kabulü ile davacıların .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı ve .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyalarının dayanağını oluşturan çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadıklarının tespiti ile takiplerin iptaline, davacıların .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı ve .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyalarının dayanağını oluşturan çeklerin iptaline ilişkin taleplerinin reddine, koşulları oluşmadığından davacıların kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine, koşulları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, " karar verildiği , verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine gönderilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2021/1899 Esas 2023/1090 Karar sayılı 13/07/2023 tarihli ilamında özetle ; "Mahkemenin kabulü yönünden de; davada keşideci davacı şirket ... A.Ş.'nin imzasını inkar etmediği, mahkemece alınan bilirkişi raporunda lehtar ciranta imzasının davacı ... ... ...Şirketine ait olmadığının tespit edildiği, mahkemece kararın gerekçesinde imzaların istiklali ilkesine yer verildiği gibi hamilin çekteki ciro silsilesinin sadece dış görünüm bakımından muntazam olup olmadığını incelemesinin yeterli olduğu, cirantalardan birinin imzasının sahte olması veya temsilcinin sıfatıyla imzalayan kişinin imza yetkisinden yoksun olmasının ciro zincirini etkilemeyeceği, söz konusu takiplerde davalının kötüniyetli olduğuna dair hiçbir emare olmadığından bahsedildiği, gerekçenin devamında lehtar ciranta imzasının davacı ... ... ...Şirketine ait olmaması nedeniyle ciro silsilesinin kopuk olduğu ve davalı hamilin meşru hamil olmadığından, keşideci davacı ... şirketinin de ödeme yükümlülüğünün bulunmadığına ilişkin gerekçeye yer verildiği, mahkeme gerekçesinin çelişkili olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, Dairemizce HMK 355. Madde gereğince resen yapılan inceleme neticesinde, davalı vekilinin istinaf sebepleri bu aşamada incelenmeksizin, istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda açıklandığı üzere davaya konu ... A.Ş. ... Şubesine ait ... numaralı 07/09/2018 tarihli 89.000,00 TL bedelli çeke ilişkin icra dosyasının taraf vekillerine açıklattırılarak celbi ve davacı keşidecinin lehtar imzasının sahteliğini ileri sürerek borçtan kurtulup kurtulamayacağı, davalının çeki iyi niyetli olarak iktisap edip etmediğinin incelenerek duruma göre karar verilmesi denilerek, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne" karar verilmesi sonucu dosyanın mahkememize gönderilmesi sonucu iş bu esasa kaydedildiği ,
Mahkememiz tarafından BAM kaldırma ilamı öncesi İstanbul Jandarma Kriminal Laboratuvarı'na müzekkere yazılarak davaya dayanak; ... ... Şubesine ait 07/09/2018 vadeli, ... seri nolu, 89.000,00 TL bedelli çek ile ... ... Şubesine ait 14/09/2018 vadeli, ... seri nolu, 89.099,07 TL bedelli çekde mevcut imzaların davacı ... yetkilisi ...'nin eli ürünü olup olmadığı hususunun araştırılarak, oluşturulacak raporun Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup İstanbul Jandarma Kriminal Laboratuvarı tarafından sunulan 22.06.2020 tarihli raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak "... (1 ve 2) numaralar ile tanımlanan inceleme konusu çeklerin arka yüzlerinde birinci ciranta "... ... ...Gıda San. Tic. Ltd. Şti." adına atfen atılı bulunan imzalar ile ...'nin mevcut mukayese imzaları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırmada; imzaların genel şekli, imzaların kalem baskısı ve çizgi kalitesi, imzaların başlangıç hareketlerinin yapılışı, imzalar içerisindeki el hareketlerinin yapılışı, imzalar içerisindeki yatay çekiliş hareketlerinin yapılışı, imzaların bitim hareketlerinin yapılışı, kaligrafik ve karakteristik özellikler yönünden farklılıklar görülmüş olup, söz konusu imzaların ... eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığı " rapor edilmiştir.
Dava dayanağı takip dosyalarının dayanağını oluşturan çeklerin incelenmesinde, keşidecisinin davacılardan ..., lehtarının ise diğer davacı ... olduğu; çekin arka yüzündeki ciro silsilesinde ilk cironun ... tarafından yapıldığı, daha sonra sırası ile icra dosyalarındaki dava dışı diğer borçlular tarafından cirolar bulunduğu ve son ve yetkili hamil olarak davalının imzasının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Dava, keşideci ve lehtar tarafından açılan menfi tespit istemini konu almaktadır.
Tarafların iddia ve savunmaları , toplanan deliller , İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2021/1899 Esas 2023/1090 Karar sayılı kaldırma ilamı ve yapılan yargılama neticesinde; dava dilekçesinde davacılar vekilinin, müvekkillerinin ... A.Ş. ... Şubesine ait ... numaralı 07/09/2018 tarihli 89.000,00 TL tutarında ve ... A.Ş. ... Şubesine ait ... numaralı 14/09/2018 tarihli 89.099,07 TL tutarında iki tane çekten kaynaklanan borcunun bulunmadığının tespitini talep ettiği ve takipler ile çeklerin iptalinin talep edildiği, mahkememiz tarafından yapılan yargılama sırasında İstanbul Jandarma Kriminal Laboratuvarından alınan 22.06.2020 tarihli raporda çekler üzerindeki söz konusu imzaların çeklerin lehtarı durumundaki davacı ... yetkilisi ... eli ürünü olmadığının tespit edildiği, Kambiyo senetlerinde ileri sürülebilecek defiler açısından TTK m.825'de düzenleme yapılmıştır. Söz konusu düzenlemede; borçlu emre yazılı bir senetten doğan alacağa karşı ancak senedin geçersizliğine ilişkin veya senet metninden anlaşılan def'ilerle alacaklı kim ise ona karşı şahsen haiz bulunduğu defileri ileri sürebilir. Bu kapsamda defiler mutlak defiler ve nispi defiler diye ikiye ayrı şekilde addedilmiştir. Somut olaydaki davacı tarafın ileri sürdüğü defi sahte imzaya ilişkindir. TTK m.677/1'e göre geçerli olmayan imzaların bulunması diğer imzaların geçerliliğini etkilemez. Ancak sahte imza, imza taklidi gibi durumlarda geçersizlik defi kişiliğinde doğan kişi tarafından bu defi herkese karşı ileri sürülebilir. Somut olaydaki sahte imza kaynaklı defi TTK m.825'de belirtilen senedin geçersizliğine ilişkin defilerdendir. Ve şahsında doğan kişi herkese karşı ileri sürebilir. Davacı ... tarafın çek üzerindeki imzasının sahte olduğu, davacı şirket yetkililerine ait olmadığı anlaşıldığından yukarıda bahsedilen TTK hükümleri kapsamında davacı tarafın dava konusu çekler nedeniyle borçlu olmadığı kanaatine varılmıştır.
"Ticari senetteki geçersiz imza sadece imza sahibi yönünden hükümsüzlük sonucu doğurur ve senetteki her imza diğerlerinden bağımsız olarak sadece imza sahibini bağlar. İmzaların bağımsızlığı ilkesi olarak adlandırılan bu ilke gereğince de geçerli imzaların sahipleri başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kendi sorumluluğundan kurtulamazlar. Bu nedenle de kendi imzasını inkâr etmeyen davacı keşideci, lehtarın imzasının sahte olduğuna dayanarak sorumluluktan kurtulamaz. Eş söyleyişle; lehtar imzasının sahte olması hâli, keşidecinin senetten kaynaklanan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Öte yandan; Senedi şeklen düzgün silsileye dayalı olarak ele geçiren hamilin son cirodan önceki cirolardaki imzaların sahte olduğunu bilmesi mümkün olmadığı gibi, böyle bir sorumluluk da kendisine yüklenemez. Senet borçlusu ile senet alacaklısı arasındaki kişisel itiraz ve savunmalar senedi şeklen düzgün ciro silsilesi yolu ile ele geçirmiş olan iyi niyetli hamile karşı da ileri sürülemez.
Kambiyo senetlerinde imzaların istiklali ilkesi bulunmaktadır. Başka bir anlatımla beyanlar birbirinden bağımsızdır. Bu nedenle davacı keşideci kendi imzasını inkar etmediğinden lehdarın imzasının sahte olduğuna dayanarak sorumluluktan kurtulamaz. TTK' nın 818/1-c. maddesi yollaması ile çeklerde uygulanması gereken TTK' nın 677. maddesi de sahte imza sebebi ile çekteki diğer imzaların sıhhatine halel gelmeyeceği hükmünü içermektedir.
Bu durumda imzaların istiklali prensibi gereği; davacı keşideci ... A.Ş lehdarın imzasının sahteliğine yönelik iddiası dinlenmeyeceğinden açtığı davanın reddine karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin, 31.03.2011 Tarih ve 2010/8614 E. - 2011/4185 K. Sayılı ilamı.)
Bu haliyle davacı ... Med. Sağ. Hizm. Gıda San. ve Tic. Ltd.Şti nin davalıya .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı ve .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyalarının dayanağını oluşturan çeklerden dolayı borçlu olmadıkları, ancak takiplerin dayanağını oluşturan çeklerin iptali koşullarının oluşmadığı ayrıca söz konusu takiplerde davalının kötü niyetli/ağır kusurlu olduğuna dair hiçbir emarenin olmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile; davacı ... Med. Sağ. Hizm. Gıda San. ve Tic. Ltd.Şti nin .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı ve .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyalarının dayanağını oluşturan çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadıklarının tespitine ,davacı ... A.Ş. Yönünden açılan davanın reddine, davacıların icra dosyalarının dayanağını oluşturan çeklerin iptaline ilişkin taleplerinin reddine, koşulları oluşmadığından davacıların kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine, koşulları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, karar vermek yerinde görülmüştür.
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-)Davacı ... Med. Sağ. Hizm. Gıda San. ve Tic. Ltd.Şti nin .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı ve .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyalarının dayanağını oluşturan çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-)Davacı ... A.Ş. Yönünden açılan davanın REDDİNE,
3-)Davacıların .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı ve .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyalarının dayanağını oluşturan çeklerin iptaline ilişkin taleplerinin reddine,
4-)Koşulları oluşmadığından davacıların kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine,
5-)Koşulları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
6-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 12.166,01-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 3.041,51-TL harcın mahsubu ile bakiye 9.124,50-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-)Davacılar tarafından yapılan 35,90-TL başvuru harcı, 3.041,51-TL peşin harç, 5,20-TL vekalet harcı, 4.433,75-TL bilirkişi ücreti ile davetiye gideri olmak üzere toplam 7.516,36-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı ... Med. Sağ. Hizm. Gıda San. ve Tic. Ltd.Şti ye verilmesine,
8-)Davacı ... Med. Sağ. Hizm. Gıda San. ve Tic. Ltd.Şti duruşmalarda kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı ... Med. Sağ. Hizm. Gıda San. ve Tic. Ltd.Ştiye verilmesine,
9-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacı ... A.Ş den tahsili ile davalıya verilmesine,
10-)Davacının/davalının gider avanslarından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/ davalıya/ vekiline iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/12/2024

Katip ...
(E-imzalı)

Hakim ...
(E-imzalı)