Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/641 Esas
KARAR NO:2025/122

DAVA:Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:29/09/2022
KARAR TARİHİ:11/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ürettiği malları ihraç etmek üzere ile taşıyıcı davalı ... Şirketi ile anlaştığını, Karayollarında taşımacılık uluslararası bir sözleşme olan CMR Konvansiyonu ile düzenlenmiş olup iç hukuk sisteminde hukuk kuralı niteliğine haiz olarak uygulanmaya konulduğunu, CMR Konvansiyonundaki hükümler, usulüne uygun bir şekilde yürürlüğe girdiği için Anayasa'nın 90/5 maddesi uyarınca kanun hükmünde olduğunu, Yargıtay kararlarında da CMR'nin bir iç hukuk kuralı olduğunun kabul gördüğünü, müvekkili Şirket ile taşıyıcı ... Şirketi arasında akdedilmiş bir taşıma senedi bulunmasa da TTK, m. 856/2’ye göre eşyanın taşıyıcıya teslimi taşıma sözleşmesinin varlığına karine oluşturur. Aksi davalı tarafından ispat edilemediğinden ve sözleşmenin herhangi bir şekil şartına tabi olmamasından dolayı taraflar arasında taşıma sözleşmesi kurulduğunu, davacı taşıyıcı, davalı ise gönderen konumunda olduğunu, ilgili kanun hükmünde “Taşıma senedi düzenlenmemiş olsa bile, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun iradeleri ile taşıma sözleşmesi kurulur. Eşyanın taşıyıcıya teslimi, taşıma sözleşmesinin varlığına karinedir” denilmekte olduğunu, bu nedenle taşıma sözleşmeleri herhangi bir geçerlilik şekline tabii olmadığını, taşıma sözleşmeleri tarafların karşılıklı ve birbirlerine uygun irade beyanları ile hiçbir biçim koşuluna bağlı olmaksızın kurulabileceğini, davalı şirket ürünleri 10.12.2021 tarihinde müvekkili şirketten alarak teslimat adresine doğru yola çıktığını, ancak bir hafta içerisinde teslim edilmesi gereken ürünler 10 Ocak 2022 tarihinde teslim edildiğini, ayrıca gecikme ile zarar arasında illiyet bağı bulunduğunu, gecikme gerek davalı şirket ile Müvekkili Şirket arasındaki whatsapp konuşmalarından, gerekse müvekkilin geç gönderimden dolayı ödemiş olduğu cezadan anlaşıldığını, aynı zamanda başka firma tarafından çıkartılan kargolar çok daha kısa sürede teslim edildiğini, gecikme meydana geldiği durumda taşıyıcının gecikmeye bağlı olarak oluşan zarardan sorumlu olduğunu, sebepsiz gecikme neticesinde alıcı şirket, müvekkiline gecikmeden kaynaklı iş kaybı ve problemler yaşadığından bahisle 4.830 € (Euro) ceza uyguladığını, müvekkili şirkette bu cezayı ödemek zorunda kaldığını, ayrıca müvekkili şirketin bahsi geçen şirketle gecikmeden kaynaklı iş ilişkilerinin de bozulduğunu, taşıyıcının gecikmeden kaynaklanan sorumluluğu CMR Madde 23/5’te belirlendiğini, uğranılan zarar ve ziyanın ayıplı taşımacılık hizmeti sonucu Müvekkili şirketi zarara uğratan davalı şirket tarafından ödenmesi zarureti doğduğunu, davalı şirkete ayıplı hizmetten kaynaklı müvekkilinin uğradığı maddi ve manevi tüm zararları ile iş ilişkisinin bozulmasından kaynaklı iş kaybı zararlarının taraflarına ödenmesi için ihtarda bulunulduğunu, davalı şirket tarafından hiçbir şekilde geri dönüş yapılmadığını, ... Şirketi'nin, Müvekkili ... Sanayı Ve Ltd Şti'ne vermiş olduğu ayıplı ve kusurlu taşımacılık hizmeti sonucu Müvekkili Şirket'in uğramış olduğu zarardan dolayı maddi tazminat talepli huzurdaki davayı açma zaruretimiz hasıl olduğunu, açıklanan ve mahkemece re'sen değerlendirmeye alınacak tüm nedenlerle; davalarının kabulüne, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL maddi, 1.000 TL manevi zararlarının ihtar tarihinden itibaren hesaplanmak üzere en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalı şirketten alınarak, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin de davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yan zorunlu dava şartı arabuluculuk tutanaklarını dosyaya sunmadığından, bu tutanağa dayanmaktan vazgeçmiş sayılmış böylece ortaya dava şartı noksanlığı çıktığını, bu keyfiyete göre de davacının davasının dava şartı noksanlığından reddi gerektiğini, mal faturasına göre davacının mal bedelini tam ve eksiksiz tahsil ettiği anlaşılmış olup, davacı tarafından dava dışı yük alıcısına yapıldığı iddia olunan ödeme “EX - Gratia” yani hatır ödemesi niteliğinde olduğunu, dava konusu taşımada müvekkili şirket tarafından davacıya verilmiş herhangi bir taşıma süresi taahhüdü bulunmadığını, taşımada meydana gelen beklemeler ve makul zaman kayıpları müvekkili şirketin faaliyet sahasında bulunmayan sebeplerden ileri geldiğini, süresi içerisinde ihbar yapılmadığından davacının tazminat talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, gecikme ve gecikmeden kaynaklanan hasarı iddiasını kabul etmemekle birlikte her muhtemel aleyhe hüküm kurulması keyfiyeti karşısında CMR Konvansıyonu'nun 23. Maddesinin 5. Fıkrası uyarınca toplam sorumluluklarını 4050 USD ile sınırlandırdıklarını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile, CMR belgesine yazılı özel bir faiz oranı bulunmadığından davacının en yüksek mevduat faizi uygulanmasına ilişkin taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, davacının konu taşımadan kaynaklı zarar talepleri için talep edebileceği faiz oranı CMR Konvansiyonuna göre ancak yılda 5 üzerinden hesap edilebileceğini, müddeabih ve davanın mahiyeti yönünden davacının tanık dinletmesine muvafakati bulunmadığını, dava konusu taşıma ... ve Tic. Ltd. Şti' e ait ... / ... Numaralı Uluslararası Hamule Senedi (CMR) tahtında gerçekleştirilmiş olup anılan firmanın fiili taşıyıcı olduğunu, davanın ... ve Tic. Ltd. Şti' e ihbarını talep ettiklerini, izah olunan nedenler ve Sayın Mahkemenizce re'sen gözetilecek gerekçeler ile davacının davasının reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; taraflar arası akdedilen sözleşmeye istinaden davalı tarafından davacıya yönelik taşımacılık hizmetinin kusurlu verildiği iddiasına dayalı uğranılan maddi ve manevi zararın tazminine yönelik tazminat davasıdır.
Davacı tarafça mahkememize açılan dava dilekçesi ile; davacı şirketin ürettiği malları ihraç etmek üzere ile taşıyıcı davalı ... Şirketi ile anlaşıldığı, davalı şirket ürünleri 10.12.2021 tarihinde davacı şirketten alarak teslimat adresine doğru yola çıktığı, ancak bir hafta içerisinde teslim edilmesi gereken ürünlerin 10 Ocak 2022 tarihinde teslim edildiği, gecikme meydana geldiği durumda taşıyıcı gecikmeye bağlı olarak oluşan zarardan sorumlu olduğu, sebepsiz gecikme neticesinde alıcı şirket, davacıya gecikmeden kaynaklı iş kaybı ve problemler yaşadığından bahisle 4.830 € (euro) ceza uyguladığı bu zarardan kaynaklı davalıdan şimdilik kaydıyla 1.000 TL maddi, 1.000 TL manevi tazminat istemiyle mahkememize iş bu davanın açıldığı, davalı tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde davalı şirketin davacıya vermiş olduğu herhangi bir taşıma süresi taahhüdünün bulunmadığı, her ne kadar davacı taşımaya konu yükün bir hafta içerisinde alıcısına teslim edilmesi gerektiğinden bahsetmekte ise de davalı şirketin ne yazılı ne de sözlü olarak davacıya böyle bir taahhütte bulunmadığı, taşımanın makul sürede tamamlandığı gözetildiğinde teslimde gecikmeden bahsedilemeyeceği, Türkiyeden Avusturya'ya yapılan davaya konu taşımanın özellikle noel ve akabinde yılbaşı tatillerine denk gelen Aralık ayının ikinci yarısından sonra gerçekleştirildiği, dolayısıyla gümrük kapılarında yaşanan yoğunluklar ve dava dışı yük alıcısının noel ve yılbaşı tatilleri arifesinde kapalı olması nedeniyle makul süre içerisinde teslim edildiği, taşıma aracı 03.01.2022 tarihi itibariyle garajdan hareket etdiği ve 05.01.2022 tarihinde Avusturya Gümrük adresine ulaşıldığı, ancak alıcının gümrüğe ithalat evraklarını iletmemesi ve talimat vermemesi nedeniyle aracın gümrük kapısından çıkış yapamadığı ileri sürüldüğü,
Davada, davacı şirketin taşıma esnasında, davalı şirketin kusurlu taşıma hizmeti verdiğini ve dava dışı kargo alıcısı şirketin kargonun geç tesliminden kaynaklı olarak kendilerine ceza kestiği ve ticari ilişkilerinin bozulmaması açısından bu cezayı dava dışı şirkete ödemek zorunda kaldıklarını iddia ederek bu cezayı hizmet kusuru yapan davalı şirkete rücu etmesi üzerine çıkmış bulunduğu,
Mali Müşavir Bilirkişi tarafından hazırlanan 29.05.2024 tarihli raporda; davacının tarafıma ibraz edilen Defter-i Kebir ve Yevmiye defterlerinin elektronik dosyalarının GİB doğrulama uygulamasına göre geçerli ve orijinal kayıtlarla aynı olduğu, süresinde gönderildiği ve usulüne uygun olarak tutulduğu, dava tarihi itibarı ile davacı şirketin defter kayıtlarına göre davalı şirketten 2.666,10 TL tutarında alacaklı olduğu, davacının davalı şirketten alacaklı olduğu tutarın 2022 yılı sonunda avans hesaplarına aktarıldığı tespit ve rapor edilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi, nitelikli hesaplama uzmanı ve taşıma hukuku bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 03.01.2025 tarihli raporda; incelenen davalı şirkete ait 2021 ve 2022 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2021 ve 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davalı şirketin 2021 ve 2022 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davalı şirketin 2021 ve 2022 yılı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde; davalı şirketin, dava konusu taşıma hizmeti ile ilgili olarak 20.12.2021 tarihli ... numaralı 4.050,00 EUR tutarlı “NAVLUN BEDELİ” açıklamalı e-Faturayı davacı ... San. ve Ltd. Şti. ünvanına düzenlemiş olduğu, davacı yanın düzenlediği e-Faturayı 20.12.2021 tarihinde 113573 yevmiye numarası ile ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, dvacı şirketin, banka aracılığıyla 25.03.2022 tarihinde davalı yana 4.050,00 EUR tutarında havale göndererek tarafına düzenlenen navlun fatura bedelini ödediği, davacı şirket tarafından 10.12.2021 tarihli ... numaralı 48.950,00 EUR tutarlı faturanın dava dışı ... KONSTRUKTION ... ünvanına düzenlenmiş olduğu, davacı şirketin düzenlediği faturayı 10.12.2021 tarihinde 1412 yevmiye numarasıyla ticari defterlerde kayıt altına alındığı, dava dışı ... KONSTRUKTION ... banka aracılığıyla davacı şirkete 05.11.2021 tarihinde 24.475,00 EUR, 23.02.2022 tarihinde 19.645,00 EUR olmak üzere toplam 44.120,00 EUR ödeme yaptığı, davacı şirketin yapmış olduğu tahsilatları ticari defterlerinde kayıt altına alındığı, dava dışı alıcı ... KONSTRUKTION ... nakliye gecikme cezası olarak davacı yandan 4.830,00 EUR kesinti yaptığı, davacı yanın mal bedelinin 44.120,00 EUR’sunu dava dışı şirketten tahsil ettiği, davacı şirketin taşımanın geç tesliminden kaynaklı 4.830,00 EUR zararının bulunduğu, Davacının, Dava Dışı Şirket Tarafından Gecikme Sebebiyle Kendisine Tahakkuk Ettirilen Cezai Şartı Davalıdan Rücuen Talep Etmesinin Mümkün Olup Olmadığı, Bu Kapsamda Gecikme Sebebiyle Davalıya Kusur Atfedilip Edilemeyeceğine Yönelik İnceleme ve Değerlendirme: Heyetimiz mali üyesince yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde dava dışı alıcı ... Konstruktıon ... nakliye gecikme cezası olarak davacı yandan 4.830,00 EUR kesinti yaptığının müşahede edildiği, o halde bu noktadan itibaren irdelenmesi gereken husus davacının rücu talebini davalıya karşı ileri sürmesinin mümkün olup olmadığının tespitine ilişki olduğu, bu kapsamda heyetimiz sektör bilirkişisince yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde Türkiye ‘den Avusturya ‘ya yapılan davaya konu taşıma özellikle noel ve yılbaşı tatillerine denk gelen Aralık ayının ikinci yarısından sonra gerçekleştirilmiştir. Gümrük kapılarında yaşanan yoğunluklar ve dava dışı yük alıcısının noel ve yılbaşı tatilleri arifesinde kapalı olması nedeniyle-Bulgaristan’da taşıma araçlarının Garajda bekletilmesi -Gümrük giriş evraklarının dava dışı alıcı tarafından hazırlanmayışı – tüm bu nedenlerle emteanın makul süre içerisinde teslim edildiği, görüş ve kanaatine varıldığı, tu yönü ile davacının cezai şartı davalıya rücu etmesinin mümkün olup olmadığı noktasında nihai takdir ve kanaatin Muhterem Mahmemeye ait olduğu, geç Teslimde Davalının Kusurlu Olması İhtimalinde Gecikmeden Kaynaklı Dava Dışı Şirket ile İşlerin Bozulduğu İddiasına Dayalı Olarak Davacının Zarara Uğrayıp Uğramadığı, Uğradı İse Bu Zararın Hangi Miktarda Olduğuna Yönelik İnceleme ve Değerlendirme: Kural olarak zarar sebebiyle tazminat talebinde bulunulabilmesi için öncelikle bir zararın mevcut olması ve bu zararın bir kusur neticesinde meydana gelmesi gerektiği, bir sonuçta davalıya kusur atfedilmesinin mümkün olup olmadığı detaylıca irdelenmiş olup, bu noktadan itibaren Sayın Mahkemece davalının kusurlu olduğu kanaatinde olunması ihtimaline binaen açıklamalara davacının zarara uğrayıp uğramadığının tespiti yönünden devam edildiğinde dosyaya mübrez belgelerden gecikme sebebiyle davacının dava dışı şirket ile işlerinin bozulup bozulmadığı, bozuldu ise bu durumun zarara sebebiyet verip vermediği, zarara sebebiyet verdi ise de zararın hangi gerekçelerle hangi tutarda olduğunu tevsik eden bir bilgi yahut belgeye rastlanılamadığı, hâl böyle olunca takdiri Muhterem Mahkemeye ait olmak üzere heyetimizce davacının zarar talebinin ispata muhtaç olduğu değerlendirilerek herhangi bir hesaplama yapılmasının mümkün olmadığının düşünüldüğü, buna karşın Sayın Mahkemece davacının zarara uğradığı kanaatinde olunması durumunda zarar talebinde bulunulmasının mümkün olduğu ifade edilebileceği gibi bedel yönünden üst sınırın CMR Konvansiyonu’nun 23. maddesinin 5. fıkrası kapsamında talep edilebilecek zararın üst sınırının taşıma ücretine tekabül eden 4.050,00 EUR ile sınırlı olabileceğinin ifade edilebileceği, davacının manevi tazminat talebinin değerlendirilmesinin Mahkemenin takdirinde olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda; davacı ... San. ve Ltd. Şti.'nin TTK hükümleri uyarınca tuttuğu ve kayıt altına almış olduğu ticari defterlerinde, davaya konu mal bedelinin 44.120,00 EUR'sunu dava dışı ... Konstruktıion ...'den tahsil ettiği, alıcı şirketin nakliye gecikme cezası olarak davacı yandan 4.830,00 EURO kesinti yaptığı tespit edildiği, mahkememizce aldırılan dosya kapsamına uygun bilirkişi heyet raporunda tespit edildiği üzere, Türkiye'den Avusturya'ya yapılan davaya konu taşıma özellikle noel ve yılbaşı tatillerine denk gelen Aralık ayının ikinci yarısından sonra gerçekleştirildiği, gümrük kapılarında yaşanan yoğunluklar ve dava dışı yük alıcısının noel ve yılbaşı tatilleri arifesinde kapalı olması nedeniyle Bulgaristan'da taşıma araçlarının garajda bekletilmesi, gümrük giriş evraklarının dava dışı alıcı tarafından hazırlanmayışı tüm bu nedenlerle emtianın makul süre içerisinde teslim edildiği hükme dayanak raporda yer alan tespit de dikkate alındığında tüm bu nedenlerle; davacının cezai şartı davalıya rücu etmesinin mümkün olmadığı, gecikme sebebiyle davacının dava dışı şirket ile işlerinin bozulup bozulmadığı, bozuldu ise bu durumun zarara sebebiyet verip vermediği, zarara sebebiyet verdi ise de zararın hangi gerekçelerle hangi tutarda olduğunu tevsik eden dosyada somut bir bilgi yahut belgeye rastlanılamadığı, davalıya kusur da atfedilmediğinden davacının maddi ve manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurma yoluna gidilmiştir.

HÜKÜM:
1-)Davanın REDDİNE,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli maktu 615,40-TL red karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-)Davalı tarafından karşılanan 50,00- TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 2.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/vekiline iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/02/2025

Katip ...
(E-imzalı)

Hakim ...
(E-imzalı)