mahkeme 2021/140 E. 2024/353 K.

T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2021/140 Esas
KARAR NO :2024/353

DAVA:Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:25/02/2021
KARAR TARİHİ:21/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle, davacı şirketin ... plakalı 2015 model ...marka aracı 11.04.2019 tarihinde satın aldığını, aracın 2015 yılında 49.000 Km'deyken motorunun arızalandığını ve ... Oto Ser.Tic. A.Ş. tarafından yeni motor takıldığını, davacının aracı 2019 Nisan ayında aldığını, 2020 temmuz ayında 107.000 Km'deyken aynı arızayı bir kez daha yaptığını, davacının aracı ... Oto'ya götürdüğünü, motorun yeniden değişmesi gerektiğinin söylendiğini ve ücret istendiğini, davacının aracını alıp distribütör ... Otomotive götürdüğünü, yapılan kontrollerde motor arızasının kullanıcı hatasının olmadığının, araçlardaki kronik problem olduğunun söylendiğini, buna karşın yine de motorun değiştirilmesi için ücret talep edildiğini, davacının tüm kontrolleri serviste yaptırmasına karşın motorun 2 kez değişmiş olmasının kronik motor arızasını gösterdiğini, .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş. sayılı dosyasından motorun açılmasının talep edildiğini, 02.12.2020 tarihinde araçtan çıkan motorun serviste bilirkişi marifetiyle incelendiğini, 04.12.2020 tarihli raporda motor arızasının nedeninin “araçta meydana gelen sorunun triger kasnak sapması nedeniyle sente atlayarak eksantrik millerin aksamlarının parçalanarak işlevini yitirmesi ve motorun kilitlenmesi şeklinde gelişmiş olduğu, arıza ve hasara başka bir sorunun neden olmadığı, ayrıca yapılan motor değişiminde eski harap motorun turbo ve yağ devirdaim pompasının yeni motora takılmış olduğu ve bu durumun ileride motorda yeni ve başka sorunlara yol açabileceği, bu bağlamda hem eski motorun gizli ayıplı olduğu ve hem de motor değişiminde yapılan hizmetin ayıplı olduğu...” olarak mütalaa edildiğini, bilirkişi ek raporundan da anlaşılacağı üzere davalı tarafın hem arızası davacıdan kaynaklanmayan motor yönünden davacıdan yeni motor bedeli aldığını, hem de aldığı motor bedeline rağmen tüm parçaları değiştirmeyerek aracın turbosunda arıza meydana gelmesine neden olarak ayıplı hizmet verdiğini, gelinen son durumda davacı aracında toplamda 3 kez motor değişimi olması ve son motor değişiminde ayıplı hizmet verilmesi nedeniyle turbosunda da arıza meydana gelmesi nedeniyle aracın kullanılamadığını ve maddi zarar gördüğünü belirtmiş ve araçtaki motor arızasının kullanım hatasından kaynaklanmaması nedeniyle davacıdan haksız olarak tahsil edilen motor değiştirme parasına dayalı olarak şimdilik 50.000 TL'nin davalıdan faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP:
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; usule ilişkin itirazlarının olduğunu, davalının aracın üreticisi veya ithalatçısı veya satıcısı olmadığını, husumet yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, zamanaşımı süresinin dolduğunu, ayrıca ayıp ihbar yükümlülüğüne uyulmadığını, araçta üretim hatasından kaynaklanan bir ayıp olmadığını, delil tespiti raporunda aracın motor arızasının 80.000 TL'ye tamir edilebileceğinin ve aracın değer kaybına uğramayacağının belirlendiğini, aracı TRAMER kaydının getirtilerek değer kaybına etki eden hususların belirlenmesi gerektiğini, delil tespiti raporuna itiraz ettiklerinden delil vasfına sahip olmadığını belirtmiş ve davanın reddini istemiştir.
GEREKÇE:
Dava; Davacıya ait ... plakalı araçtaki motor arızasından kaynaklı davalı tarafından davacıdan tahsil edilen yeni motor ücreti ile delil tespiti davası harç ve masrafları olarak harcanan bedelin davalıdan tahsili ve ayıplı aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi talebinden ibarettir.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiler heyetinden alınan 28.10.2023 tarihli raporunda; "..Yukarıda açıklandığı üzere keşfen yapılan inceleme sonucu ekte sunulan fotoğraflarda da görüldüğü üzere
1. Dava konusu araçta davalı şirketçe yapılan 1. Motor değişiminde takılan motorun gizli ayıplı olduğu, bu nedenle 2. Motorun takılması gerektiği,
2. Motorun değişimi işlemi sırasında davalı şirketin ayıplı onarım hizmeti verdiği,
3. Davacı şirketin davalı şirketten talep edebileceği maddi zararının, davalı şirketçe komple motor değişimi için düzenlenecek fatura bedeli kadar olacağı..." tespit ve rapor edilmiştir.
Davacının dava dilekçesindeki talebinin ... plakalı araçtaki motor arızasının kusurundan kaynaklanmaması sebebi ile haksız olarak tahsil edilen yeni motor ücreti ile delil tespiti davası harç ve masrafları olarak harcanan bedelin davalıdan tahsili ve ayıplı aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi veya ayıpsız araç bedeli kadar indirim uygulanarak sıfır araç verilmesi talebinden ibaret olduğu ve bu haliyle davacı tarafından davasının terditli olarak açıldığı ancak TBK'nın 227. Maddesini uyarınca iş bu davanın terditli olararak açılamayacağı anlaşılmakla davacı vekiline davacının seçimlik haklardan hangisini kullanmak istediği yönünde beyanda bulunması için 1 haftalık kesin süre verildiği , davacı vekilince 01/10/2021 tarihli beyan dilekçesiyle “Ayıplı aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi” seçimlik hakkını kullanmak istediklerini beyan ettiği ,
Dava, aracın ayıplı çıkması nedeniyle ve alınan hizmetin ayıplı olması nedeniyle ayıpsız misli ile değiştirilmesi istemine ilişkin olduğu,
Davacı tarafça açılan dava dilekçesi ve aşamalarda sunulan beyan dilekçeleriyle ; davaya konu olan ... plakalı 2015 model ...araç 49.000 kmde iken motoru arızalandığı ve dava dışı ... A.Ş.’ye götürüldüğü , 11.04.2019 tarihinde davacı tarafından 3.kişiden satın alınan bu araç 107.000 kmde iken yeniden arızalandığı , ... A.Ş.’ye götürüldüğünde garanti süresinin bitmesi sebebiyle davacıdan ücret talep edildiği bunun üzerine davacı tarafından aracı ... ve Tic. A.Ş.- Vadi Şubesi’ne götürüldüğü , aracın motoru davalı tarafından değiştirildiği anlaşılmakla ;

6098 sayılı TBK.'nun 223. maddesinde; "alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır".
6098 sayılı TBK.'nun 231. maddesinde; "satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz".
Durumun gerekli kıldığı muayene ile anlaşılamayan ayıplar, gizli ayıptır. Alıcı gizli ayıpları araştırmakla yükümlü değildir. Fakat, onları meydana çıkar çıkmaz hemen ihbar etmelidir. Bile bile aldatma yani hile varsa satıcı ne tam zamanında ayıpların ihbar edilmediğine ne de kısa zamanaşımı süresine dayanabilir. Bu durumda, 6098 sayılı TBK.'nun 146. ve 147. maddeleri uygulanır.
Taraflar tacir olduğundan ayıp ihbarı TTK’nın 18/3. maddesinde hükme bağlanan usullerle ve TTK’nın 23/3. maddesinde öngörülen süreler içinde ve gizli ayıp olması halinde BK’nın 223. maddesinin 2. ve 3. fıkralarındaki belirtildiği üzere ihbar yapılması gerekmektedir.
Davacı vekili 15.06.2021 tarihli dilekçesinde özetle, olayda hem ayıplı hizmet hem de ayıplı mal bulunduğunu, davalı şirketçe düzenlenen 15.10.2020 tarihli e-faturada, komple motor parçalarının değiştirildiği ve toplam fatura bedelinin KDV dahil 116.224,55 TL olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili 26/03/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile ; 116.141,27TL yeni motor bedelinin ve 1.497,4‬0 TL delil tespiti harç ve masraflarının; toplam 117.638,67TL'nin 15.10.2020 tarihinden ve ıslah tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile taraflarına ödenmesine , ayıplı aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları , toplanan deliller, aldırılan bilirkişi raporu ve dosya kapsamında yapılan tüm yargılama neticesinde ; mahkememizce aldırılan dosya kapsamına uygun bilirkişi heyet raporunda da tespit edildiği üzere ; öncelikle servis kayıtlarında görüldüğü üzere aracın motoru davalı tarafından değiştirilmiş olup davalının husumete yönelik itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. ... A.Ş.’ den hizmetin alındığı tarih yetkili servis kayıtları göz önüne alındığında ayıp ihbarının yasal süresinde yapıldığının kabulü gerekmektedir.Hükme dayanak raporda , araçta ikinci motor değişiminde motor çalışma ayarlarının (sente ayarlarının) hatalı yapılması, tamamen davalı şirketin verdiği servis hizmetinin ayıplı olmasından kaynaklanmış olup bu aşamada davacının kullanıcı olarak bir müdahalesinin olmadığı , ikinci motor değişiminde motorun hatalı şekilde değiştirilmesinde davalı şirketin %100 oranında tamamen kusurlu olduğu , araca takılan 2. Motorun da davalı şirketin ayıplı motor değişimi hizmeti nedeniyle meydana geldiği arızasının giderilmesi için motorun komple orijinal hiç kullanılmamış yenisiyle değiştirilmesi gerektiği , dava konusu araçta davalı şirketçe yapılan 1. Motor değişiminde takılan motorun gizli ayıplı olduğu, bu nedenle 2. Motorun takılması gerektiği, 2. Motorun değişimi işlemi sırasında davalı şirketin ayıplı onarım hizmeti verdiği, alınan raporda da tespit edildiği üzere arızasının giderilmesi için motorun komple orijinal hiç kullanılmamış yenisiyle değiştirilmesi gerektiği , aracın bu şekilde kullanılmasının güvenliği tehdit eder nitelikte olduğu, davacının aracı bu şartlar altında kullanmaya zorlanamayacağı anlaşılmakla dava konusu aracın aynı marka, model ve aynı özelliklere sahip ayıpsız misli ile değiştirilmesine, aracın davalıya iadesine, edimlerin aynı anda ifasına karar verilmiş, davacıdan tahsil edilen motor ücreti bedeli olarak toplam 116.141,27 TL'nin; 50.000-TL sinin 15/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi , 66.141,27 TL sinin ise ıslah tarihi olan 26/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, delil tespiti davası harç ve masrafları olarak harcanan bedele karşılık 1.497,40 TL nin ; 1.000-TL sinin dava tarihi olan 25/02/2021 tarihinden itibaren 497,40 TL sinin ise ıslah tarihi olan 26/03/2024 tarihinden itibaren olmak üzere işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davanın KABULÜNE;
1-Dava konusu ... plakalı 2015 model ...aracın aynı model ve aynı özelliklere sahip ayıpsız bir misli ile değiştirilmesine, davacıdan tahsil edilen motor ücreti bedeli olarak toplam 116.141,27 TL'nin; 50.000-TL sinin 15/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi , 66.141,27 TL sinin ise ıslah tarihi olan 26/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, delil tespiti davası harç ve masrafları olarak harcanan bedele karşılık 1.497,40 TL nin ; 1.000-TL sinin dava tarihi olan 25/02/2021 tarihinden itibaren 497,40 TL sinin ise ıslah tarihi olan 26/03/2024 tarihinden itibaren olmak üzere işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Dava konusu aracın davalıya iadesine, karşılıklı edimlerin aynı anda ifasına,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 8.035,89-TL harçtan peşin alınan 870,96-TL, ıslah harcı 1.140,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.024,93 -TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 59,30 -TL başvurma harcı, 870,96-TL peşin harç, 8,50 -TL vekalet harcı, 1.140,00 TL ıslah harcı, 133,70 -TL tebligat/ posta gideri, 3.000,00 -TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.212,46 -TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 18.822,19-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/05/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır