Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/572 Esas
KARAR NO:2024/940

DAVA:Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/09/2024
KARAR TARİHİ:04/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacıya ait "..." plaka numaralı 2019 model "..." tipi araç, 26.10.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, kaza sonrası aracın perte ayrıldığını, aracın ...' G'den 20.12.2022 tarihinde ... poliçe numarası karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası poliçesi yapıldığını, ek olarak ... Sigorta Anonim Şirketi ile 24.12.2022 başlangıç ve 24.12.2023 bitiş tarihli "Kara Araçları Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi" ile araca kasko yapıldığını, davacı aracı ile maddi hasarlı kazanın akabinde davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne başvuruda bulunduğunu, davalı ile görüşmeler neticesinde davacıya 850.000,00-TL tutarında rayiç bedel teklif edildiğini, verilen teklif fiyatının piyasa değerinin altlında olduğundan kabulünün mümkün olmayacağını, verilen teklifin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin itirazın davalı şirkete beyan edildiğini, sonrasında enflasyon nedeniyle davacının aracı için piyasa rayiç değeri olarak tespit edilen 880.000,00-TL tutarında bedel öngören mutabakatnameyi "fazlaya ilişkin tüm hak ve alacaklar saklı kalmak kaydıyla" şerhi konularak imzalamak zorunda kaldığını, davalı şirket tarafından pert bedeli olarak 2 parça halinde toplamda 880.000,00-TL ödeme yapıldığını, davacı tarafından davalı şirkete 23.11.2023 tarihli bir dilekçe ile "Aracın karıştığı kaza sonucunda poliçe kapsamında müvekkil tarafından 1.000.000TL rayiç bedel talep edildiği, davalı şirket tarafından rayiç değerin oldukça altında bir tutar olan 850.000,00-TL teklif edildiği, bu teklifin ise poliçe şartları ve piyasa rayiçleriyle uyumlu olmadığına yönelik itiraz edilmiş, poliçenin 9. maddesi kapsamında belirtilen değerleme esasının uygulanarak tarafımıza bu doğrultuda bir teklif yapılması gerektiği, aksi taktirde mahkemeye başvurma hakkımızın saklı tutulduğuna" yönelik bildirimde bulunulduğunu, ancak davalı şirketten geri dönüş alınamadığını, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-tl tutarındaki bakiye tutarın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesi gerektiğini dava ve talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
6100 sayılı HMK’nın 2. maddesinin 1.fıkrası gereğince malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Yine 2.maddenin 2.fıkrası uyarınca HMK’da ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir. Göreve ilişkin bu genel düzenlemeler yanında bazı kanunlarda belirli kişiler arasında çıkan uyuşmazlıklara veya belli bir çeşit uyuşmazlıklara bakmak üzere kurulmuş özel olarak görevli mahkemeler de belirlenmiştir. Bu anlamda uyuşmazlıkla ilgili olması bakımından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar ve ticari nitelikteki çekişmesiz işlerin Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiği düzenlenmiştir.
Ticari davalar TTK’nın 4/1.maddesinde tanımlanmıştır. Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Yani bir özel mahkemede bakılacağına dair özel bir kanun hükmü bulunmayan her dava genel mahkemelerde görülür. Özel mahkemeler istisnai niteliktedir.
28/11/2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 2.maddesinde, kanun'un kapsamı “bu kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar” şeklinde açıklanmıştır. Kanun'un “tanımlar” başlıklı 3. maddesinin (l) bendinde ise tüketici işlemi, “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.” biçiminde tanımlanmıştır.
6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır. Bunun yanında Kanun'un 83.maddesinde de taraflardan birinin tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.
Somut olayda davacıya ait "..." plaka numaralı 2019 model "..." tipi aracın, 26.10.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, kaza sonrası yapılan tespitler neticesinde araç onarılamayacak derecede ağır hasara uğrayarak perte ayrıldığı, davalı şirket ... Sigorta Anonim Şirketi ile 24.12.2022 başlangıç ve 24.12.2023 bitiş tarihli "Kara Araçları Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi" ile araca kasko yapıldığı, davalı sigortadan kasko poliçesi kapsamında pert tazminat ödemesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davacının tacir olup olmadığı hususunda Ticaret Odasına, Vergi Dairesine ve Esnaf Odasına müzekkereler yazılmış, müzekkere cevaplarının incelenmesinde davacının tacir olmadığı anlaşılmış, dava konusu aracın da ticari nitelikte olmadığı birlikte değerlendirildiğinde davacının 6502 sayılı yasa kapsamında tüketici olduğu, davaya bakmakla görevli mahkemenin Tüketici Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle usulden REDDİNE,
2-HMK.nun 20. Maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birisinin başvurması halinde dava dosyasının görevli ve yetkili İSTANBUL TÜKETİCİ MAHKEMESİNE gönderilmesine, süresi içinde talep olmaması halinde dosyanın Mahkememizce resen ele alınarak davanın açılmamış sayılacağı hususunun ihtarına,
3-Harç ve yargılama giderinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, HMK 331/2. maddesi gereğince davaya başka bir mahkemede devam edilmediği taktirde talep halinde harç ve yargılama giderinin ve gider avansının harcanmayan kısmının Mahkememizce karar altına alınmasına,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 04/12/2024

Katip ...
e-imzalıdır.

Hakim ...
e-imzalıdır.