mahkeme 2023/81 E. 2023/1019 K.

T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/81 Esas
KARAR NO :2023/1019

DAVA:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:03/02/2023
KARAR TARİHİ:29/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkillerden ... keşideci, ... ... ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin lehtarı olduğu 07.01.2023 tarihli 200.000,00 TL Bedelli çeke dayalı olarak, alacaklı görünen ... ... Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. Tarafından davacılardan sadece keşideci ... aleyhine (ayrıca çekin arka yüzünde sahte cirodan sonra ciro gözüken göstermelik şirketler de borçlu gösterilerek), .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı kambiyo yoluna özgü icra takibi başlatıldığını Çek bedelini keşideci / borçlu gözüken müvekkil ...'den tahsil etmeyi hedeflediğini, Lehtar - ciranta görünen diğer müvekkil ... ... Ltd. Şti. ise icra takibine dahil edilmediğini, 30.12.2022 tarihinden beri- çalıntı pek çok çeki hem lehtar ... ... Ltd. Şti. ve hem de keşideci / borçlular aleyhine icra takibine geçen, ihtiyati haciz alarak lehtar ve keşidecilerin mal varlıklarına haciz uygulatan alacaklı gözüken ... ...Ltd. Şti., davaya konu ettikleri icra takibinde olduğu gibi, sonradan başlattığı icra takiplerinde sadece keşideci hakkında icra takibi başlatmakta, lehtar ... ... Ltd. Şti.'ye icra takibinde borçlu olarak takip yapmadığını, oysa ki çekte ciro silsilesi ve bütünlük gereği borçluların tümüne karşı takip başlatacak, istediği borçludan tahsil cihetine gideceğini, kıymetli evrak hükümlerince olması gerekenin bu olduğunu, çekin lehtarı olan ... ... Ltd. Şti.'yi bu defa icra takibine borçlu olarak dahil etmeme nedeninin çekin arka yüzünde ....Ltd. Şti.'ye ait gözüken sahte ciro (kaşe-imza)'yu gayet iyi bildiğinden, ... ... Ltd. Şti.'nin her icra takibine karşı dava açarak takipleri durdurmuş oluşu ve ihtiyati haciz kararları üzerine ihtiyati haciz - çek bedellerini tamamen icra müdürlüğü hesabına nakit teminat olarak depo ederek ihtiyati hacizleri kaldırmış oluşu olduğunu, yine muhtemel ki; lehtar .... Ltd. Şti. icra takibinde borçlu gösterilmeyince, keşideci borçlunun, lehtarın cirosunun sahteliğini ileri süremeyeceği, çek bedelini icra tazyiki ile ödemek zorunda kalacağı varsayımı olduğunu, ancak bu bakışın da tabii ki yasal olmadığını, çekte lehtarın cirosu sahte ise ciro kopukluğu sebebiyle, çeki elinde bulunduran, lehtardan / sahte cirodan öncekilere müracaat edemeyeceğini, keşideci / borçluya müracaat hakkı da olmadığını, takibe dayanak çek, bu nedenle de kambiyo niteliğini haiz olmadığından kambiyo senetlerine özgü icra takibi yapılamayacağından takibin de iptali gerekeceğini, bir çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu yani çek üzerindeki hakkın kendisine ait olduğunu çek üzerinde bulunan birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edebileğini, . Çek üzerindeki ciroların birbirini takip etmiyor veya ciro zincirinde bulunan cirolardan biri geçersiz veya sahte olması dolayısı ile ciro zincirinde kopukluk olması durumunda çekteki hak, kopukluktan sonraki kişilere geçmeyeceği için ciro zincirinde kopukluk olan çeki elinde bulunduran hamil yetkili hamil sayılamaz. yetkili hamil olmadığı için de ciro zincirinin koptuğu kişiden itibaren ciranta ve keşideciden talepte bulunamayacağını, ..Bu durumda davalı (hamilin), 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre yetkili hamil olduğunu birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edemediği, bir başka anlatımla lehtar cirosunun sahteliği ile ciro zincirinde kopukluk olması nedeniyle yetkili hamil olduğunu kanıtlayamadığından ciro zincirindeki kopukluktan önceki lehtar ve keşideciye başvurma hakkı bulunmadığını, davacı / Lehtar müvekkil ... ... ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. keşideci / müvekkil ve diğer pek çok müşterilerinden almış olduğu 18 adet çeki zayi ettiğini düşünürken, sonrasında ise çalınmış olduğu anlaşıldığından, çeklerin tamamında lehtar olan ... ... ltd. şti. yazılı olup, hiç birinde cirosu bulunmayan bu çekler için müracaatı üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı, 14.12.2022 tarihli % 15 - 475.660,00 TL. teminat mukabili ödemen men'e dair ihtiyati tedbir kararı verildiğini, teminatı yatırılarak uygulanmış, tüm muhatap bankalara tebliğ edildiğini, ancak çeklerden 06/12/2022 tarihli 79.000,00 TL. Meblağlı olanı henüz ihtiyati tedbir kararı çıkmadan sahte ciro ve başkaca cirolar gösterilerek, işbu davaya konu icra takibinin dayanağı çekin arka yüzündeki aynı göstermelik cirolar ve kişilerce göstermelik şirketler üzerinden takasa ibraz ettirmek suretiyle tahsil ettiklerini, akabinde de çeklerin dört adedinin 30.12.2022 tarihinde .... İcra Müdürlüğünün ... dosyalarından yılın son gününde icra takibine konulduğunu 30.12.2022 tarihinde gelen e-tebligat ile öğrenmiş bulunduklarını, halen de ödemeden men kararı verilen çeklerin Kambiyo yolu ile icraya konu edilmekte olduğunu, açılan icra takiplerine karşı imzaya / borca itirazla davalar açıldığını ayrıca yine açılan davalar ile çek bedellerinin tamamının teminat yatırılarak ihtiyati hacizlerin kaldırılmakta olduğunu, bu haliyle müvekkil şirketçe zayi edildiği düşünülen çeklerin çalınmış olduğunun anlaşıldığını, çeklerin gayri yasal olarak eline geçiren alacaklı gözüken ... ... Ltd. Şti., çeklerin tümünün arka yüzüne; cirosu olmayan lehtar ... ... Ltd. Şti. adına sahte - kaşe / imza koyarak ve arkasından da .... Ltd. Şti., ... ... Ltd. Şti. ve ... ... Ltd. Şti. diye 3 şirket kaşesi ve imzası ile göstermelik cirolar yaratarak kendisini de yetkili hamil göstererek bankaya takasa verip, ... üzerinden işlem yaptırarak icra takiplerine geçtiğini, çeklerin tahsil için bankaya kendisi ibraz etse adli işlem yapılacağını iyi bildiğinden, takasa koydurarak kendisi muhatap olmadan ibraz sürecini tamamlamış olduğunu, bunun üzerine müvekkil şirketçe İstanbul C. Başsavcılığı'na ... soruşturma numarası ile icra takiplerini başlatan şirket ve yetkilileri ile müvekkil şirket adına sahte ciro sonrası ciranta gözüken şirketler ve dahili olan tüm ilgililer hakkında; suç işlemek amacıyla örgüt kurma (tck md. 220), resmi belgede sahtecilik (tck 204), sahte resmi belgeyi kullanma, tacir ve şirket yöneticisi olan ve yine şirket adına hareket ederek ticari faaliyet sırasında ve kamu kurumlarını/ icra müdürlüğünü aracı kılmak suretiyle Nitelikli Dolandırıcılığı Tespit edilecek diğer suçlar isnadı ile suç duyurusunda bulunulmuş olup soruşturmanın devam ettiğini, keşideci müvekkil ...'in işbu icra takibine konu edilen çeki karşılıksız olmadığını, ibraz edene / hamiline ödenmeyiş sebebinin karşılıksız olması değil, ödemeden men'e dair .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı 14.12.2022 tarihli ihtiyat-i tedbir kararı olduğunu, Bu hususun çeki eline geçiren 3. Kişinin takasbanka ibrazı ile çekin arkasına şerh olunduğunu, hal böyle olunca artık kambiyo vasfını yitirmiş bu çeke dayalı olarak kambiyo takibi yapılamayacağı gibi, icra takibinde alacaklı gözükenin % 10 çek tazminatı talep etmiş oluşu da yasaya aykırı olup, bu yönüyle de takibin iptali gerekeceğini, İcra takibinde alacaklı gözüken ... ...Ltd. Şti.'nin; "Çekin çalıntı oluşu, Lehtar ... ... Ltd. Şti.'nin cirosunun sahteliği- atılmış gözüken ciro imzanın şirket yetkilisine ait olmayışı / ciro kopukluğu sebebiyle YETKİLİ hamil olmayışı sebebiyle," lehtar ... ... Ltd. Şti.'ne ve keşideci ...'e müracaat hakkının bulunmadığından, imzaya ve borca itirazlarının kabulü ile lehtar/ciranta gözüken ... ... Ltd. Şti. Yönünden; borçsuzluklarının tespitine, icra takibinine konu edilen senedin (çekin) iptaline, / T.T.K. M. 758 Hükmünce çekin iadesine, keşideci / borçlu gözüken ... Yönünden; Kambiyo vasfını yitirmiş senede (çek) dayalı olarak başlatılmış icra takibinin ve senedin iptaline, İİK 72/3 ve ilgili hükümlerince alacağın % 15'inden aşağı olmamak üzere mahkemece takdir buyrulacak teminat karşılığında, ihtiyati tedbir yolu ile icra veznesine yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ivedi olarak tensiple ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Haksız ve kötü niyetle başlatılan icra takibi sebebiyle davalı/alacaklı gözüken aleyhine % 20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmolunmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ...'in dava konusu çekin keşidecisi olup çekteki imzasına bir itirazı bulunmadığını, dava dilekçesinde, dava konusu çekin ... tarafından keşide edildikten sonra çekin lehtarı olan ... ... şirketine verildiğinin belirtildiğini, davacının, dava konusu çeki keşide edip çekin lehtarına verdiğini beyan ettiğine göre hem çekteki imzasını hem de çekteki borç ilişkisini kabul ettiğini, bu nedenle de çekin keşidecisi olan davacının, dava konusu çekten ötürü müvekkile karşı sorumlu olduğunu, dava dilekçesinde, çekteki imzanın çekin lehtarı olan ... ... şirketi yetkilisine ait olmadığı iddia edilmiş ise de ; çekteki lehtar imzasının sahte olması, TTK 677 maddesinde belirtilen imzaların istiklali prensibi gereği çekteki imzasına itiraz etmeyen keşideciyi sorumluluktan kurtaran bir sebep olmayacağını, emsal Yargıtay Kararlarının da buna emsal olduğunu, çekin ... ... şirketi elinde kaybolduğu iddiasıyla çek iptal davası açılmasının davaya taraf olmayan müvekkili bağlamadığı gibi davacıyı borçtan kurtaran bir sebep de olmadığını, TTK 790. maddesinde, meşru hamilin teselsül eden cirolardan anlaşılacağı belirtildiğini, Ciro silsilesinin muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü incelemek yeterli olup, cirantalardan birinin imzasının sahte olması veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayan şahsın imza yetkisinden yoksun olmasının ciro zincirini etkilemeyeceğini, . Dava konusu çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre müvekkil TTK'nun 790. maddesine göre yetkili ve meşru hamil olduğunu, çekteki ciro silsilesinden de anlaşılacağı gibi, müvekkilin, dava konusu çeki aralarındaki ticari ilişkiye istinaden ... şirketinden aldığını, Çekte ödeme yasağı bulunması nedeniyle çek bedelini tahsil edemediğini ve bu nedenle de büyük bir mağduriyet yaşadığını, Hatta çeki kendisine veren ... şirketi ve yetkilisi hakkında suç duyurusunda dahi bulunduklarını, soruşturmanın devam ettiğini, müvekkilin somut olayda hiçbir kötüniyeti bulunmayıp bizzat suçun mağduru olduğunu, Bu nedenle de şahsi bir defi ileri sürmeyen ve çekteki imzasına itiraz etmeyen davacı ...'in, dava konusu çekten ötürü müvekkile karşı sorumlu olup davanın bu davacı açısından reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının çekteki imzanın kendisine ait olmadığını iddia etmiş ise de ; Y 19. HD'nin 1992/... E, 1993/... K sayılı ilamında, yetkisiz temsilcinin düzenlediği başka çekleri benimseyip ödeyen davacının, dava konusu çekten sorumlu olacağı karara bağlandığını, davacının menfi tespit talebinde haklı olabilmesi için çekteki imzayı benimsememiş veya imzaya icazet vermemiş olması gerektiğini, davacı tarafın, takibe konu çekte lehtar; davadışı ... Tekstil şirketi ise davacıdan sonraki ciranta olduğunu, dava konusu çekin davacı tarafından davadışı ... Tekstil şirketine verilip verilmediğinin ortaya çıkması için her iki şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelemesi gerektiğini, davacı, çekin kaybolduğunu/çalındığını iddia etmiş ise de çekin nerede ve nasıl kaybolduğuna yönelik hiçbir bilgi vermediğini, çekin kaybolduğu/çalındığı iddiası dahi ispata muhtaç olup bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, bir an için çekteki imzanın davacı ... ... şirketi yetkililerine ait olmadığı varsayımında dahi, olayda istirdat şartları oluşmadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine, davacıların %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava Menfi tespit davasıdır.
Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ile birlikte tedbir talebinde bulunulmuş, değerlendirilen tedbir talebinin kabulü ile; İİK 72/3 madde hükmü uyarınca takip konusu alacağın % 15'i oranında teminatın dosyaya depo edilmesi ya da kesin ve süresiz şartlı teminat mektubunun mahkememiz dosyasına sunulması halinde, taraflar arasında geçerli olmak üzere ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı (icra dairesince verilen yetkisizlik kararı öncesi 14. İcra Müdürlüğünün ...) dosyasında icra veznesindeki paranın tedbiren alacaklısına ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takibine konu çekte bulunan davacı ...'nın imzasının sahte olup olmadığının tespiti ile davacıların davalıya karşı borçlu olup olmadıklarının tespitine ilişkin menfi tespit ve istirdat davası olduğu anlaşıldı.
Mahkememizce davacı şirket yetkilisine ait ıslak imzalı belgelerin celbi hususunda ilgili yerlere müzekkereler yazılmasına, ıslak imzalı belge asıllarının temini sonrasında dosyanın imza örneklerinin incelenmesi hususunda ATK'ya sevkine karar verilmiştir.
Davacı vekilince sunulan 27/12/2023 tarihli dilekçe ile lehtar müvekkilin zilyetliğinden çalınarak sahte kaşe ve imza ile sahte ciro edilmiş söz konusu çalıntı çekin de aralarında bulunduğu toplam 18 adet çek ile ilgili olarak ayrı ayrı ikame ettikleri davalardan büyük kısmının ....Asliye Ticaret mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında birleştirildiğini, huzurda görülen işbu davanın da ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına birleştirilmesini talep etmiştir.
"HMK 166/1 maddesine göre; "Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar." denilmiştir. HMK 166/4 maddesine göre; "Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır.
Davacı tarafından açılan mahkememizdeki davası ile ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında açılan davanın birbiri ile sıkı ilişkisi bulunduğu, davaların biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunduğu, Mahkememizin işbu dava dosyası ile ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu, dava konusunun ve sebebinin aynı olduğu anlaşıldığından, yine delillerin birlikte toplanması ve değerlendirilmesinin usul ekonomisi gereği olduğundan Mahkememiz dosyasının HMK 166/1 maddesi gereğince ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine dair karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememiz dosyası ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan HMK 166. madde uyarınca mahkememiz dosyasının ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-Yargılamanın .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden devamına,
3-Mahkememiz esasının bu şekilde kapatılmasına,
4-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun birleştirilen dosyada değerlendirilerek karara bağlanmasına,
Dair, tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, esas hüküm ile birlikte İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere ile karar verildi.29/12/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır