mahkeme 2023/183 E. 2024/416 K.

T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/183 Esas
KARAR NO:2024/416

DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:16/03/2023
KARAR TARİHİ:21/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı ...Ş.'ye ... poliçe numarasıyla İhtiyari Mali Mesuliyet Kasko ile sigortalı ... plakalı araç, 31.03.2022 tarihinde müvekkile ait ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına neden olduğunu, ... plakalı araç sürücü bu kazanın gerçekleşmesinde % 100 kusurlu olduğunu, hasar bedelinin ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet (ZMM) poliçe limitleri dahilinde ödenmesi amacıyla müvekkili adına Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulduğunu, 2021.E... sayılı başvuruya istinaden yapılan yargılamada Uyuşmazlık Hakeminin 27/10/2022-K-.../.... sayılı kararı ile "bilirkişi raporunda 31.03.2022 tarihinde hasara uğrayan dava konusu ... plakalı aracın, meydana gelen trafik kazası neticesinde Yedek parça 20.861,30 TL işçilik tutarı olarak 15.000,00 TL'nin uygun olacağı hesaplanarak Genel Hasar Tutarı olarak 38.861,30 TL bulunduğunu, (KDV uygulanması halinde KDV tutarı 6.995,03 TL olup genel yekûn 45.856,33 TL olacaktır.) davalı ... şirketinin hasar tutarı olarak 31.244,98 TL ödeme yaptığı, buna göre davalı ... şirketinin bakiye hasar tutarı yükümlülüğünün 14.611,35 TL olduğu, 31.03.2022 tarihinde hasara uğrayan dava konusu ... plakalı aracın, meydana gelen trafik kazası neticesinde 15.000,00 TL değer kaybına uğradığını, poliçe teminat limiti 50.000,00 TL olduğunu, maddi hasar tutarı olarak 45.856,33 TL olarak tespit edildiğini, teminat limitine göre davalı ... şirketinin değer kaybı sorumluluğunun 4.143,67 TL olduğu şeklinde değerlendirmelerde bulunulduğunu, bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiğini, başvuru sahibi talebini kalan limiti gözeterek 3.755,02 TL hasar bedeli, 15.000,00 TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 18.755,02 TL ıslah ettiğini, sigorta şirketi vekilinin beyanları dosyaya ulaşmadığını, başvurunun kabulü ile 3.755,02 TL hasar bedeli ve 15.000,00 TL değer kaybı bedeli tazminatı olmak üzere toplam 18.755,02 TL'nin 03/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketinden alınarak başvuru sahibine verilmesine" şeklinde karar verildiğini, bu karara karşı yapılan itiraz ise ... İtiraz Hakem Heyetinin 25/01/2023- .../İHK-... sayılı kararı ile reddedildiğini, ZMM kapsamında sigorta limitinin dolması nedeniyle ... plakalı aracın Kasko İhtiyari Mali Mesuliyet Şirketine başvurularak 10.856,83 TL bakiye hasar tutarının ödemesi talep edildiğini, davalı tarafça herhangi bir cevap verilmediğini, müvekkilinin bakiye hasar bedelini tazmin edilmesi amacıyla başvurma zorunluluğu doğduğunu, davalı tarafça müvekkilinin zararının karşılanmamasının hukuka aykırı olduğunu, davalı ... şirketinin sorumluluğu yönünden 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesinde; zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekeceği sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar görenin dava açabileceği; aynı Kanun'un "İhtiyari mali sorumluluk sigortasına uygulanacak hükümler" başlıklı 100. maddesinde, bu Kanunun sorumluluğun kaldırılması veya tazminatın azaltılmasına ilişkin 95 inci maddesi, doğrudan doğruya talep ve dava hakkına ilişkin 97 nci maddesi ve zamanaşımına ilişkin 109 uncu maddesinin ihtiyari mali sorumluluk sigortasında da uygulanacağının düzenlendiğini, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu "İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu" başlıklı 85, maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracm işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlendiğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun "Sorumluluk" başlıklı 49. maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." düzenlendiğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının "sigortanın kapsamı" başlıklı A.l. maddesi uyarınca, sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracm işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceğini, Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Sigorta Teminatının Kapsamı" başlıklı 1 maddesinde "Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder, İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder" düzenlemesine yer verildiğini, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/... Esas 2016/... Karar sayılı kararında; "Motorlu Kara Taşıtları ihtiyari mali sorumluluk sigortası genel şartlarının "sigorta teminatının kapsamı başlıklı ¡.maddesine göre sigortacı aracın işletenine yükletilebilecek hukuki sorumluluğu poliçe teminatı kapsamında olmak şartıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası haddi üstünde kalan kısmını poliçede yazılı azami miktara kadar temin edeceğini, ihtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamının başlangıç noktası, zorunlu trafik sigorta limitinin üzerinde kalan kısım olduğunu, kapsamın sonu ise ihtiyari mali mesuliyet sigortası limiti olduğunu, gerçek zarar miktarı zorunlu trafik sigorta limitini geçtiği anda İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası güvencesinin başladığını, kendi poliçesindeki limit miktarı da sorumluluğun sona erdiğini, zarar, trafik sigortası kapsamında kalmakta ise ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, gerçekleşen kaza neticesinde müvekkiline ait araçta oluşan hasarın tespiti amacıyla ... Tahkim komisyonun 2021.E... esasına kayden açılan davada düzenlenen 08/03/2022 tarihli Bilirkişi Raporunda, "başvuranın maliki olduğu aracın 31.03.2022 tarihli kaza dolayısıyla KDV dahil 45.856,33 TL hasar ve 15.000,00 TL değer kaybı zararı oluştuğu" şeklinde mütalaa verildiğini, Uyuşmazlık Hakeminin 27/10/2022 - K-2022/... sayılı kararı ile de bilirkişi tarafından yapılan tespitlerin hükme esasa alınabileceği yönünde karar verilerek hüküm kurulduğunu, ZMM sigorta şirketince bu karara karşı yapılan itiraz ise STK İtiraz Hakem Heyetinin 25/01/2023- 2023/İHK-... sayılı kararı ile reddedildiğini, uyuşmazlık konusu zararın tespitine yönelik Uyuşmazlık Hakemince verilen ilk kararda müvekkilinin bahse konu kaza nedeniyle aracının hasarlandığı ve araçta toplamda 60.856,33 TL hasar ve değer kaybı zararı oluştuğu ve ZMM sigorta şirketince poliçe limitleri dahilinde yapılan 50.000,00 TL'nin mahsubu ile müvekkile bakiye 10.856,83 TL hasart zararı ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5A/l. Maddesi uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olduğundan, Mahkemenize iş bu davayı açmadan önce tarafımızca arabulucuya başvurulduğunu, İstanbul Arabuluculuk Bürosu ... arabuluculuk nolu dosyada, davalı ... ile anlaşılamadığına dair 27.02.2023 tarihli tutanak düzenlendiğini, davanın kabulü ile 10.856,83 TL bakiye hasar bedelinin poliçe limitleri dâhilinde muhatap şirketin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: dava görevsiz mahkemede açıldığını, davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde açılabilmesi için tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili husustan doğan bir hukuk davası olması gerektiğini, davacı tarafın aracı ticari değil, hususi bir araç olduğunu, bu kapsamda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi değil, Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacı tarafın zararı ZMMS Sigortacısı ... A.Ş tarafından karşılandığını, davacı tarafın değer kaybı ve hasar bedeli zararı ZMMS sigortacısı tarafından karşılandığını, müvekkili şirket tarafından ödeme yapılmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, poliçe tanzim tarihi olan 22.10.2021 tarihi göz önünde bulundurulduğunda değer kaybı hesaplamasında genel şartlar göz önünde bulundurularak hesaplama yapılmasının gerektiğini, öncelikle Genel Şartlarda yer alan hesapla kriterlerinin geçerli olduğunu ve raporun bu esaslara göre oluşturulması gerektiğini belirtmekle birlikte aksi kanaatte olunması halinde dahi kararın Resmi Gazetede yayımlandığı 09.10.2020 tarihinden sonra meydana gelen kazalar için geçerli olabileceği değerlendirildiğini, kabul anlamına gelmemek üzere bilirkişi hesaplamasının ZMMS Genel Şartlar değer kaybı hesaplama formülü dikkate alınarak yapılması gerektiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında kaza sonrası araçta meydana gelen değer kaybı hesaplaması için, belirli ve açık bir formül öngörmüş olmakla sigorta şirketinden yapılacak olan taleplerin bu formüle uygun olması gerektiğini, alınacak bilirkişi raporunda kusur oranları ve değer kaybı bedellerinin belirlenmesinde yukarda izah ettiğimiz hususlara dikkat edilerek hesaplama yapılması zaruri olduğunu, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin sorumluluğu yalnızca poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirket sigortalının İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasından kaynaklanan sorumluluğundan sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu, kesinlikte davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının temerrüt tarihinden itibaren faiz işletme talebinin hukuka aykırı olduğunu, taraflarına ikame edilen haksız ve mesnetsiz davayı kabul etmemek kaydıyla müvekkili şirketin faiz sorumluluğu sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere talep edilen hasar ve değer kaybı bedelinin davacı tarafından ispatlanmasının gerektiğini, davacının taleplerinin fahiş olduğunu, müvekkili şirket tarafından talep edilen miktarın kabulü mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile bu tür sigortalarda asıl amaç zarar görenin uğradığı gerçek zararın giderilmesi gerektiğini, aleyhe hüküm kurulması halinde parça ve işçilik iskontosu uygulamalı bu oran da en az yüzde otuz olmasının gerektiğini, müvekkili şirketin KDV'den sorumluluğunun bulunmadığını, davanın öncelikle görevsizlik itirazlarının kabul edilerek görevli mahkemeye gönderilmesini, yetki itirazlarının kabul edilerek yetkili mahkemeye gönderilmesini, usule yönelik cevapları dikkate alınarak usulden reddini, maddi vakıayı açıklığa kavuşturmak için öncelikle hasar dosyasının ve Sigorta Tahkim Komisyonuna müzekkere yazılarak başvuru evraklarının celbini, mahkeme aksi kanaatte ise esasa yönelik cevapları dikkate alınarak esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davacı ile davalı ... tarafından sigortalı aracı çarpışması sonucu meydana gelen kazada davacının aracında oluşan hasarın bakiye miktarının davalıdan tahsili talebine ilişkin tazminat davasıdır.
7155 sayılı Yasa ile 6102 sayılı Yasaya 5/A maddesi eklenerek ticari davalarda arabuluculuk dava şartı haline getirilmiş olup, mahkememizdeki dava 16/03/2023 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
Bilirkişiler ... ve ... tarafından hazırlanan 15/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda:" Kusur durumu değerlendirilmesi neticesinde : a-) ... plakalı otomobil sürücüsü ...'un maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında kusursuz olduğu, b-) ... plakalı otomobil sürücüsü İshak Tarhan'ın maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazası olayında % 100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu, maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında mahkeme ara kararı doğrultusunda kusur oranı tespiti yapılmış ise de, 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, kusur oranı, müterafık kusur ve hatır taşıması durumu) tespiti hakim yetkisinde olduğunu, maddi hasar ve değer kaybı yönünden incelenmesi neticesinde; davacı tarafın maliki bulunduğu ... plakalı 2017 model ... marka özel otomobili ile 31/03/2022 günü maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, dava konusu kaza ile araçta tespit edilen hasarın meydana gelebileceği, aracın sağ yan tarafından aldığı darbeye bağlı olarak hasarlandığı, Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından tanzim ettirilen ekspertiz raporunda hasar miktarı olan toplam yedek parça, işçilik, onarım ve boya ücreti olarak 45.747,00 TL tespit edildiği, tespit edilen miktarın piyasa şartları ile uyumlu, arıca dava konusu olayda aracın hasar gördüğü, birçok parça değişimi ile birlikte araçta boya ve onarım işlemi yapıldığı, bu nedenle aracın kaza yapmadan önceki rayiç değeri ile kaza yaptıktan sonrakı rayiç değeri arasında ortalama olarak 15.000,00 TL değer kaybettiği anlaşılmış olup dava konusu araçta toplam 45,747,00 TL yedek parça ve onarım ücreti, 15.000,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 60.747,00 TL hasar tespit edildiği, tespit edilen tutarın piyasa şartlarına göre uygun ve kadri maruf olduğu" şeklinde bilirkişi raporu ibraz etmiştir.
Somut olayda, bilirkişi raporunda ... plakalı otomobil sürücüsü ...’un maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında kusursuz olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...’ın maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazası olayında % 100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu, davacı tarafın maliki bulunduğu ... plakalı 2017 model ... marka özel otomobili ile 31/03/2022 günü maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, dava konusu kaza ile araçta tespit edilen hasarın meydana gelebileceği, aracın sağ yan tarafından aldığı darbeye bağlı olarak hasarlandığı, Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından tanzim ettirilen ekspertiz raporunda hasar miktarı olan toplam yedek parça, işçilik, onarım ve boya ücreti olarak 45.747,00.TL tespit edildiği, tespit edilen miktarın piyasa şartları ile uyumlu olduğu, ayrıca dava konusu olayda aracın hasar gördüğü, birçok parça değişimi ile birlikte araçta boya ve onarım işlemi yapıldığı, bu nedenle aracın kaza yapmadan önceki rayiç değeri ile kaza yaptıktan sonrakı rayiç değeri arasında ortalama olarak 15.000.TL değer kaybettiği anlaşılmış olup dava konusu araçta toplam 45,747,00.TL yedek parça ve onarım ücreti, 15.000.TL değer kaybı olmak üzere toplam 60.747,00.TL hasar tespit edildiği, tespit edilen tutarın piyasa şartlarına göre uygun ve kadri maruf olduğu kanaatinin bildirildiği, dava dışı zmmm tarafından davacıya tahkime başvurulmadan evvel 31.244,98 TL ile tahkim sonucunda 3.755,02 TL olmak üzere tplam 35.000 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığı, davacının ZMMM'nin poliçe limitinin dolması sebebiyle davalı İMMS'ye karşı bakiye hasar miktarı talepli iş bu davayı açtığı, bilirkişi raporunda tespit edilen 45.747,00 TL hasar tazminatından davacıya dava dışı ZMMM tarafından yapılan 35.000,00 TL ödeme düşüldükten sonra, davacının bakiye 10.747,00 TL hasar tazminatı alacağını davalıdan talep edebileceği anlaşılmış olup davalıya başvuru tarihini takiben 8 iş günü sonrasından itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile 10.747,00 TL'nin 05/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar harcı 734,13 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 185,41 TL harcın mahsubu ile bakiye 548,72 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 185,41 TL peşin nispi harç, 25,60 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 390,91 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 379,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 4.000,0 TL bilirkişi masrafı (2 farklı bilirkişi) olmak üzere toplam 4.379,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 4.334,70 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen ve kabul edilen miktarı geçmemek üzere 10.747,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranları gözetilerek 31,56 TL'sinin davacı taraftan, 3.088,44 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
8-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair. Miktar itibariyle yasa yolu kapalı kesin olarak davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı.21/05/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır