mahkeme 2022/907 E. 2024/835 K.

T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/907 Esas
KARAR NO :2024/835

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:21/03/2016
KARAR TARİHİ:25/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında bayilik sözleşmesi düzenlendiğini, davalının bu sözleşme gereğince oluşan borcunu ödememesi üzerine davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine başadıklarını davalının takibe haksız olarak itiraz edip durdurduğunu, davalının mal kaçırma riski bulunduğunu bu sebeple davalının malları üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, yapılan itirazın iptalini takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini, yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının ididalarını kabul etmediklerini, davacının icra takibine konu ettiği cari hesap ekstresinden kaynaklı alacağa ilişkin faturaların bunların müvekkilinde olmadığını, bu takibin müvekkilini bağlamayacağını, davacının bir takım faturalar kestiğini ve müvekkiline göndermediğini, dolayısıyla alacağın likit olmadığını davacının %20 inkar tazminatı talebinin reddinin gerekeceğini, davacının icra takibindeki alacağı ile davadaki alacak olarak belirttiği tutarın farklı olduğunu bu nedenle davacı aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin gerektiğini, yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dava, İtirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflarca sunulan bilgi ve belgeler, mahkememizce celp edilen bilgi ve belgeler hep birlikte değerlendirilmiş, dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edilerek dosya kapsamında rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan bilirkişi heyeti raporundan özetle; Mali İnceleme İle; Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere ticari defter ve kayıtlar üzerinden icra ve dava konusu bakiye borç/alacak tespiti yapılamadığı, Sektörel Yönden İnceleme İle; Davalılar tarafından Cari hesaba konu "Stok Modem -Evrak onay- Prim İadesi- Ceza Kesinti- Sanal işlem Zarar bedeli vb, açıklamaları ile ilgili Bayilik Sözleşmesi ve ekleri olan Ceza Uygulama Sistematiği ve Bayi Prim Sistematigi hükümleri uyarınca taraflara yüklenen edimler doğrultusunda fatura edilmesinin iletişim sektörü açısından yerinde olduğu, İlgili hükümler doğrultusunda; Tarafların dava konusu işlemlere ait kayıt, duyuru ve bildirimler ile raporlamaları davalıların erişiminde olan Bayi Portal Sistemi ve/veya ... gibi sistemler üzerinden takip ettiği, ancak konu faturalamalara ait detay bilgilerin (Prim ve Hakediş ile Ceza bildirimlerinin hangi işlemler ve ne miktarda olduğuna ilişkin listeler) dosyada olmadığı için tarafımızdan değerlendirilemediği, Yukarıda verilen tespitler doğrultusunda davacı tarafın, konu sözleşme süresi içinde ve sözleşmenin feshi sonrasında 5 ay süre içinde, bayi iş ve işlemleri nedeniyle oluştuğunu tespit ettiği zararların tazmini için hesap edilen zarar ve ceza bedellerini, iptal edilen işlemler nedeniyle oluşan Prim iade ve/veya kesintilerini davalı şirkete fatura edebileceği, Davalıların taraf olduğu konu Bayilik Sözleşmesinin 13.11.2012 tarihinde sona erdiği, Fesih ile birlikte, fesih tarihi 13.11.2012 tarihinden sonra davalı tarafça yapılacak bayilik konusu bir işlem değerlendirmeye alınmayacağı, Sözleşme kapsamında Zarar/Ceza/Prim hesabı ile son kesin hesaplama döneminin satıştan sonraki 5. ay içerisinde olacağı, dolayısıyla mahsuplaşmanın, varsa prim ödemesi ya da kesintisi 13.04.2013 tarihine kadar yapılabileceği, konu Fatura ve Cari hesap sözleşmesinde bu tarihten sonra yapılan kesintiler olduğu, 13.04.2013 tarihinde tarafların mahsuplaşma yaptığına ilişkin bir beyanları, yazışma ve/veya raporlama yapıldığına dair dosyada bilgi ve belgenin olmadığı, Dava konusu 17 adet faturanın toplam bedeli 79.260,70 TL olduğu, 13.04.2013 tarihine kadar yapılmış 5 adet fatura toplam bedelinin 4.469,73 TL, bu tarihten sonra fatura edilen 12 fatura toplam bedelinin 74.790,97 TL olduğu, Mali incelemede ... tarafından sunulan diğer faturaların incelemesinden; davaya konu edilmiş stok modem -evrak onay - prim-ceza, kesinti-sanal işlem bedeli vb. ilişkilendirilememiş olup değerlendirmede bulunulamadığı, Sözleşme ve eklerinin hukuki incelemesinin uzmanlık alanımızda olmadığı için değerlendirilemediği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizin 23/11/2023 tarihli duruşma ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi heyetine bir borçlar hukuku-sözleşmeler hukuku görevlendirilmek suretiyle tarafların bilirkişi raporuna beyan ve itirazları tek tek ve ayrıntılı, gerekçeli karşılanmak suretiyle, ayrıca dava konusu uyuşmazlığına ilişkin dosya içerisinde bulunan tarafların beyan ve itirazları, ibraz edilen tüm deliller değerlendirilerek, dava konusu uyuşmazlık hakkında rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verildiği görüldü.
Mahkememize sunulan bilirkişi heyeti ek raporundan özetle; Mali İnceleme İle; Davacı şirketin işbu davaya konu 18.03.2015 tarihli icra takip tarihinde ve 21.03.2016 dava tarihinde davacının davalıdan icra ödeme emrindeki ana para alacağında olduğu gibi 190.444,19 TL alacaklı olduğu, Davacı şirketin icra ve dava tarihi itibariyle ödeme emrinde gösterildiği gibi 128-Şüpheli Ticari Alacaklar hesabında davalı şirketten 190.444,19 TL alacaklı olduğu, ancak icra ve dava tarihinden sonra 2017 yılı Şubat döneminde davalı tarafından davacı şirkete düzenlenen toplam 64.396,06 TL hakediş faturalarının davalı lehine kaydı sonucu davacının dava tarihinden sonra 31.12.2017,31.12.2018 ve 31.12.2019 tarihlerinde cari hesap ekstresinde davalı şirkete 64.396,06 TL borçlu olduğu, Dava tarihinden sonra davacı şirketin; 128-Şüpheli Ticari Alacaklar hesabında 190.444,19 TL davalı şirketten alacaklı, diğer yandan cari hesap sisteminde ise 64.396,06 TL borçlu olduğu, son tahlilde 190.444,19 TL- 64.396,06 TL=126.048,13 TL davacının davalıdan alacaklı olduğu sonucuna ulaşıldığı, Davalı şirketin ticari defter ve kayıtlar üzerinde kök raporda gerekçeleri açıklandığı üzere icra ve dava konusu bakiye borç/alacak tespiti yapılamadığı, Sektörel Yönden İnceleme İle; Kök rapordaki görüş ve kanaatin değişmediği, Dava konusu 17 adet faturanın toplam bedeli 79.260,70 TL olduğu, 13.04.2013 tarihine kadar yapılmış 5 adet fatura toplam bedelinin 4.469,73 TL, bu tarihten sonra fatura edilen 12 fatura toplam bedelinin 74.790,97 TL olduğu, 13.04.2013 tarihine kadar düzenlenmiş olan konu faturaların süre yönüyle sözleşme kapsamında olduğu, ancak konu faturalamalara ait detay bilgilerin (Prim ve Hakediş ile Ceza bildirimlerinin hangi işlemler ve ne miktarda olduğuna ilişkin listeler) dosyada olmadığı için taraflarınca değerlendirilemediği, Borçlar Mevzuatından Kaynaklanan Nitelikli Hesaplamalar Yönü İle; Davacının cezai şart talep edebileceği, bunun miktarı hususunda teknik bilirkişilerin değerlendirmelerinin esas alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Dava ve cevap dilekçesi, bilirkişi raporları, taraflar arasında yapılan bayilik sözleşmesi, icra dosyası ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde; davanın ... Bayilik sözleşmesinden doğan ve ödenmeyen prim iade ve ceza borçlarından dolayı yapılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasındaki itirazın iptaline ilişkin olduğu, süresinde itiraz ve yine süresinde itirazın iptali davası açıldığı, mahkememizce davanın reddine ilişkin önceki kararın İstanbul BAM 43 HD'nin 2020/959 Esas 2022/963 Karar sayılı ilamı ile kaldırılarak mahkememize iade edildiği, mahkememizce kaldırma kararı uyarınca bilirkişi heyetinden rapor aldırıldığı, bilirkişinin asıl ve ek raporlarını sunduğu, mahkememizce hükme esas alınan denetlenebilir ve gerekçeli ek rapor uyarınca değerlendirme yapıldığı, taraflar arasında yukarıda da izah edildiği üzere bayilik sözleşmesi olduğu, itilafa konu noktalarda bilirkişi heyetince değerlendirme ve tespitlerde bulunulduğu, taraflar arasında yapılan bayilik sözleşmesi, ceza uygulama sistematiği ve bayii prim sistematigi hükümleri uyarınca taraflara yüklenen edimler gözetilerek prim hakedişi ve kesinti usulü değerledirilerek cari hesaba konu stok modem -evrak onay - prim-ceza, kesinti-sanal işlem bedeli vb, açıklamaları ile düzenlenen faturaları düzenlemesinin iletişim sektörü açısından de yerinde olup olmadığının tespiti ve buna göre davacının cari hesap alacağı bulunup bulunmadığı tespiti yönünden; cari hesaba konu faturaların dayanakları üzerinde yapılan değerlendirme ve sektörel tespitlere göre taraflar arasındaki sözleşmenin sona ermesine rağmen kararlaştırılan cezai şartın istenebileceği, sözleşme kapsamında zarar/ceza/prim hesabı ile son kesim hesaplama döneminin satıştan sonraki 5. Ay içerisinde olacağı, dolayısıyla mahsuplaşmanın varsa prim ödemesi veya kesintisi 13/04/2013 tarihine kadar yapılabileceği, yapılan mali değerlendirme ve tespitler sonucu davacı şirketin 128-Şüpheli Ticari Alacaklar hesabında 190.444,19 TL davalı şirketten alacaklı, diğer yandan cari hesap sisteminde ise 64.396,06 TL borçlu olduğu, bu halde davacının alacak toplamının 126.048,13 TL olduğu, mahkememizce bu alacağın kabul edildiği, fazlaya ,ilişkin talebin ise reddedildiği, düzenlenen raporun gerekçeli, denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce hükme esas alındığı, alacağın belirli olması, hususu da dikkate alınarak davacının icra inkar tazminatı talebinin de kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak düzenlendiği üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile davalının ....İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında 126.048,13 TL asıl alacak ve bu alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faize yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin bu şekilde aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacının icra inkar tazminat talebinin kabulü ile 25.209,62 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalının red edilen miktar yönünden kötü niyet tazminat talebinin reddine,
4-Alınması gereken 8.610,34 TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 2.425,07 TL harçtan mahsubu ile geriye kalan 6.185,27‬ TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 33,5 TL ile yargılama aşamasında yapılan 9.382,00 TL tebligat, posta, bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 9.415,5 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 5.910,62 TL yargılama gideri, peşin yatan harç gideri 2.425,07 TL toplamı olan 8.335,69 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
7-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretini davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı(e duruşma) verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/10/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır