Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/61 Esas
KARAR NO :2025/112

DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:29/06/2010
KARAR TARİHİ:13/02/2025

Mahkememizden verilen 27/02/2017 tarih ve ... kararı Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 13/03/2019 tarih ve 2017/14320 Esas 2019/1980 Karar sayılı ilamıyla Bozulmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp incelendi:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin İstanbul ilinde doğalgaz dağıtımını yaptığını, ... kanunların ve yönetmeliklerin kendisine tanıdığı hak ve yükümlülüklere riayetle faaliyetlerini icra ettiklerini, davalı ile arasında ticari bir gaz alım satım sözleşmesi imzalandağını buna göre davalının bu sözleşme ve doğal gaz piyasası kanununa bağlı çıkarılan yönetmeliklerin ön gördükleri esaslarına uygun kullanacak ancak davalı söz konusu sözleşmeye , kanuna ve yönetmeliklere aykırı davranarak tesisatına takılı resmi sayaca müdahale ederek kaç gaz kullanmış, sayacın mühürlerinin söküldüğünün böylece sayacın numaratörüne ulaşarak sayaca müdahale edildiğini, kaçak gaz kullanımının ... yetkilileri tarafından tutulan tutanak ile tespit edildiğini, sayaca müdahaleden sonra tesisata takılan yeni sayaçla yapılan tüketimlerin karşılaştırılmasından ve teknik inceleme sonucu düzenlenen rapor ile kaçak kullanımın sabit olduğunu, Davalının kaçak gaz kullandığını tespit edildikten sonra tahakkuk ettirilen kaçak doğalgaz kullanım bedeli yapılan tespit çercevesinde ... tarafından davalıya tahakkuk ettirilmiş buna göre davalıya cezaları ve tespit edilen eksik tüketim ile birlikte 548.669,00 TL kaçak gaz bedelinin tahsili için ....İcra Müd.... sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, yapılan takibe davalının haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takibin devamına %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretini davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: ....İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra dosyasından gönderilen ödeme emrine süresinde itiraz ettiklerini, bu tarihten bir yıl sonra davacı şirket tarafından itirazın iptali davası açıldığını, davanın davalının adresi olan Bakırköy mahkemelerinde açılması gerektiğini, davacı şirketin iddia ettiği gibi kaçak bir kullanımın söz konusu olmadığını, kaçak kullanımının yapılmadığının tesbiti amacıyla ....Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İŞ sayılı dosyasıyla bilirkişi raporu alındığını, raporda müvvekkil şirketin yakıt ihtiyacını sadece doğalgaz ile değil kömür ve fuel-oil ile de karşılandığını, değişik yakıt türlerinin tümünün kullanımı ile işletmenin çalışma kapasitesi birlikte değerlendirilmiş ve müvekkili şirketin kaçak kullanım yapmadığının tespit edildiğini, davacı şirketin usulüne uygun Kaçak Kullanım Tutanağı düzenlemediğini, tutanağın Sayaç Kontrol ve Değiştirme Tutanağı olduğunu, müvekkilinin gaz bedelini ve 45.000 TL lik teminatı davacıya bildirdiğini ve ödediğini, davacının haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekaleti karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibari ile; İİK.nun 67.maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.
Dava konusu olan icra takip dosyası ile davalının kaçak doğalgaz kullandığı iddiası ile tahakkuk edilen bedeller talep olunmuştur.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası UYAP sisteminden alınmış, yapılan incelemesinde; davacı alacaklı tarafından davalı aleyhine 561.521,38 TL alacağın tahsili için takip başlatıldığı, takip dosyasında ödeme emrinin tebliği ile davalının süresinde takibe itiraz ederek borcunun bulunmadığını bildirdiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği tespit edilmiştir.
Mahkememizden verilen ... sayılı 21/11/2012 tarihli davanın reddine dair karar Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığının 2013/8318 E. 2013/11305 K. Sayılı ilamı ile bozulmuş olup, bozma ilamı kesinleşmekle H..M.K. nun 363. maddesi gereğince resen ele alınarak esas defterinin 2013/374 esas sayılı dosya üzerinden yargılamaya devam olunmuştur.
Bilirkişi ... ve ... heyetinden alınan 27.02.2015 tarihli bilirkişi raporunda: "Davacı, dava dilekçesi İle Ek-4 olarak sunduğu belgede, Kasım 2007 - Ekim 2008 aylan arasındaki tüketim miktarlarını esas alarak taahhüt edilen miktardan çıkartmış ve kaçak kullanılan doğal gaz miktarını hesaplamıştır. Ceza tutarını hesaplamak için EPDK'nın (6 Ağustos 2004 tarih ve 25545 sayılı Resmi Gazete) Kaçak veya Usulsüz Doğa] Gaz Kullanımı Durumunda Uygulanacak Usu) ve Esaslar yönetmelığindeki madde 4'ü esas almıştır. Bu hesaplama yöntem olarak ilgili yönetmeliğe uygundur. 18.11.2011 tarihli Bilirkişi Raporu, tüketimin doğru olup olmadığının uzmanlık alanlarına girmediğini belirtmiş oldukları ve raporun teknik inceleme bölümünün, sayaca müdahale yapılıp yapılmadığının anlaşılması için yetersiz olması nedenleriyle, değerlendirmeye alınmaması gerekir. Doğal gaz sayaç mührünün nasıl olması gerektiği, 22,08.2012 tarihli Bilirkişi Raporu'nda tartışılmamış ve bilgi verilmemiştir. Mevcut mührün standart ve yönetmeliklere göre olması gereken yapısı / izleri ile uyuşup uyuşmadığı konusunda bilgi verilmeyerek dava konusu sayaçtaki mührün doğru/orijinal olup olmadığı açıklanmadığı için 22.08.2012 tarihli bilirkişi raporunun değerlendirmeye alınmaması gerekir, Kaçak doğal gaz kullanım İddiası olan dönemde, davalının kullandığı fuel-oil, kömür ve doğal ga2 yakıtlarının TL bedellerinin toplamı ile fuel-oil ve kömürün doğal gaz eşdeğerleri hesaplanarak bulunan toplam eşdeğer doğal gaz TL bedelinin karşılaştırılması sonucunda, fuel-oil ve/veya kömürün doğal gaz ile birlikte kullanıldığı aylarda toplam yakıt bedelinin sadece doğal gaz kullanılması haline göre yüksek olduğu tespit edilmiştir. Davalı» fuel-oil ve kömür kullanarak yakıt maliyeti açısından tasamjf etmemiştir. Davalının bu yöndeki beyanı gerçeği yansıtmamaktadır. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından 18.5.1990 tarihlî ve 20522 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan "Ölçü ve Ölçü Aletlerinin Damgalanması veya Damga Yerine Belge verilmesinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte doğal gaz sayacındaki mühriln yapısı tanımlanmıştır. 08/08/1984 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile 12/09/1984 tarih ve 18513 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Resmi Mühür Yöntemeliği'ne ve 8/06/1984 tarih ve 18435 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Darphane Ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye göre» "Resmi mühür ve soğuk damgaların imal edilmesi, resmi mühür sicilinin tutulması vc resmi mühür beratlarının tan/im edilmesi'' yetkisi Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'ne verilmiştir. Darphane vc Damga Matbaası Genel Müdürlüğü damga konusunda yeterli uzmanlığa sahip en yetkin kuruluştur. Mühürlerin kontrol edilmesi için gerekli bilgi ve beceriye sahip oldukları için dosyada bulunan Darphane ve Damga Maibaası Genel Müdürlüğü'ne ait 20.03.2009 tarihli raporun geçerli olduğu kanaatindeyiz. İncelenen sayaç üzerindeki mührün bir yüzünde tespit edilen "05" sayısının yılın son iki rakamı olduğu ve mührün 2005 yılında vurulduğu anlaşılmaktadır. Ancak sayaç etiketi üzerinde 2006 yılı yazmaktadır. Bu durum sayaç tarihi ile mühür tarihi arasında uyumsuzluk olduğunu göstermektedir. Sayaç üzerindeki mührün orijinal mühür olmadığı kanaatine varılmıştır. Tüm bu nedenlerle, Davacı'nın Davalı'ya kaçak doğal gaz kullanımı sebebiyle düzenliği fatura tutarının doğru hesaplandığı kanaatine varılmıştır. " şeklinde rapor sundukları görüldü.
Bilirkişi ... heyetinden alınan 16.06.2016 tarihli bilirkişi raporunda:" dava konusu olan doğalgaz sayacını söküp alı koyarak yerine aynı marka ve modelde sayacın takıldığı ifade edilmekte olup, bu sayaç ihtilaflı sayaç ile ilgili tespit içermediği ifade edilmiştir. Kaldı ki sayaç aynı marka ve modelde olsa bile ihtilaflı sayaç la değiştirilemez. Bununla birlikte; Dresser marka, B4 sımfi,G100 boyut/kapasite sınıflı ve üretim seri numarası ... olan ... tip doğalgaz sayacında hiçbir müdahale izine rastlanmadığına gözlendiği ifade edilmiştir. Doğalgaz sayaçları Ticaret Bakanlığı ölçüler ve ayarlar müdürlüğünce mühürlendikten sonra kullanıma arz edilmektedir. Böyle durumda sayaca müdahale edilirse bile sayacın mımaratöriine müdahale etmek mümkün değil. Çünkü sayaç numaratörüne müdahale etmek için önce mühürün sökülmesi gerekir, sonra mühürün bağlı olduğu bileziğin sökülmesi ve sonrada sayaç bloğunun sökülüp ııumaratöründe tersine çalıştırılması durumuna getirilmesi gerekir ki bu mümkün değildir, Söz konusu dosya üzerinde yapmış olduğumuz teknik ve mali inceleme neticesinde şimdiye kadar gerek bilirkişilerin raporlarındaki tespitleri ve gerek Teknik Üniversitenin 22/08/2012 tarihinde bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporlarında dava konusu sayaç Teknik Üniversite laboratuvarlannda incelemeye tabi tutulmuş ve yine sayaçta herhangi bir müdahalenin olmadığım net bir şekilde beyan etmişlerdir. Davacı dava konusu olan sayaca müdahale edildiğini damga ve ayarlar müdürlüğünün raporuna dayandırmış, oysaki söz konusu raporda mühür izlerinin orijinal olmadığı dışında hiçbir açıklayıcı beyan (resim, şekil, fotoğraf) yoktur. Sadece mühür izlerinin orijinal olmadığından vekil şirketin kaçak kullanım yaptığını iddia etmiştir. Kısaca bilirkişilerinin tüm beyanları davacı ... ın haksız olduğunu ve söz konusu sayaca müdahale edilmediğim ve kaçak kullanımının söz konusu olmadığının raporlarında altım çizerek kanatlarını beyan etmişlerdir. Tarafımızdan bütün dosya inceledikten sonra kanaatimizin sayaca müdahale edilmediği yönünde olup durumu Yüce Mahkemenin takdirlerine sunarız " şeklinde rapor sundukları görüldü.
Mahkememizin ... kararı ile yine davanın reddine karar verilmiş, verilen bu karar Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 13/03/2019 tarih ve 2017/14320 Esas 2019/1980 Karar sayılı ilamıyla "dosya içerisindeki Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nün raporu ile 22.08.2012 tarihli bilirkişi raporu arasındaki çelişkiyi gideren 27.02.2015 tarihli rapora itibar edilerek davalının kaçak doğalgaz kullandığı kabul edilmek suretiyle, buna göre davalının sorumlu olduğu kaçak kullanım bedelinin tereddüte yer vermeyecek şekilde belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak, eksik inceleme ile hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş" gerekçesiyle bozulmuş olup, dava mahkememizin 2022/61 esas sayılı numarasına kaydının yapıldığı anlaşıldı.
Son bozma sonrasında işbu dosya üzerinden yapılan yargılamada; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2017/14320 esas 2019/1980 karar sayılı bozma ilamında belirtildiği üzere dosya içerisindeki Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nün raporu ile 22.08.2012 tarihli bilirkişi raporu arasındaki çelişkiyi gideren 27.02.2015 tarihli rapora itibar edilerek davalının kaçak doğalgaz kullandığı kabul edilmek suretiyle, buna göre davacı tarafından tahakkuk edilmiş olan dava konusu fatura içeriğindeki hesaplamanın ve tahakkukun yerinde olup olmadığı, davalının sorumlu olduğu kaçak kullanım bedelinin tereddüte yer vermeyecek şekilde belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılıp rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi ...'ndan alınan 12/03/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle :" 12.10.2022 tarihli ara karan ile davalının kaçak doğalgaz kullandığı kabul edilmek suretiyle, rapor hazırlanmıştır. Davacı tarafından davalıya gönderilen kaçak kullanım kapsamında 17.04.2009 son ödeme tarihli ve ... tesisat nolu 548.669 TL (KDV dahil) fatura tutarı olan doğalgaz faturasının uyuşmazlığa sebep olduğu görülmüştür. Kasım 2007 ile Kasım 2008 tarihleri arasındaki 1 yıl üzerinden taahhüt edilen miktar ile gerçekleşen tüketimlere bakıldığında, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin yukarıda açıklanan 40, 42, 43, Maddeleri kapsamında, tespit edilen kaçak kullanım dolayısıyla yönetmeliğin 43 maddesinin c bendi gereğince kaçak kulamın dönemi için, davacı ... tarafından davalıya uygulanan Kasım 2007 ile Kasım 2008 tarihleri arasındaki 1 yıl üzerinden taahhüt edilen miktar ile gerçekleşen tüketimleri farkı esas alınarak 150.958 m3 tüketimin %200 karşılığı ceza uygulanarak oluşturulan olan 548.669 TL (KDV dahil) bedel ile oluşan 17.04.2009 son ödeme tarihli ve ... tesisat nolu fatura ve cezai bedellerinin yerinde olduğu görülmektedir." şeklinde rapor sunduğu görüldü.
Bilirkişi ...'ndan alınan 25/12/2024 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle :"Tüm delillerin takdir ve değerlendirilmesi Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere, mevzuata uygun ve denetime elverişli olarak hazırlanan Kök raporda yer alan değerlendirmelerimi aşağıdaki sonuçlar ile tekrar ederek, 12.10.2022 tarihli ara kararı ile davalının kaçak dogalgaz kullandığı kabul edilmek suretiyle, rapor hazırlandığı, Dosya kapsamında yer alan Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nün raporu kaçak kullanımın tespitinde teknik bir dayanak oluşturduğu, Davalının ileri sürdüğü 10.02.2009 tarihli yazı incelendiğinde, taahhüt uygulamasının yalnızca geleceğe dönük olarak kaldırıldığı, 2007-2008 dönemine ait mevcut taahhütler bu yazının kapsamına girmediği, ilgili döneme ilişkin hesaplamalar geçerliliğim koruduğu. dosyaya sunmuş olduğu alternatif yakıt kullanımları ve faturaları incelendiğinde, işletmenin enerji ihtiyacı, günlük çalışma saatleri ve kapasitesi dikkate alındığında, fuel-oil ve kömür kullanımının toplam enerji ihtiyacını karşılamaya yetersiz olduğu ve alternatif yakıt kullanımının taahhüt edilen doğalgaz miktarını azaltmaya yönelik haklı bir gerekçe oluşturmadığı Kasım 2007 ile Kasım 2008 tarihleri arasındaki 1 yıl üzerinden taahhüt edilen miktar ile gerçekleşen tüketimlere bakıldığında, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin yukarıda açıklanan 40, 42, 43, Maddeleri kapsamında, tespit edilen kaçak kullanım dolayısıyla yönetmeliğin 43 maddesinin c bendi gereğince kaçak kulanım dönemi için, davacı ... tarafından davalıya uygulanan 1 yıl üzerinden taahhüt edilen miktar ile gerçekleşen tüketimleri farkı esas alınarak 150.958 m3 tüketimin %200 karşılığı ceza uygulanarak oluşturulan olan 548.669 TL (KDV dahil) bedel ile oluşan 17.04.2009 son ödeme tarihli ve ... tesisat nolu fatura ve cezai bedellerinin yerinde olduğu görülmektedir."şeklinde ek rapor hazırladığı görüldü.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu ile sonucunda; mahkememizce daha önce verilen iki ayrı davanın reddi kararları ve bu yargılamalarda alınan raporlar uyarınca son bozma ilamı olan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2017/14320 esas 2019/1980 karar sayılı bozma ilamında dosya içerisindeki Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nün raporu ile 22.08.2012 tarihli bilirkişi raporu arasındaki çelişkiyi gideren 27.02.2015 tarihli rapora itibar edilmesi gerektiği ve davalının kaçak doğalgaz kullandığı kabul edilmek suretiyle, buna göre davacı tarafından tahakkuk edilmiş olan dava konusu fatura içeriğindeki hesaplamanın ve tahakkukun yerinde olup olmadığı, davalının sorumlu olduğu kaçak kullanım bedelinin tereddüte yer vermeyecek şekilde belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu bağlamda 27/02/2015 tarihli rapora göre kaçak doğal gaz kullanımının mevcut olduğu kabul edilmek suretiyle yine aynı bozma ilamı uyarınca kaçak kullanım bedelinin belirlenmesi için bilirkişi incelemesi bilirkişi ... tarafından düzenlenen kök ve ek raporlara göre 150.958 m3 tüketimin %200 karşılığı ceza uygulanarak oluşturulan olan 548.669 TL (KDV dahil) bedel ile oluşan 17.04.2009 son ödeme tarihli ve ... tesisat nolu fatura ve cezai bedellerinin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.
Son ödeme tarihi 17/04/2009 olan dava ve takip konusu faturanın temerrüt tarihi 17/04/2009 olup, takip tarihi olan 21/07/2009 tarihine kadar işlemiş faiz mahkememizce aşağıdaki şekilde resen hesaplanmıştır.
FAİZ DETAYI
Başlama Tarihi Bitiş Tarihi Gün Sayısı Oran (%) Tutar
17.04.2009 21.07.2009 95 30 43.436,30
Amme alacak faizine göre Toplam Faiz : 43.436,30 TL olarak hesaplanmış olmakla, olması gereken faiz icra takibinde istenilenden daha fazla olduğundan, taleple bağlı kalınarak takipte talep edilen işlemiş faiz talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.
Netice olarak icra takibinde istenilen kaçak bedeli ve faiz miktarlarının yerinde olduğu belirlenmiş olmakla davanın kabulü ile, .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazı iptali ile, takibin aynı miktar ve koşullar ile kaldığı yerden devamına, talep konusu fatura niteliği dikkate alınarak icra inkar tazminatı talebinin koşulları oluşmadığından reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Her ne kadar kısa kararda kanun yolu olarak istinaf denilmiş ise de, esasa etkili olmayan ve hatalı yazılan kanun yoluna göre değil olması gereken kanun yoluna göre işlem yapılacağından, gerekçeli kararda Yargıtay temyiz yolu olarak bu kısım değiştirilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE, .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazı iptali ile, takibin aynı miktar ve koşullar ile kaldığı yerden devamına,
2-İcra inkar tazminatı talebinin koşulları oluşmadığından reddine,
3-Karar harcı 32.826,53 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 5.531,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 27.295,53 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 17,15TL başvurma harcı ve 5.531,00 TL peşin harç ve 2.75 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 5.550,90‬ TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 730,00 TL ilk masraf, tebligat gideri ve müzekkere gideri, 9.100,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.830,00 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan ilk masraf, tebligat gideri, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 320,00 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 88.228,21 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,

Dair, kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/02/2025

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır