Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/635 Esas
KARAR NO :2026/77

DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/08/2025
KARAR TARİHİ:29/01/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı takip alacaklısı tarafça, müvekkili hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı dosyasında bonoya dayalı olarak icra takibine girişildiğini, takibe ve davaya konu senedin sonradan doldurularak ve sahtecilikle tahrifat yapılarak TL ibaresinin USD olarak değiştirildiğini ve dilekçesinde bildirdiği diğer nedenleri de ileri sürerek davaya ve takibe konu senetten (bonodan) dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve davalının kötüniyet tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takip konusu senede istinaden ilk olarak .... İcra Müd.nün 2025/... E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, işlemiş faizi ile birlikte 57.354,16 USD'nin fiili ödeme tarihindeki kur karşılığı üzerinden tahsili istendiğini, Uyap sistemi tarafından otomatik oluşturulan takip talebinde talep edilen USD alacağın TL karşılığının gösterilmemesi ve sistemin talepname üzerinde değişikliğe de izin vermemesi nedeniyle, takip başlatılırken sistem tarafından üretilen talepnameye ek olarak alacağın TL karşılığını gösteren ayrı bir takip talebi de sunularak ödeme emri tebliği istediklerini, İcra Dairesi'nin TL karşılığını gösteren talepname doğrultusunda borçluya ödeme emri gönderdiğini, borçlunun şikayetini inceleyen .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin talep edilen alacağın TL karşılığının gösterildiği e-imzalı takip talepnamesinin dosyaya ayrıca sunulmuş olduğunun gözden kaçırıldığını ve tahsili istenen döviz alacağının TL karşılığının gösterilmediği gerekçesiyle 10.02.2025 tarihinde takibin usul yönünden iptaline karar verildiğini, bu kararın İstinaf edildiğini ve kesinleşmemiş olduğunu, müvekkilinin hak kaybına uğramaması için aynı senetten dolayı İstanbul İcra dairesine, ...Müdürlüğünün 2025/... E sayılı dosyasına tevzi olan yeni bir takip talebi verildiğini, bu dosyadan borçluya ödeme emri tebliğ edilmesi üzerine davacı tarafından zamanaşımı dahil bu davadaki itirazları ile aynı sebeplere dayanılarak .... İcra Hukuk Mahkemesinde ... Esas sayılı davayı açmış ise de icra mahkemesi davacının başta zamanaşımı olmak üzere mükerrerlik, teminat ve tahrifata ilişkin itiraz ve şikayetlerin tümünü ayrı ayrı reddettiğini, kararın İstinaf incelemesinde olduğunu, İcra mahkemesinden sonuç alamayan davacının bu kez de işbu davayı açtıklarını ve takip konusu senedi ve imzasını kabul etmekle birlikte, bu senedin sözde bir taşınmaz alım satımı için teminat olarak verildiğini ve gerçekte 50.000 TL iken davalının bunu 50.000 USD olarak tahrif ederek takibe koyduğunu iddia etmiş ve ayrıca dava dayanağı .... İcra Müdürlüğünün 2025/... E sayılı takibin açılış tarihi itibariyle 3 yıllık zamanaşımının dolduğunu ve kambiyo hukukuna ilişkin takip hakkının zamanaşımına uğradığını ileri sürmüş ise de, davacının bu iddialarının doğru olmadığını ve dilekçesinde bildirdiği diğer nedenleri ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; icra takibine konu olan bonodan ve takipten dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine .... İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, takibin dayanağı olarak 10/09/2021 keşide, 31/01/2022 vade tarihli, 50.000,00 USD bedelli bononun gösterildiği anlaşılmaktadır.
Eldeki davada öncelikli olarak değerlendirilmesi gereken husus, mahkememizin görevli olup olmadığıdır.
Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemesi Kanununun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin ve HMK 114/1.madde gereğince dava şartı olduğundan mahkemelerce her aşamada re'sen incelenir. Diğer yandan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisidir.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için; uyuşmazlık konusu işin, taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.
Eldeki davanın taraflarının tacir olduğuna yönelik bir iddia veya kanıt bulunmadığından uyuşmazlığın nispi ticari dava niteliğinde olmadığı açıktır.
Her ne kadar takip ve davaya konu olan bonoya ilişkin hükümlerin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda yer alması sebebiyle uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve bu nedenle görevin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu akla gelebilir ise de; kambiyo senetleri sebepten soyut (illetten mücerret) olduklarından, mutlaka bir veriliş nedenine ihtiyaç duyar.
Takip ve davaya konu bonoda; eldeki davanın davacısı keşideci, davalısı ise lehtar konumundadır. Böylece taraflar arasında "yüz yüzelik" ilişkisi mevcut olup, bu durumda göreve yönelik hükümlerin kambiyo ilişkisine göre değil, kambiyo senedi düzenlenmesine esas olan temel ilişkiye göre belirlenmesi gerektiği Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarındandır. Her ne kadar davacı, bononun taşınmaz satışı nedeniyle verildiğini, davalı ise tüketim ödüncü (borç olarak) nedeniyle verildiğini savunmuş ve taraflar arasında bu yönden de uyuşmazlık bulunmakta ise de her iki olasılıkta da görevli mahkeme genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi olacağından, davanın görev dava şartı yokluğu edeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir (aynı yönde Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2015/39082 Esas-2017/3247 Karar sayılı kararı, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2014/19591 Esas-2014/17548 Karar sayılı kararı, Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 2015/16600 Esas-2016/3171 Karar sayılı kararı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2014/6077 Esas-2015/7179 Karar sayılı kararı, İstanbul BAM 18. Hukuk Dairesi'nin 2025/1752-1720 E.K sayılı kararı ile İstanbul BAM 57. Hukuk Dairesi'nin 2023/2918-2025/2778 E.K sayılı kararı).
H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın, görev dava şartı yokluğu nedeni ile Usulden Reddine,
2-Görevli Mahkemenin İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna,
3-Karar kesinleştikten sonra HMK'nın 20.maddesi gereğince 2 haftalık yasal sürede taraflardan biri tarafından başvuru halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, aksi halde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
4-Harç ve yargılama giderinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, HMK 331/2. maddesi gereğince davaya başka bir mahkemede devam edilmediği taktirde talep halinde harç ve yargılama giderinin ve gider avansının harcanmayan kısmının mahkememizce karar altına alınmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı.
29/01/2026

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır