mahkeme 2025/42 E. 2025/604 K.

T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/42 Esas
KARAR NO :2025/604

DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:16/01/2025
KARAR TARİHİ:15/09/2025

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalı aleyhinde .... İcra Dairesi'nin 2022/... E. sayılı dosyası üzerinden 15/08/2008 ödeme tarihli 600.000-TL bedelli bonoya istinaden kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, icra takip dosyasında işlemler devam ederken davalı tarafından .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası üzerinden zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılması istemli şikayet davası ikame edilmiş, yapılan yargılama neticesinde mahkeme tarafından verilen 05/06/2024 tarihli karar ile davalının zamanaşımı itirazının kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. sayılı dosyasından yapılan takibin İİK 170/b yollamasıyla İİK 71/2 ile İİK 33/A-1 gereğince davalı yönünden geri bırakılmasına hükmedilmiş olduğunu, bunun üzerine .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. sayılı dosyasından İİK 33/A maddesi uyarınca 03/12/2024 tarihli muhtıra düzenlenerek tarafına genel mahkemelerde dava açmak üzere 7 günlük süre verildiğini, iş bu dava yönünden söz konusu bononun her ne kadar takip yönünden zamanaşımına uğramış yönünde hüküm tesis edilse de, dava yönünden zamanaşımına uğramadığını, taraflar arasında ilgili takip yönünden birçok dava açılmış olduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirmiş olduğu diğer nedenlerle; davanın kabulü ile .... İcra Dairesi'nin 2022/... E. sayılı takip dosyasına konu bononun zamanaşımına uğramadının tespitine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiği görüldü.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından .... İcra Dairesi'nin 2022/... E. sayılı takip dosyasına konu bononun zamanaşımına uğramadının tespitini talep edildiğini, ancak .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 05.06.2024 tarihli E. ..., K. ... sayılı kararı ile İcra dosyası kapsamında alacaklı vekili tarafından 02.12.2022 tarihinde yenileme talebinde bulunulduğu, her ne kadar yenileme talebinde bulunmak zamanaşımını keser mahiyette işlem olmasa da anılan tarihten geriye doğru en az 3 yıl boyunca icra dosyası kapsamında alacaklı tarafından borçlu ... yönünden icra takibini sürdürme iradesini gösteren bir takip işlemine rastlanılmadığı, icra dosyasının işlemsiz bırakıldığı ve dolayısıyla borçlu hakkında zamanaşımının gerçekleştiği belirtilerek Davacının zamanaşımı itirazının kabulü ile, .... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı dosyasından yapılan takibin zamanaşımı nedeni ile davacı ... yönünden geri bırakılmasına karar verilmiş olduğu, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin kararı Davacı tarafından da istinaf edilmediğini, huzurdaki davanın konusu ile .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin E. ... sayılı dosyasında açılan davanın konusu aynı olup huzurdaki davanın açılmasında güncel ve korunmaya değer bir hukuki yarar bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın süresinde açılmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirmiş olduğu diğer nedenlerle; davanın hukuki yarar yokluğundan ve süre yönünden usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görüldü.
DELİLLER:
Davacı yan delil olarak; Arabuluculuk Anlaşmama Tutanağı, İcra Müdürlüğü tarafından gönderilen muhtıra ve e-tebliğ mazbatası, .... İcra Dairesi 2022/... E. Sayılı dosya, .... İcra Hukuk Mahkemesi ... E. ... K. sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesi .... sayılı dosyası, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... K. sayılı dosyası, Uyap ortamından icra takibine konu olmak üzere davanın tarafları arasındaki davalara yönelik tüm kayıtlar, Bilirkişi İncelemesi, Tanık, Keşif, Yemin, İsticvap ve ikamesi mümkün her türlü delillere dayanmıştır.
Davalı yan delil olarak; .... İcra Dairesi'nin 2022/... E. sayılı takip dosyası, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 05.06.2024 tarihli E. ..., K. ... sayılı kararı, Bilirkişi incelemesi, Tanık beyanları, Yemin ve her türlü yasal delillere dayanmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, davacı tarafın İİK 170/b, İİK71 ve İİK 33/a-2 mad. Uyarınca icranın geri bırakılması kararının iptali talebine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından davalı takip borçlusu ve dava dışı... aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas (yeni esas 2022/...) Esas sayılı dosyası ile 15/08/2008 ödeme tarihli 600.000,00 TL bedelli bonoya dayanarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine girişildiği, ödeme süresinin dolması ile takibin kesinleştiği, davalı takip borçlusunun zamanaşımı süresinin dolduğundan bahisle icranın geri bırakılması istemiyle yaptığı başvuru üzerine .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Karar sayılı dosyasında 05/06/2024 tarihli kararı ile "davacının zamanaşımı itirazının kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasından yapılan takibin İİK. Md. 170/b yollamasıyla İİK md. 71/2 ile İİK. Md. 33/A-1 gereğince zamanışımı nedeniyle icranın davacı ... ... yönünden geri bırakılmasına" karar verildiği, kararın 31/07/2024 tarihinde kesinleştiği ve iş bu kez takip alacaklısı tarafından icranın geri bırakılması kararının iptali istemiyle 16/01/2025 tarihinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 170/b maddesi uyarınca 61. Maddenin ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları ve 62 ila 72 inci maddeler bu fasıl hükümlerine aykırı olmadıkça, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip hakkında da uygulanır. İİK.'nın 71/2. Maddesi uyarınca borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun zamanaşımına uğradığını ileri sürecek olursa 33a maddesi hükmü kıyasen uygulanır. İİK'nın 33/a maddesine göre ilamın (somut olayda bononun) zamanaşımına uğradığı veya zamanışımının kesildiği veya tatile uğradığı iddiaları icra mahkeme tarafından resmi vesikalara müsteniden incelenerek icranın geri bırakılmasına veya devamına karar verilir.
Yukarıda anılan yasal düzenlemeler uyarınca somut olaya bakıldığında, icra hukuk mahkemesince verilen icranın geri bırakılması kararının kesinleştiği hususunun alacaklıya tebliğ edilmediği bu nedenle davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmakla esasının incelenmesi gerekmiştir.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 1534. Maddesi uyarınca Türk Ticaret Kanunun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla TTK'nın 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir. TTK'nın Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 6. Maddesi uyarınca da Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden önce işlemeye başlamış bulunan zamanaşımı süreleri ile hak düşürücü sürelerin eski hukuka tabi olacağı düzenlenmiştir. Somut olayda takibe konu bononun düzenlendiği tarih itibariyle 6762 sayılı Ticaret Kanunu yürürlüktedir. Bu kapsamda 6762 sayılı TTK'nın 690. Maddesi yollaması ile zamanaşımına ilişkin 661-663 Maddelerindeki düzenlemelerin bonolar hakkında da uygulanacağı anlaşılmıştır. 6762 sayılı TTK'nın 661. Maddesine göre "Poliçeyi kabul edene karşı açılacak davalar vadenin geldiği tarihten itibaren üç yıl geçmekle müruruzamana uğrar.
Hamilin; cirantalar ile keşideciye karşı açacağı davalar müddetinde keşide edilen protesto tarihinden veya senette "Masrafsız iade olunacaktır" kaydı varsa vadenin bittiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle müruruzamana uğrar.
Bir cirantanın başka cirantalarla keşideci aleyhine açacağı davalar, cirantanın poliçeyi ödediği veya poliçenin dava yolu ile kendisine karşı dermeyen edildiği tarihten itibaren altı ay geçmekle müruruzamana uğrar."
6762 sayılı TTK'nın 662. Maddesine göre; "Müruruzaman; dava açılması, takip talebinde bulunulması, davanın ihbar edilmesi veya alacağın iflas masasına bildirilmesi sebepleriyle kesilir."
6762 sayılı TTK'nın 663. Maddesine göre;"Müruruzamanı kesen muamele her kim hakkında vakı olmuşsa ancak ona karşı hüküm ifade eder.
Müruruzaman kesilince, müddeti aynı olan yeni bir müruruzaman işlemeye başlar."
Yukarıda yapılan açıklamalar ve yasal düzenlemeler uyarınca somut olaya bakıldığında; takibe konu bononun 15/08/2008 ödeme tarihli olduğu, takibin 09/09/2008 tarihinde başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 11/09/2008 tarihinde tebliğ edildiği ve ödeme süresinin dolması ile takibin kesinleştiği, sonrasında davacı takip alacaklısı tarafından dosyanın 22/02/2012 tarihinde yenilendiği ve ... Esas numarasını aldığı, devam eden süreçte dosyanın davacı takip alacaklısı tarafından ikinci kez 13/12/2022 tarihinde yenilerek 2022/... Esas numarasını aldığı, devam eden süreçte davalı takip borçlusu tarafından 26/01/2024 tarihli başvuru üzerine .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Karar sayılı dosyasında 05/06/2024 tarihli kararı ile davalı takip borçlusu yönünden zamanaşamı nedeniyle icranın geri bırakılmasına karar verildiği, takibe konu bono yönünden zamanaşımı süresinin 3 yıl olduğu, 2008 ve 2009 yıllarında bir kısım haciz işlemlerinin yapıldığı ve davacının zamanaşımının kesildiğini savunduğu, ancak icra mahkemesi kararında da belirtildiği üzere son yenileme tarihi olan 13/12/2022 tarihinden geriye doğru üç yıl içinde davacının takip alacaklısının davalıya karşı icra dosyası kapsamında zamanaşımı keser mahiyette bir işleminin bulunmadığı, davacının en son işlemin 04/04/2013 tarihinde borçlular adına kayıtlı araç ve taşınmaz bulunması halinde üzerine haciz konulması isteminde bulunduğu görüldüğü üzere arada 3 yıldan fazla zaman geçtiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili taraflar arasında bir çok dava bulunduğunu beyanla UYAPTAN sorgulama yapılması talebinde bulunmuş ve taraflar arasında görülen davalara ilişkin sorgulama yapılarak dosya arasına alınmıştır. Davacı vekili ön inceleme duruşmasında sorgulanan dosyalarla ilgili beyanda bulunmak için süre talep etmiş ve mahkememizce de ön inceleme duruşmasında 2 nolu ara karar ile zamanaşımı kesen dava veya takip dosya numaralarını bildirmek üzere kesin süre verilmiş, davacı vekili 08/09/2025 tarihli beyan dilekçesinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası ile İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosya numaralarını bildirmiş, vekil olmadığı dosyalar da olabileceğini ileri sürmüştür. Somut olayda taraflarca getirilmesi ilkesi geçerlidir. Davacı vekiline de delillerini sunmak üzere kesin süre verilmiş ve sonucu ihtar edilmiştir. Ancak davacı vekilince UYAP sisteminden tespit edilenler dışında hangi adliye de hangi mahkeme dava açıldığına dair başkaca somut bir açıklama yapılmamıştır. Bildirdiği dosyalar ise celbedilip incelenmiş olup 26/01/2010 tarihinde açılan İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin (Mahkememizin) ... sayılı dosyasında davacının davalı takip borçlusu ve dava dışı takip borçlusu... ile dava dışı ... İnş. Asfalt Nakliyat Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. Aleyhine fesih tasfiye istemli açtığı davada davalı şirketin fesih ve tasfiyesine, davalı yönünden ise husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verildiği, görüldüğü üzere fesih tasfiye istemiyle açılan bu davanın konusunun takibe konu alacak olmadığı, kaldı ki bir an için bu davanın zamanaşımı keser mahiyette olduğunun kabulü halinde dahi karar tarihinden sonra 2022 yılına kadar üç yıldan fazla süre geçtiği anlaşılmıştır. Davacının dayandığı bir diğer dosya olan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarihli dosyasının ise davalı takip borçlusu ile dava dışı takip borçlusu tarafından davacı takip alacaklısı ile dava dışı ... ... aleyhine açılan davaya konu bonoya ilişkin menfi tespit davası olduğu, diğer bir ifade ile bu davayı açan kişinin davacı takip alacaklısı olmadığı, davalı takip borçlusunun kendisinin açtığı dava ile zamanaşımının kendisi aleyhine kesilmesinin mümkün olmadığı, öte yandan bir an için zamanaşımının kesildiği kabul edilse dahi davanın reddine dair kararın 01/04/2013 tarihinde kesinleştiği 2022 yılına kadar üç yıldan fazla zaman geçtiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak bononun zamanaşımına uğradığı, davacının zamanaşımının kesildiği veya durduğu iddiasını ispata elverişli başkaca delil de sunmadığı bu halde İcra Mahkemesinin davalı takip borçlusu yönünden icranın geri bırakılması kararının yerinde olduğu anlaşılmakla sübut bulmayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekil hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 615,40-TL ilam harcın başlangıçta peşin olarak alınan 10.459,97-TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 9.844,57‬‬-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL Arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Maliye'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı vekille temsil olunduğundan, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yatırılan 87,50-TL vekalet harcından ibaret yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı. 15/09/2025

Katip ...
e-imzalı

Hakim ...
e-imzalı