mahkeme 2022/582 E. 2023/994 K.

T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/582 Esas
KARAR NO :2023/994

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:08/09/2022

BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ... Esas

BİRLEŞEN DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ:14/11/2023
KARAR TARİHİ:28/12/2023

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı asıl ve birleşen davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yapılmış 14.10.2021 tarihli Ürün Alım Sözleşmesinden kaynaklı toplam 4.459.378,14 TL müvekkilinin alacağının yapılan ihtara rağmen davalı tarafça ödenmemesi nedeniyle... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasından 4.000.000 TL ipotek bedeli üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça takibe haksız şekilde itiraz edildiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle itirazın iptaline, davalının icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında 14.10.2021 tarihli Ürün Alım Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin sözleşmede belirtilen birim fiyatları üzerinden düzenlenen faturaları süresi içerisinde ödediğini, davacının sözleşmeye aykırı olarak sözleşme ile kararlaştırılan birim fiyatları tek taraflı olarak değiştirmek suretiyle fatura düzenlediğini ve müvekkilinden tahsil etmeye çalıştığını, davacı tarafın sözleşme ile üstlendiği yükümlülük ve taahhütlerine aykırı olarak davrandığını, faturaların sözleşmeye aykırı olarak düzenlendiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuş; davacının kötüniyet tazminatına mahkumiyetini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yapılmış 14.10.2021 tarihli Ürün Alım Sözleşmesi gereğince davalının kararlaştırılan birim fiyatları tek taraflı değiştirmek suretiyle fatura düzenlediğini ve bu fatura bedellerini müvekkilinden tahsil etmeye çalıştığını, davacı tarafın sözleşme ile üstlendiği yükümlülük ve taahhütlerine aykırı olarak davrandığını, sözleşmeye aykırı fiyatlandırma ve 120 konteyner pizza kutusunun tedarik edilmemesi nedeniyle davalının sözleşmede belirtilen ayrı ayrı 100.000'er GBP cezai şart bedelini karşılaması gerektiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle şimdilik 100.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafça ihlal edildiğini, müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülükleri eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davacı tarafın iddia ettiği birim fiyatlarındaki değişikliğin sözleşme ile kararlaştırılan ölçü ve kalitedeki ürünlere ilişkin olmadığını, bu hususların cezai şart kapsamına da girmediğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuştur.
Asıl davada takibin başlatıldığı, ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası getirtilmiş, yapılan incelemede, davacı tarafça, davalı borçlu hakkında alacağın tahsili amacıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine girişildiği, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 günlük yasal süre içerisinde davalı borçlunun vaki itirazı üzerine takibin durduğu ve yasal 1 yıllık süre içerisinde davacı tarafça, itirazın hükümden düşürülmesine yönelik dilekçede ileri sürülen nedenlerle eldeki asıl davanın açıldığı görülmüştür.
Asıl dava; taraflar arasında yapılmış 14.10.2021 tarihli Ürün Alım Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takibe yönelik itirazın İİK'nın 67.maddesi gereğince iptali istemine;
Birleşen dava; taraflar arasında yapılmış 14.10.2021 tarihli Ürün Alım Sözleşmesine aykırı ürün fiyatlandırması ve dilekçede ileri sürülen diğer nedenlerle sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Asıl davada çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davacı tarafça ileri sürülen nedenlere dayalı olarak takipte talep edilen alacağın yerinde olup olmadığı, yerinde ise miktarının ne kadar olduğu;
Birleşen davada çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, talep edilen cezai şartın gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise miktarının ne kadar olduğu noktalarında toplanmaktadır.
Asıl davanın, başlatılan takibin ve vaki itirazın niteliği gereği, takipte talep edilen alacağın varlığı ile miktarını kanıtlamak yükümlülüğü davacı tarafa aittir. Bu kapsamda, davacı tarafça bildirilen deliller toplanmıştır. Uyuşmazlığın niteliği itibarı ile çözümü uzmanlık gerektirdiğinden asıl dava yönünden takip tarihi itibariyle davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının tespiti için bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş; bu yönden davacı taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmak üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Tal. Sayılı dosyasından aldırılan 08/09/2023 tarihli bilirkişi raporunun dosya arasında olduğu görülmüş;
Talimat ile aldırılan bilirkişi raporunda özetle; davacı birleşen davalı taraf ticari defter ve kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davacı ... ... A.Ş.'nin davalı ... ... 218.879,15 GBP (4.626.711,25 TL) alacaklı olduğu, davalı birleşen davacı tarafın iddia ettiği cari hesapta yapıldığı ileri sürülen indirime ilişkin mutabakata konu miktarın davacı birleşen davalı taraf ticari defterlerinde bulunmadığı; her iki tarafın da sözleşmeye aykırı hareketlerinin bulunduğu; sözleşmenin ilk olarak davalı birleşen davacı tarafça, sözleşme gereği yapılması gereken ödemelerin süresinde yapılmaması nedeniyle ihlal edildiği, daha sonra davacı birleşen davalının tek taraflı fiyat artışı yaparak sözleşmeyi ihlal ettiği yönünde görüş bildirilmiştir.
Talimat ile alınan bilirkişi raporu, gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine uygun, itirazları cevaplar nitelikte ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görüldüğünden, asıl dava yönünden mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınmış; birleşen davada talep edilen cezai şarta ilişkin sözleşme hükümlerinin (sözleşmenin 4.7.maddesi), hukuki yorum ve değerlendirmesinin mahkememizce yapılabilmesi mümkün olduğundan, bu hususta rapor alınmasına gerek görülmemiştir.
Asıl ve birleşen davada tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, asıl davada incelenen takip dosyası, benimsenen bilirkişi raporu ve toplanıp değerlendirilen delillere göre,
Asıl dava yönünden yapılan yargılama sonrasında;
Taraflar arasında yapılmış 14.10.2021 tarihli Ürün Alım Sözleşmesi ile ileride yapılacak sözleşmelerden kaynaklı alım-satım işlemleri ve cari hesap borçlarının teminat altına alınması amacıyla davalıya ait, dilekçelerde ve takip dosyasında bilgileri yazılı taşınmaz üzerine davacı lehine 4.000.000 TL ile sınırlı olarak limit ipoteği tesis edildiği, taraflar arasında yapılmış 02.11.2021 tarihli İpodek Resmi Senedi ile, taraflar arasında çıkabilecek ihtilaflar halinde tarafların ticari defter ve kayıtlarının delil olarak kabul edileceği ancak, davalı şirketin İngiltere'de faaliyet göstermesi nedeniyle ticari defterlerinin incelenmesine gerek olmadığının taraflarca kararlaştırıldığı;
Bu kapsamda, talimat ile alınan ve benimsenen bilirkişi raporunda açıklandığı üzere, taraflar arasındaki Ürün Alım Sözleşmesi gereğince davacı tarafça davalıya satışı yapılan ürünlerden dolayı, davacı taraf ticari defter ve kayıtlarına göre, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 218.879,15 GBP (4.626.711,25 TL) alacaklı olduğu, davalı tarafça taraflar arasındaki ticari ilişkiye konu borcun ödendiğinin ispatlanamadığı anlaşıldığından, davanın kabulü ile ipotek limitiyle bağlı kalınarak 4.000.000 TL alacak miktarına yönelik davalı borçlunun vaki itirazının İİK'nun 67.maddesi gereğince iptaline; alacak likit ve itiraz haksız olduğundan davalının icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen dava yönünden yapılan yargılama sonrasında;
Davacı taraf, taraflar arasında yapılmış 14.10.2021 tarihli Ürün Alım Sözleşmesi'ne aykırı ürün fiyatlandırması ve dilekçede ileri sürülen diğer nedenlerle sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın davalıdan tahsili istemiş ise de; ceza koşuluna ilişkin taraflar arasındaki sözleşmenin 4.7.maddesi; "ALICI sözleşmede belirtilen ödeme koşullarına uymadığı ve/veya teminat olarak ipotek verilecek olan gayrimenkullerdeki 1. sıradaki ipoteği 3 ay içerisinde fek etmediği takdirde SATICI'ya 100.000 GBP ceza ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt etmektedir. SATICI, ilk 3 aydan sonra sözleşmenin devam etmesi ve SATICl'nın sözleşmedeki şartlar dahilinde sipariş vermesi durumunda 6 ay içinde 120 Konteyner pizza kutusunu tedarik etmez ise ALICl'ya 100.000 GBP ceza ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt etmektedir." düzenlemesini içermekte olup; ürün fiyat farkından dolayı ceza uygulanacağı yönünde herhangi bir hüküm bulunmadığı, davacı tarafça diğer cezai şart sebebi olarak ileri sürülen 120 konteyner malın sipariş edildiğinin usulüne uygun delillerle ispatlanamadığı; bu durumda sözleşmede bulunmayan fiyat farkından dolayı ve davacı tarafça verildiği ispatlanamayan siparişin tedarik edilmemesinden dolayı cezai şart isteme hakkının bulunmadığı anlaşıldığından birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Asıl Davanın KABULÜ ile;
a)Davalı borçlunun... Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasında borca itirazın iptali ile, takibin (asıl alacak ve ferileri ile icra vekalet ücreti dahil tüm icra masrafları yönünden 4.000.000 TL'lik ipotek limitiyle sınırlı olmak üzere) talepnamedeki koşullarla devamına,
b)İtirazın iptaline karar verilen miktar üzerinden %20 oranında hesaplanan 800.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
c-Alınması gerekli 273.240,00-TL karar ve ilam harcından, 68.310,00 TL peşin ve icraya yatan harcın mahsubu ile geriye kalan 204.930,00-TL harcın davalıdan alınıp maliyeye gelir kaydına,
d-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınıp maliyeye gelir kaydına,
e-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 322.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
f-Davacı tarafça yatırılan 80,70 TL başvuru harcı, 68.310,00 TL peşin ve icraya yatan harç, 11,50 TL vekalet harcı, 3.500 TL bilirkişi ücreti ve 389 TL tebligat giderleri olmak üzere toplam 72.291,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-a-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı Davasının REDDİNE,
b-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 269,85 TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 1.707,75 TL peşin harçdan mahsubu ile bakiye 1.437,90 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde birleşen davacıya iadesine,
c-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınıp maliyeye gelir kaydına,
d-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
e-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı. 28/12/2023

Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı