mahkeme 2025/410 E. 2025/662 K.

T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/410 Esas
KARAR NO : 2025/662

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 12/06/2025
KARAR TARİHİ : 02/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Türk Ticaret Kanunu'nun 651. Maddesi ve ilgili sair maddeleri uyarınca, hamil olan müvekkilinin, zayi edilen dava konusu çekleri için iptal davası ikame etme konusunda aktif husumet sahibi olduğunu, çeklerin kaybolması, üçüncü kişiler tarafından kötü niyetli olarak kullanılma riskini doğurduğunu, dava konusu çeklerin kötü niyetli kişilerin eline geçip kullanılmasını, müvekkili açısından telafisi mümkün olmayan zararlara sebep olabileceğini, bu nedenle, çeklerin düzenlendiği bankalara mahkemece ödemeden men yasağı konulması gerektiğini, müvekkilinin hak ve menfaatlerinin korunabilmesi adına bu tedbirin uygulanmasının zorunlu hale geldiğini, davanın kabulü ile dava konusu çekler hakkında tedbiren ödemeden men kararı verilmesine, dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
Dosyaya resen emsal olarak alınan İstanbul BAM 14. HD'nin 30.05.2024 tarih, ... E ve ...K sayılı kararında da işaret edildiği üzere;
Kıymetli evrakın iptali müessesesi TTK'nın 651 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Senedin iptaline karar verilmesini, kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi isteyebilir. Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda, çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651. ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin veya temsilcisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.
Bu durumda çekin keşidecisi olan davacının çek iptali davası açamayacağı anlaşılmaktadır. Öte yandan, mezkur çekte keşideci adına atılan imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığı hususunun açılacak menfi tespit davasında yapılacak yargılamada incelenmesi gerektiği, hasımsız çek iptali davasında inceleme konusu edilemeyeceği aşikardır. Bu nedenlerle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harç peşin alındığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 02/09/2025

Katip
¸ e-imzalıdır

Hakim
¸ e-imzalıdır