mahkeme 2023/524 E. 2025/758 K.

T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/524 Esas
KARAR NO : 2025/758

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/08/2023
KARAR TARİHİ : 07/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacının, hamili bulunduğu 8 adet toplam 920.000,00 TL bedelli çekler zilyetliğinde iken çalınarak zayi olduğunu, davacının, ... Bölgesi Pazarlama Sorumlusu ...'ın davacı şirket müşterilerinden ticari mal satışı sebebi ile makbuz karşılığı teslim alıdığı çekleri ...'da bulunan şirket merkezine kargo yolu ile gönderilmek üzere ...Şubesine teslim ettiğini, 21.11.2022 Tarihinde ...Kargo Şube çalışanı ilgili kargoyu teslim etmek üzere şirket merkezine geldiğinde davacı şirket Muhasebe Finans sorumlusu kargo poşetinin yırtılmış ve uhu ile kapatılmış olduğunu farketmesi üzerine ... Kargo çalışanı eşliğinde kargo poşetinin yırtılmış ve yeniden yapıştırılmış bir halde ve içerisinde çeklerin bulunmadığı sadece çek makbuzlarının bulunduğuna dair tutanak tutulduğunu, akabinde davacının Muhasebe Finans sorumlusu Polis Merkezi Amirliğine giderek ... Kargo ... şubesi çalışanlarından şikayette bulunduğunu, bu durum üzerine derhal 22.11.2022 tarihinde ... 7. Asliye Tic. Mah... Esas sayılı dosya ile çek iptali davası açılarak, ödeme yasağı kararı alınmış ve çeklerin bağlı bulunduğu hesaplara ödeme yasağı kararı gönderildiğini, ayrıca, Türkiyede mukim tüm bankalara ve de BDDK'da aktif durumda bulunan Faktoring şirketlerine çalıntı çekleri kabul etmemelerine dair yazılı bildirdiğini, ilgili şirketlerin kayıtlı kep adreslerine iletildiğini, ...'dan kargoyla ...'de bulunan 9 ayrı fabrikaya gönderilen ve içinde yaklaşık 3 milyon lira değerinde çek bulunan çanta, geçen yıl 22 Aralık günü, dağıtıma çıkarıldı. Kurye, organize sanayi bölgesindeki bir fabrikanın önüne motosikletini park edip, bir başka kargo paketini teslim etmek için içeri girdiğini, bu sırada peşinden gelen bir başka motosikletteki 2 kişi, kuryenin motosikletindeki çantayı çalıp, kaçtığını, hırsızlığın güvenlik kamerasına yansıdığını, Kargo firmasının şikayeti üzerine ... İl Jandarma Komutanlığı'nın dedektifleri ... (...), güvenlik kamerası görüntülerinden yola çıkarak şüphelilerin ... (43) ve ... (27) olduğunu tespit ettiğini, daha önce ...'daki bir kargo firmasında çalıştıkları belirlenen 2 şüphelinin, çeklerin kargoyla ne zaman, hangi illere gönderildiğini önceden bildikleri bilgisine de ulaşıldığına ilişkin gazete haberinin olduğunu, ...bank...r Şubesinden verilme ... çek seri no'lu, 30.06.2023 keşide tarihli, 130.000.00 TL bedelli, keşide yeri ..., keşidecisi ... olan, lehdarı ... Şit tarafından davacı şirket'e devredilen çek davacı şirket yetkilisi tarafından cirolanamadan kargoda çalınan çeklerden birisi olduğunu, hal böyle iken çek fotokopisinde son hamil görünen ..., çeki ...'den alarak ...'e devredip, takibe konu ettiğini, ....Ltd.Şti de çekte cirosu bulunan ve daha önce diğer orlaya çıkan çalınan çeklerde de cirosu bulunan şirket olduğunu, çalınan çeklerden olan ve daha önce ortaya çıkan 4 adet çekte de işbu isimler mevcut olup bu isimlerin şebeke olarak hareket ettiklerini, Ekteki çek fotokopileri ve ödeme emirlerinden bu hususun görüleceğini, çek hırsızlığından tutuklanan ... tarafından bizzat takibe konulduğunu, istirdadı için ... 14.Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açtığı 2 adet çekte de bu ciroların olduğunu, taraflar arasındaki şebeke görünümü görüldüğünü, davanın niteliği de gözetilerek davacının zilyetliğinde iken çalınan ve zayi olan yukarıda unsurları belirtilen çek ile ilgili olarak; öncelikle her türlü teminatı yatırmaya hazır olduğu da bildirerek, davacı şirketin mağduriyetine sebep olmamak için ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı takibin öncelikle ve ivedilikle tedbiren durdurulmasına, çekin meşru hamili olmadığı halde ... 32.İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile takibe konu edilen çekin davalıdan istirdadına, davacının hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine ve bu meyanda ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takibin iptaline, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Çek ve bona gibi kıymetli evrakların kargoya teslimi yasak olup, bu beyanın asılsız olduğunu, kargo şirketlerinin çek ve bono teslim almadığı hususu kesin olan bir durum olup bu beyanlara asla itibar edilemeyeceğini, kargo şirketi aleyhine hiçbir dava ikame edilmemiş olması itibari ile iş bu beyanlara asla itibar edilemeyeceğini, TTK 792. madde ve Yargıtay İçtihatları itibari ile çeki iyiniyetle iktisap eden davalının kazanımının korunması gerektiğini, yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini, davacı yanın diğer cirantalar ile ticari ilişkisinin bulunmadığı vs. beyanlarının davacının çeke ilişkin haklarını ortadan kaldırmayacağını, davalının, çekte iyiniyetli yetkili hamil olduğu hususu sabit olduğu üzere TTK. 792 gereğince davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini, Kargo şirketlerine çek veya bono gibi kıymetli evrak tesliminin yasak olduğu, buna ilişkin tek bir belge sunulmaksızın bu şekilde asılsız iddiada bulunulduğu hususu sabit olmakla yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, TTK 792. Maddesi ve Konuya ilişkin Yargıtay içtihatları itibari ile müvekkilin çekte iyiniyetli yetkili hamil olduğu ve iş bu kazanımının korunması gerektiği hususu sabit olmakla davanın reddine, davacının diğer cirantalar ile ticari ilişkisinin bulunmaması veya diğer ciranlalara yönelik söylemlerinin davalı çeke ilişkin yasal haklarını ortadan kaldırmayacağı hususu sabit olmakla davanın reddine, davanın reddi ile davacıların % 20'den az olmamak üzere tazminata mahküm edilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin sunmuş olduğu 14/10/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; ''...Müvekkilim şirketin zilyetliğinde iken çalınan ve zayi olan yukarıda unsurları belirtilen çek bedeli meşru hamili olmadığı halde davalı tarafından ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile takibe konu edilerek yargılama esnasında keşideci ...'ten ferileri ile birlikte 176.150,00 TL olarak tahsil edildiğinden; müvekkilinin işbu çekin meşru hamili olduğu halde kargo hırsızlığı sebebi ile çek bedeli alacağına kavuşamadığından, ayrıca keşidecinin icra takibi sebebi ile fazladan ödediği 46.150 TL bedelin müşterisi tarafından müvekkilinden talep edilmesi sebepleri ile davalının kötü niyet ve ağır kusuru tüm dosya kapsamında ve celbedilen ve celbedilecek ve uyap sisteminden tespit edilecek ceza soruşturma dosyaları ile de sabit olacağından , dava konusu çeke ilişkin el koyma kararı bulunduğundan çekin meşru hamili olmamız sebebi ile açmış oldukları çekin istirdatı davasını çek bedeli ferileri ile yargılama esnasında ödendiğinden ıslah ederek 176.150 TL bedelin davaya konu çekin keşide tarihinden itibaren ticari avans faizi ile davalıdan istirdatını, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yüklenmesine karar verilmesini...'' talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, dava konusu çek nedeni ile davacı tarafın meşru hamil olduğunun tespiti ile birlikte, tahsil edilen bedelin istirdadına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ...14. Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları,... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünden BA/BS formları, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ...Soruşturma dosyasının tüm UYAP kayıtları, ... 9. Sulh Ceza Hakimliğinin ... Ceza Değişik İş dosyasının tüm UYAP kayıtları, bilirkişi incelemesi v.s her türlü yasal delil dosya arasına alınmıştır.
Dosyanın SMMM ...'ye tevdi edildiği, bilirkişinin 05/08/2025 tarihli raporunda özetle; Davacı İle çeki davacıya Teslim Eden Çek Hamili ...Şti. Nezdindeki 2022-2023 Yılı Ticari Defter Kayıtlarında; Çekin arkasında ciroları bulanan; ... Ltd.Şti. (2) ... (3) ... (4) ve ... (5) ile her iki şirketin hiçbir ticari ilişkilerinin olmadığı, davacı ile ...Şti. arasında önemli ölçüde ticari ilişkinin olduğu, davacı ile çek hamili ...'ın çekin arkasındaki cirantalar ile hiçbir ticari ilişkilerinin olmadığı dikkate alındığında; Husumete konu çekin, çeki davacıya gönderen dava dışı ... Ltd.Şti'nden teslim alındığı ve davacı uhtesinde iken kayıp/çalıntı olduğu ve iradeleri dışında çekin arkasındaki cirantalara geçtiği tespit edildiğinden; davacının; keşidecisi ... olan, ...bank .... Seri No'lu 30.06.2023 keşide tarihli 130.000,00 TL bedelli çek için Sayın Mahkeme Nezdinde açtığı “İstirdat” talebinin yerinde olduğu, husumete konu çekin keşidecisi ... tarafından; davalının icra takibi yaptığı ... İcra Müd.... E. nolu icra dosyasına 18.08.2023 tarihinde 176.150,00 TL ödeme yapıldığı, davalının talebi olan tazminata hükmedilmesi meselesi Sayın Mahkemenizin münhasıran yargılama yetkisine dair bir husus olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, dava konusu çek nedeni ile davacı tarafın meşru hamil olduğunun tespiti ile birlikte, tahsil edilen bedelin istirdadına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamından davacının, hamili bulunduğu 8 adet ve toplam 920.000,00 TL bedelli çekler zilyetliğinde iken çalınarak zayi olduğu, davacının, ... Sorumlusu ...'ın davacı şirket müşterilerinden ticari mal satışı sebebi ile makbuz karşılığı teslim aldığı çekleri...'da bulunan şirket merkezine kargo yolu ile gönderilmek üzere ... Kargo ... Şubesine teslim ettiği, 21.11.2022 Tarihinde ...Kargo Şube çalışanı ilgili kargoyu teslim etmek üzere şirket merkezine geldiğinde davacı şirket Muhasebe Finans sorumlusu ...'in kargo poşetinin yırtılmış ve uhu ile kapatılmış olduğunu farkettiği, bunun üzerine ... Kargo çalışanı eşliğinde kargo poşetinin yırtılmış ve yeniden yapıştırılmış bir halde ve içerisinde çeklerin bulunmadığı sadece çek makbuzlarının bulunduğuna dair tutanak tutulduğu, akabinde davacının Muhasebe Finans sorumlusu Polis Merkezi Amirliğine giderek ... Kargo ... şubesi çalışanlarından şikayette bulunduğu, bu durum üzerine 22.11.2022 tarihinde ... 7. Asliye Tic. Mah. ... Esas sayılı dosya ile çek iptali davası açılarak, ödeme yasağı kararı alındığı ve çeklerin bağlı bulunduğu hesaplara ödeme yasağı kararı gönderildiği, bahse konu çekler arasında davaya konu keşidecisi ... olan, ...bank ... Seri No'lu 30.06.2023 keşide tarihli 130.000,00 TL bedelli çekin de bulunduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu çekin zayi ve iptaline karar verilmiş olmasına rağmen karar henüz kesinleşmemiş olduğundan, davalı ... tarafından ... İcra Müd. ... E. Sayılı dosyası ile takibe konmuş ve dava konusu çek bedelinin icra dosyasına keşideci ...tarafından 18.08.2023 tarihinde 176.150,00 TL olarak ödendiği anlaşılmıştır.
Dava konusu çekte davacı tarafın herhangi bir cirosu bulunmamaktadır. İcra dosya alacaklısı ... ile diğer cirantalar arasında ticari münasebet olup olmadığı konusunda ticari defterler üzerinden inceleme yapılmasına karar varilmiş ve dosya kapsamına uygun denetime açık ve hükme elverişi bilirkişi raporu ile davacı ile çeki davacıya teslim eden çek hamili ... Ltd.Şti. Nezdindeki 2022-2023 Yılı Ticari Defter Kayıtlarında; çekin arkasında ciroları bulanan;... Tic. Ltd.Şti. (2)... (3) ... (4) ve ... (5) ile her iki şirketin hiçbir ticari ilişkilerinin olmadığı, davacı ile ...Şti. Arasında ise önemli ölçüde ticari ilişkinin olduğunun tespit edildiği, yine dosyada mübrez ... 9. Sulh Ceza Hakimliğinin ... Ceza Değişik İş dosyası ile verilen el koyma kararları ile de sabit olduğu üzere dava konusu çekle birlikte bir çok çekin organize suç örgütü tarafından çalınarak takip konusu yapıldığı ve haksız kazanç sağlandığı, mahkememizde davalı ... ile birlikte ... ve ...'e (ve yetkilileri oldukları ... ile ... plastik şirketlerine) karşı açılmış birçok benzer dava bulunduğu, ayrıca bu şahıslar hakkında başkaca mahkemelerde de benzer mahiyette davalar bulunduğu, dolayısı ile tüm dosya kapsamından dava konusu çekin davacı uhdesinde iken çalındığı ve ticari defter kayıt ve incelemesinden davacının meşru hamil olduğu, dolayısı ile çek bedelini talep ve tahsil yetkisinin de davacı taraf olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konu, ... Bankası ...şubesine ait ... çek numaralı, 30/06/2023 keşide tarihli, 130.000,00 TL bedelli çek yönünden davacının çekin meşru hamili olması ve çek bedelini tahsil yetkisi kendisinde olması nedeni ile istirdat davasının kabulüne, 176.150,00 TL'nin ödeme tarihi olan 18/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
-... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konu, ... Bankası ...Şubesine ait ... çek numaralı, 30/06/2023 keşide tarihli, 130.000,00 TL bedelli çek yönünden davacının istirdat davasının kabulü ile 176.150,00 TL'nin ödeme tarihi olan 18/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 12.032,80-TL harçtan daha önceden ödenen 2.220,80-TL peşin harç ve 800,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.020,8‬0-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 9.012‬,00-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 3.020,80-TL Peşin/nisbi Harcı, 5.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 306,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.326,80-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı.07/10/2025

Katip

Hakim