mahkeme 2022/850 E. 2024/466 K.

T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO :2022/850 Esas
KARAR NO:2024/466

DAVA:Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ:13/12/2022
KARAR TARİHİ:25/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... adresinde, davalılar tarafından yapılan çalışmalar sırasında davacı şirket ... A.Ş.'nin kabloları hasara uğratıldığını, hasar mahalli krokisi ve fotoğrafların dava dilekçeleri ekinde sunulduğunu, hasarın ardından, müvekkili şirket teknik elemanlarınca durum tutanakla tespit edilmiş, akabinde hasarın giderilmesi için gerekli çalışmalar yapıldığını, davacı şirketin malzeme gideri, işçilik gideri, vasıta gideri ve işletme zararı olmak üzere toplam 8.473,29 TL zarara uğratıldığını, 8.473,29 TL tutarındaki alacaklarının, hasar tarihi olan 27.10.2020 tarihinden itibaren başlayan T.C. Merkez Bankası'nın kısa vadeli avanslar için öngördüğü avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini arz ve talep etmektedir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu yerde, davalı idare elemanlarınca değil diğer davalılar tarafından yapılan kazı çalışması sırada hasar meydana geldiğini, davacının zararı ve işbu zarar ile davalı arasındaki illiyet bağını ispat etmesi gerekeceğini, bu itibarla, idarelerinin üçüncü şahıslara verilen zarardan sorumlu tutulamayacağını, söz konusu zararın meydana gelmesine neden olan davalı idare olmadığını bu nedenle herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, tahsiline hükmedilmesi istenilen tazminat bedeline hasar tarihinden itibaren faiz istenilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ortada ödenmesi gereken kesinleşmiş bir borç bulunmadığını, ayrıca muhtacı muhakemeyi gerektiren bir meblağ söz konusu olduğunu, ortada likit ve kesin bir alacak söz konusu olmadığından temerrütten bahsedilemeyeceğini, tazminat bedeline hasar tarihinden itibaren faiz istenilmesini kabul etmediklerini, davalı idarenin kamu görevi yürütmekte olduğunu, kamu idarelerinin, kar amacı gütmeksizin görev yaptıkları düşünüldüğünde, fahiş tazminat istemi, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, talep edilen bedel, piyasa rayicine uygun olmayıp fahiş olarak belirlendiğini. davaya konusu tesislerde meydana edilen hasarın oluş şekli ile hasar bedeli arasında bariz bir fark bu nedenle talep edilen bedeli kabul etmediklerini, davalı idarelerinin dava konusu bedelden sorumlu olması için, ortada bir zarar olmalı, bu zarar idarenin eylem ve işleminden kaynaklanmalı, bu zarar ile idari işlem veya eylem arasında uygun nedensellik bağı olması gerektiğini, zarara neden olanın üçüncü kişi yahut zarar görenin bizzat kendisi olduğu durumlarda kusur-zarar-illiyet bağı şartlarının bir arada bulunmadığı dikkate alınarak usul ve esas bakımından hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ...'den gelen teknik ve yapım işleri genel şartnameleri ve sözleşmenin dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.
Dosya makine mühendisi ve elektrik elektronik mühendisi bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 29/04/2024 tarihli rapor alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; hasar bedelinin tazminine dair açılan maddi tazminat davasıdır.
Davalı ... kamu kurumu olup kamu hizmeti niteliğindeki çalışmalarını özel hukuk kuralları kapsamında yapmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 16'ya göre; kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlarının dahi tacir sayılacakları belirtilmiştir.
2560 sayılı... Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunda, ... Genel Müdürlüğü'nün genel kurul, yönetim kurulu ve genel müdürlük ile yönetileceği, denetçileri vasıtasıyla denetleneceği, yıllık çalışma ve yatırımlarının bilançolarda belirlenerek genel kurulun onayına sunulacağı ve bütçesinin kamu iktisadi teşebbüslerinde uygulanan bütçe formülünde düzenleneceği belirtilmiştir.
Bu kapsamda davacının tacir olduğu, davalı ...'nün de 2560 sayılı Kanun kapsamında bir kamu kurumu olduğu ve kamu hizmeti yaptığı ancak, çalışmalarının özel hukuk hükümlerine bağlı bulunduğu ve tacir sıfatını taşıdığı kabul edildiğinde davalının haksız eylem teşkil eden faaliyetinden kaynaklanan bu uyuşmazlığın da yerleşik yargısal uygulamalarda görüldüğü gibi, adli yargı yerinde çözümlenmesi gerekir (HGK’nın 21/09/1983 gün ve 1980/11-2721; 1983/823 ile 29/11/1995 gün ve 1995/11-647; 1995/1043 sayılı kararları).
6098 sayılı yasanın 72. maddesine göre, tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır.
Dosya kapsamına göre olay tarihinin 27.10.2020 tarihi olduğu, arabuluculuğa başvuru tarihinin 26.10.2022 tarihi olduğu, dolayısı ile 2 yıl içinde başvuru yapıldığı, 12.12.2022 tarihinde son tutanağın düzenlendiği, dolayısıyla arabulucukta geçen süre olan 47 gün dikkate son tutanak tarihinden itibaren duran dava süresi içinde davanın açıldığı 13.12.2022 tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmıştır.
Tarafların tacir olduğu ve ticari işletmesi ile ilgili olmasına göre avans faizine hükmedilmesi gerekmiştir.
İstanbul BAM 4. HD. 2021/2677 E. 2023/1874 K. Sayılı ilamı; "Davalı ... Genel Müdürlüğü ile diğer davalı arasında, imzalanan sözleşme hükümleri gereğince TBK'nın 66. maddesi anlamında adam çalıştıran ilişkisi vardır. Davalılar arasında yapılan sözleşmede, işin yapımı sırasında verilecek zararlardan ...'nin sorumlu olmadığı belirtilse dahi, sözleşme hükümlerinin taraflar arasında geçerli olacağı ve 3. kişi olan davacıya karşı ileri sürülemeyeceği, bu hali ile davalı ... Genel Müdürlüğünün de diğer davalı ile birlikte zarardan müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmakla davalı ... vekilinin bu yöne değinen istinafı yerinde değildir." şeklindedir.
Y. 4 HD. 29/03/2017 T. 2016/16067 E. 2017/1920 K. Sayılı ilamı; "Uyuşmazlık, haksız eylem sonucu uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin olup, haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında kural olarak gerçek zarar ilkesi geçerli olduğundan, zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Davacı bir anonim şirkettir. Şirket faaliyetinin devamlılığının sağlanması için sürekli olarak istihdam ettiği işçileri bulunmaktadır. Davacının zararı giderebilmek için kendi çalıştırdığı işçilerine ödediği ücretler, şirketin faaliyetinin devamlılığı için yapmak zorunda olduğu genel idare giderleri kapsamındadır ve haksız fiil meydana gelmese dahi ödenmesi gereken giderlerdir." şeklindedir.
Dosya kapsamına sunulan belgelerden, 27.10.2020 tarihinde ... adresinde, davalılar tarafından yapılan çalışmalar sırasında davacı ... A.Ş. ye ait kablo ve yeraltı alt güzergahının hasara uğratıldığı anlaşılmıştır.
Kablo ve güzergahının hasara uğratılmasına müteakip şirket elemanlarından ... tarafından 27.10.2020 günü hasar tespit tutanağı düzenlenmiştir.
Dosyadaki hasar keşif krokisi ve hasar keşif tutar form eklerinden hasar gören ... kablonun hasar gördüğü tespit edilmiştir. Sunulan hasar sonrası belgelerden, ilave 35 metrelik 2 hat (300.04 ...) toplam 70 metre kablo kullanılarak kablonun her iki ucunda toplam 2400 adet UY konnektör ile kablo eki yapılarak hasarın giderilmiş olduğu tespit edilmiştir.
Hasarın gündüz saatlerinde “16:00” havanın görüşe açık bir zamanda meydana geldiği, bina üstlerinde bulunan davacı kablolarının bölgede yer altı telekomünikasyon tesisinin varlığını işaret etmesine rağmen gerekli dikkat ve özen yükümlülüğü gösterilmeksizin davalı idarenin yüklenicisi şirketçe hasara sebebiyet verilmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesindeki beyanlarında “dava konusu yerde, müvekkili idare elemanlarınca değil diğer davalılar tarafından yapılan kazı çalışması sırada hasar meydana geldiğini" belirterek hasarın varlığını kabul etmiştir.
... Bakım ve Altyapı Koordinasyon Dairesi Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Şube Müdürlüğü yazı içeriğinden, hasara sebep olan davalı şirketin alt yapı kazı müsaadesi almadan kazıya başladığı anlaşılmaktadır.
Alt yapı kazı müsaadesi almak için müracaat edildiğinde davalı şirketin ilgili Belediyece bölgede alt yapısı olabilecek ... gibi kuruluşlara yönlendirileceği ve aynı zamanda kazı yapılacak bölgede alt yapısı olan kuruluşların haberdar edileceği, gerektiğinde gözcü nezaretinde çalışmanın yapılabileceği teknik bilirkişi raporu tespitinden anlaşılmıştır.
Toprak seviyesinde olan ek oda ve menhollerin işaret niteliğinde olduğu, davalı tarafça bu hususta yeterli özenin gösterilmediği, hasara kazı çalışmaları yapan kepçe operatörünün tedbirsizliği ve dikkatsizliği nedeniyle sebebiyet verildiği teknik bilirkişi raporu tespitinden anlaşılmıştır.
Hasara kazı çalışmaları yapan kepçe operatörünün tedbirsizliği ve dikkatsizliği nedeniyle sebebiyet verildiği anlaşılmıştır. Ayrıca trafik güvenliği ve düzeniyle ilgili diğer kural ve yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymama başlıklı Karayolları Trafik Kanununun 85. Maddesinin 1. fıkrasına göre "...bir şeyin zarara uğratılmasına sebep olan ,motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya... motorlu aracın işleteni ve sahibi, doğan zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” şeklindedir.
Hasar içeriğinin hasara uğrayan ... kablosunun değiştirilerek ek yapılması içerikli olduğu, hasarın onarımı için kullanılan emtiaların kullanılması gerekli ve hasar onarım bedelinin haddi layığında olduğu, hesaplamalarda ... birim fiyat tarifelerinin dikkate alındığı hükme elverişli teknik rapordan anlaşılmıştır.
Hasar adresinde yol kenarı ve bina üstlerinde bulunan ek odaların sokak boyunca davacı tesislerinin varlığına dair işaret niteliğinde olduğu, sunulan fotoğraflar ile hasarın varlığı sabit olduğu, davalı ... ile diğer davalılar arasında 2018 yılı Avrupa 1. Bölge Abone İşleri Daire Başkanlığı içme suyu ve atıksu yapım, bakım ve onarım işi sözleşmesinin imzalandığı, hasar mahallinde davalılarca çalışma yapıldığı hususunun sabit olduğu, kabloya sadece ek odalarında ek yapılabileceği, hasar içeriğinin hasara uğrayan ... kablonun değiştirilmesi içerikli olduğu, hasarın onarımı için kullanılan emtiaların kullanılması gerekli ve hasar onarım bedelinin haddi layığında olduğu, hesaplamalarda poz numaraları belirtilerek ... birim fiyat tarifelerinin dikkate alındığı, piyasa fiyat kıyaslamasının yapıldığı, göçük nedeniyle demontaj işlemi yapılamadığı hususunun tutanak ile imza altına alındığı, davacı şirketçe dosya kapsamına sunulan “...” firmasınca düzenlenen günlük şantiye defteri ve e-fatura bilgilerinden; yeraltı güzergahına ilişkin çalışma yapılan ... hattı için kullanılan malzeme ve onarımın yapıldığı, adres bilgilerinin hasar tespit tutanağında belirtilen adres ile uyumlu olduğu, iş tanımlamalarına ait poz numaralarının ... tarafından aynen uygulandığı, dolayısıyla davacı kurumca hasarın onarımında özel olarak adam tutulup çalıştırıldığının kanıtlandığı, bu nedenle hasara ilişkin işçilik ve nakliye bedelleri hasar toplam tutarına dahil edilerek toplam hasar bedelinin hükme elverişli teknik rapora göre 6.330,75 TL. (malzeme) + 2.142,54 TL. (işçilik) = 8.473,29 TL olduğu, hasara taşeron/yüklenici davalı iş ortaklığı sebep olmuş olsa bile davalı ...'nin, yüklenici ... iş ortaklık şirket çalışanları üzerinde gözetim ve denetim yükümlülüğü bulunduğundan yukarıda belirtilen emsal ilam gereğince davalıların gerçekleşen zarar bedelinden müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varılmakla davanın kabulü ile 8.473,29 TL tazminatın 27/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 8.473,29 TL tazminatın 27/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken toplam 578,81-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 144,71-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 434,10-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 8.473,29-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 144,71-TL Peşin Harç, 5.491,50 TL bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 5.636,21-TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak Hazine adına gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekillerinin yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.25/06/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır