mahkeme 2018/798 E. 2025/521 K.

T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/798 Esas
KARAR NO : 2025/521

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/09/2018
KARAR TARİHİ : 17/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Müvekkilin hamili olduğu ... Bankası ...Şubesi, Keşide Yeri : ..., Tarih: 31.05.2018, Miktar: 75.000,00 TL, Keşideci : ...Şti., Çek Seri No: ... bilgilerine sahip olan çekin 19.11.2017 tarihinde müvekkil şirkete giren hırsızlar tarafından çalınmak suretiyle zayi olduğunu, söz konusu çekin taraflarına ... Şti ile aralarındaki ticari ilişki nedeniyle verilmiş olduğunu ve taraflarınca henüz ciro edilemeden çalındığını, zayi olan çeklere ilişkin olarak çeklerin iptali ve tedbir istemi ile her ne kadar ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi ...E.dosyası ile dava açıldığını ve çeklerin üzerine ödeme yasağı konulmuş ise de bu durum çeklerin çalınma sonrasında ciro edilmesine ve yine çeki haksız suretle elinde bulunduranın icra kanalı ile tahsil edilmesine engel teşkil etmediğinden müvekkilin maddi ve manevi mağduriyetine sebebiyet verdiğini, müvekkilin tüm çabalarına tağmen son hamili olduğunu iddia eden davalı tarafından üzerlerinde ödeme yasağı olmasına rağmen ve yine savcılığın çeke el konulmasına dair emri olmasına rağmen çekin keşidesi ve diğer cirantalar olan ” ...Şti, ...Şti, ...Şti., ..., ...,... ve ...” şahıs ve şirketlerinin borçlu olarak yer aldığı ...4.İcra Müdürlüğü ... E.sayilı dosya ile icra takibi başlatıldığını, mahkemenin vermiş olduğu ödeme yasağı ve yine savcılık yazısı çeklerin haciz kanalı ile tahsil edilmesine engel teşkil etmediğinden bu durumun müvekkil şirketin mağduriyetine sebebiyet verdiğini, tüm bunlara ek olarak çalınmış olan çeklerin yasal mevzuat gereği kare kodlu olduğunu, bu kod sayesinde çeki elinde bulunduran herkesin çek üzerinde ihtilaf kaydı olduğunu sistem üzerinden sorgulatıldığında aleni şekilde görebildiğinden, çalınma tarihi sonrasında çeki elinde bulunduran ve hali hazırda son hamil olduğunu iddia eden davalı tarafın da kare kod dolayısıyla çekin aslında çalıntı olduğunu kolayca tespit edebileceğini ve basiretli bir tacirin bu durumu bilmesi gerektiği göz önüne alındığında iyiniyetli olmadığının açıkça görüldüğünü, cebri icra tehdidi altında altında bulunan cirantaların icra dosyasındaki borcu ödemek zorunda kaldıklarını, bu durumun asıl alacaklı olan müvekkilin kendi alacağını tahsil kabiliyetinin ortadan kalkmasına neden olduğunu beyan ederek, haksız suretle tahsili davalı tarafından sağlanan ” ... Bankası...Şubesi, Keşide Yeri : ..., Tarih: 31.05.2018, Miktar: 75.000,00 TL, Keşideci : ...Şti., Çek Seri No: ...” bilgilerine sahip olan çeke ilişkin bedelin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle ; İş bu davaya konu çeklerin ... şirketi tarafından davacı şirkete verildiğine yönelik ticari defterlerinde kayıt olup olmadığının araştırılarak davacının taraf sıfatı olup olmadığının araştırılmasının gerekmekte olduğunu, ticari defterlerle kanıtlanamaması halinde taraf sıfatı yokluğundan davanın reddedilmesi gerektiğini, davacı ...'nın bu davayı ikame etmekte aktif dava ehliyetinin bulunmamakta olduğunu ve taraf sıfatı yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, davalı müvekkilin çekin son hamili olmakla çekteki ciro silsilesinin bozuk olduğunun çek üzerinden açıkça anlaşılmadığından ciroların sıhhatini araştırma yükümlülüğü olmadığını, yapılan icra takibi ve tahsilat süresince çekin davacıdan çalındığı bilgisine haiz ...Şti tarafından yasal yollara başvurulmadığı gibi icra dosyasına ödeme yapılarak dosyanın kapatıldığını ve çekin işleme alındığı tarihten çok sonra bu davanın ikame edildiğini beyan ettiğini, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşi tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takibe konulup tahsil edilen çeke ilişkin yapılan ödemenin istirdadı talebine ilişkindir.
Tebligatlar usulüne uygun yapılmış olup, ... 4. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası uyap sureti, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası sipariş formu, tahsilat makbuzu, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas sayılı dosya uyap sureti, ... 31. İcra Dairesi'nin ... Esas dosyası aslı, Çek Sureti, Şikayetçi İfade Tutanağı, Çek Tahsil Makbuzu sureti, ... Vergi Dairesi Başkanlığı ... Vergi Dairesi Ba/Bs formları, Bilirkişi Raporları; Kredi Kayıt Büro Cevabı, v.s her türlü yasal delil dosya arasına alınmıştır.
Dosyanın SMMM ...'ya tevdi edildiği, bilirkişinin raporunda özetle ; Sayın Mahkeme tarafından davacıya tebliğ edilen ve 13.03.2020 tarihi itibariyle defter-belge incelemesi gününde, defterler davacı şirket tarafından ibraz edildiğini ve inceleme için gerekli olan evrakların birer örneğinin alındığını, Mahkeme tarafından davalıya tebliğ edilen 13,03..2020 tarihi itibariyle defter-belge incelemesi gününde, defterlerin davalı yan tarafından ibraz edilmemiş olduğunu, davacı ...ŞTİ'nin 2017-2018 ve 2019 yıllarına ilişkin yapılan defter incelemesinde, yeni TTK'nın 64-65 ve 66.maddeleri uyarınca 2017-2018 ve 2019 yıllarına ait Yevmiye Defteri , Defter-i Kebir ve Envanter defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun şekilde ve zamanında yaptırıldığı ve ticari defterlerin sahibi lehine delil olma niteliği taşıdığının tespit edildiğini, davacının ticari defterleri üzerinde yapılan incelemeyle; dava dışı şirket ...TD.ŞTÜnin tediye makbuzuyla muhtelif kişilerden almış olduğu ...'e ait ... çek no.lu ve 12.05.2018 vadeli 55.000,00 TL tutarında çeki , ... Bankasına ait ... çek no.lu ve 19.05.2018 vadeli 75.000,00 TL tutarında çeki ve dava konusu ... Bankasına ait ... çek no.lu ve 31.05.2018 vadeli 75.000,00 TL tutarında, toplam 3 adet ve 205.000,00 TL tutarındaki çekleri yine çek çıkış bordrosu ile ...ŞTİ'ye 15.11.2017 tarihinde vermiş olduğunun tespit edildiğini, yapılan incelemeyle davacı ...ŞTİ tarafından dava dışı şirket ...ŞTİ'ye 2018 yılında ; 04.06.2018 tarihinde ... fatura numarası ile 295.000,00 TL, 10.08.2018 tarihinde ... fatura numarası ile 613,60 TL ve 31.12.2018 tarihinde ... fatura numarası ile 326.000,00 TL olmak üzere toplamda 621.613,60 TL'lik fatura düzenlenmiş olduğunun tespit edildiğini, yapılan incelemeyle davacı ...LTD.ŞTİ'nin 15.11.2017 tarihinde dava dışı şirket ...ŞTİ'den aldığını ve ... Yevmiye numarası ile ticari defterlerine kaydettiği dava konusu ... Bankasına ait ... çek no.lu ve 31.05,2018 vadeli 75.000,00 TL tutarındaki çeki de içeren toplam 205.000,00 TL tutarındaki 3 adet çeki yine ... tarihinde ... Yevmiye numarası ile ticari kayıtlardan çıktığı, bununla birlikte 31.12.2017 tarihi itibariyle davacının, dava dışı ....LTD.ŞTİ'den alaçak bakiyesinin olmadığının tespit edildiğini, yapılan incelemeyle, davacının 2018 yılı ticari defterleri nezdinde dava dışı ...LTD.ŞTİ'ye 04.06.2018 tarihinde düzenlemiş olduğu 295.000,00 TL'lik satış faturasını ... yevmiye numarası ile, 10.08.2018 tarihinde düzenlemiş olduğu 613,60 TL'lik satış faturasını ... yevmiye numarası ile ve 31.12.2018 tarihinde düzenlemiş olduğu 326.000,00 TL'lik satış faturasını 303 yevmiye numarası ile ticari defterlerine kaydettiğinin tespit edildiğini, bununla birlikte dava dışı ...LTD.ŞTİ' den alınmış olan ve dava konusu ... Bankasına ait ... çek no.lu ve 31.05.2018 vadeli 75.,000,00 TL tutarındaki çeke de 2018 yılı ticari kayıtlarında rastlanmadığı ve 31.12.2018 tarihi itibariyle davacının dava dişi şirket — ...ŞTİ'ye olan borç bakiyesinin 115.372,29 TL olduğunun tespit edildiğini, davacının BA-BS formlarının incelenmesi neticesinde ; ...ŞTİ'nin dava dışı ....LTD.ŞTİ'ye düzenlemiş olduğu satış faturalarını, bağlı bulunduğu ... Vergi Dairesine 2018/06 döneminde 250.000,00 TL, 2018/12 döneminde ise 326.000,00 TL olarak BS formlarıyla bildirmiş olduğunu ve 2018/10 döneminde ise düzenlenmiş olan 613,60 TL tutarındaki satış faturasının ise yasal sınırın altında kaldığı için ilgili dönemde BS formuyla bildiriminin yapılmadığının tespit edildiği, bununla birlikte davacı tarafından 2017-2018 yıllarında gerek BA ve gerekse BS formlarıyla, davalılar ... ve ...LYD.ŞTİ adına yapılmış herhangi bir bildirimine rastlanmadığını, dava dışı şirket ...ŞTİ'nin 2017/11-2018/10 dönemine ilişkin BA-BS formları incelendiğini, 250.000,00 TL tutarlı faturayı 2018/06 döneminde BA formuyla bildirmiş olduğu, ... Vergi Dairesi tarafından dava dosyasına gönderilen BA-BS formlarının .. dönemlerini kapsaması nedeniyle dava dışı şirketin davacı tarafından kendisine düzenlenmiş olduğu 2018/12 dönemine ait 326.000,00 TL tutarındaki faturayı BA formuyla bildirip bildirmediğinin tespit edilemediği ve BA ve BS formlarında dava konusu 75.000,00 YL tutarındaki çekin alındığı iddia edilen ... ile söz konusu çekte cirosu bulunan ....LTD.ŞTİ'ye ait belirli dönemlerde ve tutarlarda bildirimlerin yapı olduğu tespit edilmekle birlikte davalılar ... ve ... TİC.LTD.ŞTİ adına gerek BA ve gerekse BS formlarında yapılmış herhangi bir bildirime rastlanmadığını, davacı ...ŞTİ'nin 2019 yılı ticari defterleri nezdinde dava dışı...LTD.ŞTİ'ye ait 2019 yılı Muavin Defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde; dayacının dava dışt ...ŞTİ ile ticari ilişkisinin 2019 yılında da devam ettiği ancak dava konusu ... Bankasına ait ... çek nolu ve 31.05.2018 vadeli 75.000,00 TL tutarındaki çeke 2019 yılı ticari defter kayıtlarında da rastlanmadığı ve davacı ..LTD.ŞTİ'nin 20.12.2019 tarihi itibariyle dava dışı şirket ....LTD.ŞTİ'den alacak bakiyesinin olmadığı tespit ve rapor edilmiştir.
... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...talimat sayılı dosyasından alınan SMMM ...tarafından sunulan 28/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; Davalı şirket defterlerinde yapılan inceleme ve tespit neticesinde davacılar ...Şti ve... ile ilgili herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, dava konusu olan 31/05/2018 keşide tarihli ve 75.000,00 TL bedelli çekle ilgili bir kayıt da bulunmadığı tespit ve rapor edilmiştir.
6100 sayılı HMK 150. Maddesi;
(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.
(2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.
(3) Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır.
(4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.
(5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.
(6) İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.
(7) Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır. hükmünü amirdir.
Yargılamada 18/06/2019 tarihli 2 nolu celsede ; Taraflarca takip olunmayan dava dosyasının HMK 150/1 Maddesi uyarınca (1.kez) işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.
17/06/2025 tarihli 20 nolu celsede ise; "Davacı vekilinin sağlık sebepleriyle duruşmaya katılamayacağını bildirdiği ancak buna ilişkin herhangi bir belge sunmadığı, dosyanın daha evvel 1. defa müracaata bırakıldığı, basit yargılamada müracaata bırakılan davanın bir defa yenilenebileceği, davacının davasını takip etmediği ve ikinci bir defa yenilenmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından; davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 665,42-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/06/2025

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır