Karar Detayı

T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO :..
KARAR NO :..

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ..
ÜYE : ..
ÜYE : ..
KATİP : ..

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ŞANLIURFA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : ..
NUMARASI : ..
DAVACI : ..
VEKİLİ : Av. ..
DAVALI : ..
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : ..
KARAR YAZIM TARİHİ :..

Mahalli mahkemesince verilen karar re'sen merci tayini yönünden dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı bedelinin tazmini istemine ilişkindir.
..Asliye Hukuk Mahkemesince, dava konusu .. plakalı aracın hukuk mahkemeleri web ekranında yapılan araştırmasında kamyonet olduğu, davacı şirket adına kayıtlı bulunduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 4.maddesine göre ticari dava niteliğinde olan eldeki davada, anılan Kanunun 5.maddesine göre görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi olduğu,..tarih ve 608 sayılı Kararı ile .. Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin .. ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine karar verilmiş olduğu gerekçesi ile . Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmiştir.
.. Asliye Ticaret Mahkemesince, taraflar arasındaki uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı, talebin nispi ticari dava kapsamında olup olmadığına ilişkin davalı hakkında tacir araştırması yapıldığı, .. . . Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabında davacının kaydının bulunmadığı, . . ve . . . yazılan müzekkereye verilen cevapta davacının kaydının bulunmadığı, . . Dairesi'ne yazılan müzekkereye verilen cevapta davacının herhangi bir kaydına rastlanmadığının bildirildiği, somut olayda davanın mutlak ticari dava olmadığı gibi nisbi ticari dava da olmadığı sonucuna varıldığı, davacının tüketici sıfatını haiz olmadığı gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.
Merci tayini için dosyanın Dairemize gönderilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda;
Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında . . (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), . . . (m.31), . . . Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı . .. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Somut olayda; davalı hakkında yapılan tacir araştırmasına göre, davalının tacir olmadığı, davanın mutlak ticari davalardan da olmadığı, yine üçüncü grupta sayılan durumlardan birisinin de mevcut olmadığı, dolayısıyla davanın ticari dava olmadığı ve bu halde görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olması gerektiği tespit edilmiştir.
İzah olunan gerekçeler ışığında .. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiği hususu sayın heyete mütalaa olunur.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
HMK'nın 21, 22 ve 23. Maddeleri gereğince .. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
Dosyanın .. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesi amacıyla merci tayinine başvuran .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'ne GÖNDERİLMESİNE,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 23/2 ve 362/1-c maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/02/2026

Başkan.
e-imzalıdır
Üye.
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır