mahkeme 2023/2000 E. 2025/1096 K.

T.C.
G A Z İ A N T E P
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
3. H U K U K D A İ R E S İ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

Esas No :..
Karar No : ..

Başkan : ... (...)
Üye : ... (...)
Üye : ... (...)
Katip : ... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ : ..
NUMARASI :..
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
DAVALI : ....
VEKİLLERİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali
İSTİNAF KARARININ
TARİHİ :..
YAZIM TARİHİ : ..

Davalı vekili tarafından süresinde verilen dilekçe ile yukarıda tarih ve sayısı gösterilen mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılması talep edildiğinden, istinaf başvuru şartları yönünden ön inceleme yapılıp, üye hakimin inceleme raporu ve açıklamaları dinlendikten sonra, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.. tarihinde, müvekkili şirket tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalı olup, davalıya ait olan ve ...'nın kullandığı .. plakalı aracın, dava dışı .. plakalı araca çarpması sonucu müvekkili şirketçe sigortalı .. plakalı araçta yolcu olan . . yaralanarak malul kaldığını, kazanın oluşumunda alkollü araç kullanan sigortalı araç sürücüsünün asli kusurlu olarak tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından . . toplam .. TL maddi tazminat ödendiğini, üçüncü kişiye ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibin itiraz ile durduğunu, arabuluculuğa başvurduklarını, ancak tarafların anlaşamadıklarını, bu nedenlerle davalının . İcra Müdürlüğü'nün .. Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, davalı adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz malları üzerine üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin müvekkilimize usulsüz tebliğ edildiğini, takibe konu alacak talebinin zamanaşımına uğradığını, takip talebinde belirtilmeyen belgelerin dava dosyasında delil olarak dayanak yapılmasına muvafakatlerinin bulunmadığını, müvekkilinin söz konusu aracı uzun süreli kira sözleşmesi ile kiraya verdiğini, işleten olmadığını, davacının davaya konu ettiği bedelin fahiş olduğunu, maluliyet ve özürlülük durumunu kabul etmediklerini, dosyada kusur tespiti yapılması gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; "...davanın kabulü ile .. İcra Müdürlüğü'nün ...sas sayılı dosyasına yönelik itirazın iptaline, takibin aynı koşullarla devamına..." karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili süresi içerisinde istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece zamanaşımı itirazlarının dikkate alınmadığını, müvekkilinin dava konusu aracı uzun süreli kira sözleşmesi ile kiraya verdiğini, işleteni olmadığını, aracı işletilmesinden doğan zararlarda aracı işleteninin sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, takip talebinde belirtilmeyen belgelerin dava dosyasında delil olarak dayanak yapılmasına muvafakatlerinin bulunmadığını, mahkemece aldırılan kusur raporuna karşı itirazlarının değerlendirilmediğini, davacının davaya konu ettiği bedelin fahiş olduğunu, mahkemece tazminat hesabı yapılmamasının hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Değerlendirme ve Sonuç
1. Dava, ZMSS poliçesi ile sigortalı olan aracın karıştığı kazada üçüncü kişinin zararını karşılayan davacı sigortacının, kanundan doğan rücu hakkına (alkollü araç kullanma) dayanarak kendi sigortalısı hakkında başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.
2. 2918 sayılı KTK'nın 109/1-4 maddeleri gereğince, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zaman aşımına uğrar. Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğredikleri günden başlayarak 2 yılda zaman aşımına uğrar." TBK'nın 154/2. maddesi hükmüne göre; "alacaklı, dava veya def'i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa zaman aşımı kesilir.
3. Somut olayda; davacı sigortacı .. tarihinde üçüncü kişinin zararını ödemiş.. tarihinde eldeki davayı açılmıştır. Davanın açıldığı tarihine kadar . yıllık zaman aşımı süresi dolmadığından bu hususa ilişkin istinaf itirazı yerinde değildir.
4. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun... sayılı ilamında ....". 2918 sayılı Kanun’un 95 inci maddesi ile sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin Kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği hüküm altına alınmıştır. Burada düzenlenen rücu hakkı kaynağını sigorta sözleşmesi ilişkisinden almaktadır. Eş söyleyişle; bu rücu hakkının kaynağını halefiyet ilkesinden almamakta, sözleşme ve Kanun gereği sigorta ettirene karşı defi hakkı bulunan sigortacının, bu hakka dayanarak kendi akidine dönmesini sağlamaktadı...Bu yönde açılan rücu davası, temelinde sözleşmeye aykırılık hükümlerine dayalı bir davadır ve dava konusu talebin muhatabı sözleşmenin karşı tarafı yani sigorta ettirendir. Sigortaya konu aracın uzun süreli kiraya verilmesi nedeniyle sigorta ettirenin işleten sıfatını haiz olup olmaması sigorta ettiren ile kiracı arasındaki iç ilişkiyi ilgilendirir ve 2918 sayılı Kanun’un 95/2 inci maddesine dayalı olarak görülen rücu davası yönünden hüküm ifade etmez.." olarak davalı şirketin işletenlik sıfatına haiz olmadığı iddiasının dinlenemeyeceği belirtilmiştir. Görüldüğü üzere, davalı şirketin işleten sıfatını taşımaması, onun kiracısıyla arasındaki iç ilişkiye ait bir sorundur ve sigortacının trafik sigortasına dayalı olarak tazminatın kaldırılması veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda başvurabileceği kimse, aracın gerçek işleteni kim olursa olsun, sadece sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren olacağından davalı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf başvurusu yerinde değildir.
Ancak;
5. Rücuen tazminat davaları gerçek zararın giderilmesi amacına yöneliktir. Zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı, ödediği meblağın tamamını değil ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı zarar sorumlusundan isteyebilir. Bu nedenle, zarar görene yapılması gereken gerçek ödeme miktarı tespit edilerek davacı tarafça yapılan ödeme miktarı daha fazla olsa da davalının gerçek zarar miktarıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekir. Başka bir ifade ile rücuen tazminat davaları, ödenmesi gerekenin tespiti amacı güder.
6. Somut olayda, mahkemece dava dışı . . kazadan kaynaklı maluliyetinin usulüne uygun tespit edilmediği, gerçek zarar miktarının ne kadar olduğuna ilişkin herhangi bir hesaplama yaptırılmadığı anlaşılmış olup, davacı tarafça rücu edilebilecek gerçek zarar miktarı bakımından eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olmuş ve davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
V. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile . .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.. K. sayılı kararının HMK'nın 353/1-a,6 maddeleri gereğince KALDIRILMASINA,
2. Davanın yeniden görülmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE,
3. Davalıdan tahsil edilen istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
4.İstinaf yargılama giderinin mahkemece yeniden verilecek kararda değerlendirilmesine,
5. Duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına dair,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak oybirliğiyle karar verildi.16/09/2025

Başkan
Üye
Üye
Katip
B.Ş.