mahkeme 2023/1892 E. 2025/992 K.

T.C.
G A Z İ A N T E P
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
3. H U K U K D A İ R E S İ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

Esas No : ..
Karar No : ..

Başkan : ... (...)
Üye : Dr.... (...)
Üye : ... (...)
Katip : ... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ : ..
NUMARASI : ..
DAVACILAR : 1-... - (...)
2-... - (...)
3-... - (...)
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
MÜTEVEFFA : ... - (...)
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
TARİHİ : ..
YAZIM TARİHİ : ..

Davalı vekili tarafından süresinde verilen dilekçe ile yukarıda tarih ve sayısı gösterilen mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılması talep edildiğinden, istinaf başvuru şartları yönünden ön inceleme yapılıp, üye hakimin inceleme raporu ve açıklamaları dinlendikten sonra, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... tarihinde, davalı ... şirketince ZMSS poliçesi ile sigortalı olan, müvekkillerinin murisi ...'in yolcu olduğu ve muris adına kayıtlı.. plakalı aracın, .. plakalı araç ve .. plakalı araca çarpması sonucu müvekkillerinin murisi ...'in vefat ettiğini, zincirleme kazanın oluşumunda davalı ... şirketince sigortalı .. plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davalı ... şirketine yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilleri için ..'şer TL olmak üzere toplam .. TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... şirketinden alınarak başvurana ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini dava etmiş, yargılama aşamasında talebini HMK'nın 107/2. maddesi gereğince toplam .. TL olarak artırmıştır.
II. CEVAP
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olmasına rağmen cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; "...davanın kabulü ile davacı ... için .. TL, ... için .. TL, ... için .. TL olmak üzere toplam .. TL'nin davalı ... poliçe limiti ile sınırlı ve başvurudan sekiş iş günü sonra.. başlamak üzere işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsil edilerek belirtilen davacılara ödenmesine..." karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili süresi içerisinde istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müteveffa ...'in, müvekkili şirket tarafından .. tarihleri arasında ZMSS poliçesi olan .. plakalı aracın maliki ve poliçe sahibi olduğunu, dava konusu kazada müteveffa her ne kadar yolcu konumunda da olsa araç işleteni, poliçe sahibi olduğunun göze alınmadığını, sigortalı kişinin kaza sebebiyle yolcu dahi olsa vefat etmiş olduğundan tazminatın teminat dışı olduğunu, motorlu aracın işletilmesinden dolayı ölen kişinin üçüncü kişi olması gerektiğini, işleten ve işletenin sorumlu olduğu şahısların dışında bir üçüncü kişinin ölüm neticesi destek zararlarından sigortacının sorumluluğunun bulunmadığını, mahkemece trafik kazası ile ölümün illiyeti olup olmadığının araştırılmadığını, otopsinin yapılmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, müteveffanın emniyet kemeri takılı olmadığının kaza tespit tutanağında belirsiz olduğunu, mahkemece bu hususta araştırma yapılmadığını, kazanın oluş şeklinin değerlendirilmesinde ölüme sebebiyet verecek bir husus doğması için emniyet kemerinin takılı olmaması gerektiğini, .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. K. sayılı dava dosyasındaki talebin hesaba katılmadan hesaplama yapıldığından teminat limitinin üzerinde bir rakama ulaşıldığını, bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Değerlendirme ve Sonuç
1. Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.
2. Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatının kapsamı, poliçe ve poliçenin ayrılmaz bir parçası olan genel şartlara göre belirlenir. ..tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise Genel Şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Kapsama giren teminat türlerinden olan destekten yoksun kalma tazminatı A.5. maddesinin (ç) bendinde “Üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını karşılamak üzere bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek tazminattır.” şeklinde ifade edilmiştir.
Genel Şartlar A.6. Maddesinde ise teminat dışı kalan haller düzenlenmiş, belirtilen maddenin (c) bendinde “İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri” ile (d) bendindeki “Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri” zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatının dışında kalan haller kapsamında sayılmıştır.
3...tarihinde yürürlüğe giren Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre, karayolu motorlu araçlar zorunlu malî sorumluluk sigortası, bir motorlu aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişinin ölümü veya yaralanması veya malının zarara uğraması durumunda teminat kapsamına almaktadır. “Üçüncü kişi” ise işletene göre belirlenecektir. Bir başka deyişle sigortacı, işletene göre üçüncü kişi olan kişilerin ölmesi veya yaralanması veya malına zarar gelmesi durumunda işletenin bu sorumluluğunu üstlenmektedir.
4. Kaza tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununda sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerini sigorta teminat kapsamında olduğuna ilişkin bir düzenleme olmadığı ve kapsama giren teminat türleri arasında bulunmamasına göre, işleten olarak, kendi ölümü nedeni ile tazminat yükümlülüğü olamayacağından, işletenin sorumluluğunu poliçe limitleri dahiline üstelenen zorunlu mali mesuliyet sigortacısının da bu ölüm nedeni ile doğan zarardan sorumlu olmayacağı açıktır...
5. Somut olayda, davacıların desteği ve sigortalı aracın işleteni olan ... dava konusu trafik kazası nedeni ile hayatını kaybetmiş olup, kazanın oluşumunda müteveffa desteğin işleteni olduğu aracın tam kusurlu olduğu anlaşılmıştır.. Davacıların müteveffa (yolcu- işleten) ... yönünden destek tazminatı talep etme hakkı bulunmadığından mahkemece davanınr reddine karar verilmesi gerekirken kabul kararı verilmesi hatalı olmuş, ancak bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek esas hakkında yeniden bir karar vermek üzere mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE. Ancak yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1-b,2. maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere ..... Ticaret Mahkemesi'nin .. tarih ve .. Esas, .. K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2. Davanın REDDİNE,
3. Alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcı peşinen alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
4. Zorunlu Arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.295,58 TL arabulucuk giderinin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
5. Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince dava değeri üzerinden hesap edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
6. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7. Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
İstinaf Harç ve Giderleri
1. Davalıdan alınan peşin istinaf karar ve ilam harcının talep halinde yatırana iadesine,
2. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından ücreti vekalet takdirine yer olmadığına dair,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak oybirliğiyle karar verildi.
02/09/2025

Başkan
Üye
Üye
Kati

B.Ş.