Karar Detayı

T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :..
KARAR NO : ..

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ..
ÜYE :..
ÜYE : ..
KATİP : ..
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GAZİANTEP 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : ..
NUMARASI :..
DAVACI : ..
VEKİLİ : Av. ..
DAVALI : ..
VEKİLİ : Av...
DAVANIN KONUSU : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : ..
YAZIM TARİHİ :..

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA: Davacı . . . . . . İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı .. üyesi olduğunu, davalı . amacının üyelerine arsa tahsisi olduğunu, üyelerden de arsa alınması için ödeme yapılması istendiğini, arsa bedeline ilişkin ödemelerin taksit ile yapılacağını, müvekkilinin bu çerçevede.. tarihinde .. TL'yi, .. tarihinde .. TL'yi, .. tarihinde .. TL'yi ve.. tarihinde .. TL'yi davalının hesabına gönderdiğini, davalının hiçbir yasal gerekçe sunmadan müvekkilinin davalıya gönderdiği paranın .. TL'sini müvekkilinin hesabına ".. metrekare arsa bedeli iadesi taksiti ödenmediği için" şeklinde not düşerek gönderdiğini, müvekkilinin üyelikten ve arsa tahsisi yönündeki hak sahipliğinden çıkarıldığını .. tarihinde kendisine gönderilen paranın dekontundan öğrendiğini, .. yapılan işlemin kanuna aykırı olduğunu, ortaklıktan çıkarılmaya ilişkin hiçbir prosedürün . işletilmediğini, müvekkilinin .. başkanını aradığını, . yönetim kurulu başkanının "biz böyle uygun gördük yeniden arsa almak istersen arsa bedeli .. TL işine gelirse" dediğini, başkanın beyanından anlaşılacağı üzere arsa fiyatlarındaki artış sebebi ile kendine menfaat edinebilmek için müvekkilinin üyeliğine ve arsa tahsisine son verildiğini, bu nedenlerle müvekkilin üyelikten çıkarma ve arsa tahsisinin iptaline ilişkin kararın iptalini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı . .. . . Sanayi Sitesi Yapı .. vekili cevap dilekçesinde; Davacının davayı 3 aylık yasal süresi içerisinde açmadığından davanın reddi gerektiğini, müvekkili yapı .. üyelerine ana sözleşme ve kanunlar çerçevesinde bir iş yerine sahip olmaları ve bu kapsamda sanayi sitesi yapılması amacıyla kurulduğunu, . bir çok kişinin üye olmak istediğini, ancak söz konusu .. şartları sağlayan sınırlı sayıda kişinin üye olabildiğini, davacının gerekli şartları sağlayamadığından hiç bir zaman üye olmadığını, üye olmadığından .. hesabına gönderilen paranın da bu sebeple kendisine iade edildiğini, davacı .. üye olmadığından üyeliğinin iptali ya da arsa iş yeri tahsisi ve iptali gibi bir durumun da söz konusu olmadığını, davacı şirket yetkilisine defalarca anlatılmasına rağmen davacının müvekkili .. arsa ve iş yeri tahsisi istediğini, üye olmadığı için bunun mümkün olmadığının davacıya defalarca izah edildiğini, davacının bu kez gerçek dışı beyan ve iddialara dayalı olarak müvekkili kooperatif aleyhine iş bu davayı açtığını, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini talep etmiştir.
YEREL MAHKEME KARARI: İlk derece mahkemesince; ". ilamında; .. ortaklığının zımni olarak da gerçekleşebileceği, .. ortak olduğunu ileri süren kişi ile ortak sıfatı ile yazışmalar yapması, genel kurul toplantılarına çağırması, ödeme kabul etmesi, konut tahsis etmesi gibi durumların varlığı halinde zımnen .. üye olduğunun kabulünün gerekeceği yönünde içtihatta bulunulmuştur. Somut olayda davalı .. davacıdan " .. . ., . m2 arsa bedeli " açıklamasıyla ödeme kabul etmiştir. Bilirkişi incelemesinde yapılan tespite göre; davalının benzer açıklamalar ile üyeliği ihtilaflı olmayan ortaklardan da bu şekilde ödeme kabul ettiği anlaşılmıştır. Bu durumda davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunun, üyeliğininde zımnen gerçekleştiğinin kabulü gerekmiştir. Zaten davalıda, davacıya yaptığı para iadesinde davacının üye olmadığı, paranın niçin yatırıldığının anlaşılamadığı gibi bir açıklama yerine; ".. . arsa bedeli iadesi taksitler ödenmediği için" açıklamasına yer vermiştir. Bu ifadeden; davacının üye olduğunun kabul edildiği, iade edilen paranın arsa bedeline ilişkin daha önce tahsil edilen para olduğu, sonrasında taksitler ödenmediği için iadenin gerçekleştiği sonucuna ulaşılmış, bu yönde mahkememizde vicdani kanaat oluşmuştur. .. edilmesi gereken bir hususta şudur ki; davacıya paranın iade edildiği tarih ..'tür. Ancak davalı .. yönetim kurulunun .. tarih, .. sayılı kararın iki numaralı maddesinin aşağıdaki şekilde şekilde olduğu yapılan bilirkişi incelemesiyle tespit edilmiştir.“.. hesabına para yatırıp fakat üyelik başvuru evraklarını teslim etmeyen. ..nin üyelik şartlarını taşımadığından yatırmış olduğu parasının iade
edilmesine ve ortaklık başvurusunun reddine karar verilmiştir.” Yani davalı .. önce davacının yatırmış olduğu parayı iade etmiş, yaklaşık 1 ay sonra paranın iadesine yönelik karar almıştır. Huzurdaki dava .. te açılmıştır. Bu durumda hakkında dava açıldığını öğrenen davalının geriye dönük olarak iade ettiği paranın gerekçesini oluşturmak üzere karar aldığı kanaati mahkememizde hasıl olmuştur. Davacının üye olduğunun kabulü akabinde, para iadesinin ve alınan yönetim kurulu kararının nitelemesi üzerinde durulmuş, bu işlemler "ortağı ortaklıktan çıkarma" olarak nitelendirilmiştir. Yapılan tespitlerden sonra çıkarma işleminin usulüne uygun olup olmadığı .. Kanunu 16 maddesi ve ana sözleşme gözetilerek mahkememizce değerlendirilmiştir. Davacının zımni üyeliğine rağmen elbette davalı kooperatif edimlerini ifa etmeyen davalıyı ortaklıktan çıkarabilme imkanına sahiptir. Ancak bunun için kanunda ve ana sözleşmedeki şartların gerçekleşmesi gerekir. (...) Davalı .. ana sözleşmesi dosyamız arasına alınmıştır. Ana sözleşmenin 14 maddesi uyarınca genel kurula ait olan çıkarma kararını almaya yönetim kurulunun yetkili kılındığı anlaşılmaktadır. Bu maddenin 2 numaralı bendi uyarınca; şayet davalı (davalının para iadesine yönelik düzenlenen banka dekontundaki açıklamada yazılı olduğu üzere) davacı ortağı, taksitleri zamanında yada hiç ödemediği için çıkarma kararı almak istiyorsa, önce noterden davacı ortağa ilk ihtar çekilmeli, ihtara rağmen 10 gün içinde ödeme olmaz ise bu sefer ikinci ihtar çekilerek 1 ay içinde edimi ifası beklenilmeli, buna rağmen ödeme gerçekleşmez ise yönetim kurulu o zaman karar alarak davacı ortağı ortaklıktan çıkaracak kararı alabilecektir. Somut olayda; yönetim kurulu tarafından anılan prosedür izlenmeden doğrudan karar alınmıştır. Yani alınan karar ana sözleşmeye uygun alınmamıştır. Bu durumda davacı ortağın çıkarma işleminin iptaline yönelik talebini kabul etmek gerekmiştir. Her ne kadar davalı cevap dilekçesinde, huzurdaki davanın 3 aylık süre içerisinde açılmadığı yönünde savunmalar sunmuş ise de; davacıya ortaklıktan çıkarıldığına dair bir karar, ana sözleşmedeki usule uygun olarak noter marifeti ile bildirilmediği için, 3 aylık sürenin işlemeye başlamadığı değerlendirilmiş ve bu savunmaya itibar edilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı taraf istinaf dilekçesinde; davanın 3 aylık hak düşürücü süre içinde açılmadığını, davacının gerekli şartları sağlanmadığı için hiç bir zaman davalı .. üye olmadığını, bu nedenle kooperatif hesabına gönderilen paranın kendisine iade edildiğini, hazırlanan bilirkişi raporunda davacının zımni / örtülü şekilde üye yapılmadığının tespit edildiğini, bu nedenle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, 1163 sayılı .. Kanunu hükümlerine göre kooperatif üyeliğinin tespiti davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının davalı .. üye olup olmadığı, .. çıkarılıp çıkarılmadığı konusundadır.
Davalı .. yönetim kurulu davacının .. üyeliği başvurusunun reddi kararı .. tarihinde alınmış, dava ise bu karardan önce .. tarihinde açılmıştır. Dolayısıyla . sayılı . . m. 16/IV'de öngörülen üç aylık hak düşürücü süre geçmiş değildir. Bu nedenle davalının hak düşürücü süreye ilişkin istinaf talebi kabul edilmemiştir.
.. . istikrar kazanmış kararlarına göre ilke olarak .. üyelik kaydının, yetkili organlarının bu hususta verecekleri açık bir kararla olması yanında; ortak olmak isteyen kişiden aidat tahsilâtı yapılması ya da kişinin genel kurul toplantılarına çağrılması türünden kişiyi ortak olarak kabul eden işlemlerin yapılması suretiyle zımnen de ortaklık kaydının gerçekleşebileceği kabul edilmiştir. ..
Dava konusu olayda davacının üyelik borcu için davalı .. hesabına .. yılı . ve . aylarında dört ayrı taksitte toplam .. TL para yatırdığı, paranın yatırıldığı tarihlerde davalı .. yatırılan parayı makul süre içinde iade etmediği, para iadesini .. tarihinde, son para yatırma işleminden yaklaşık iki ay sonra gerçekleştirdiği, dolayısıyla yukarıya kısa alıntısı yapılan . . yerleşik kararına göre davacının .. üyeliğini zımnen / örtülü olarak kabul ettiği anlaşılmaktadır.
Bilirkişi raporunda zımni / örtülü şekilde üye kaydı bulunup bulunmadığına ilişkin değerlendirme 6100 sayılı HMK m. 266'ya göre hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan bir konu olup mahkemenin rapordaki bu tespiti dikkate almadan davacının üyeliğinin zımni / örtülü kabul şekilde gerçekleştiğini kendisinin değerlendiresinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.
Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 732,00 TL istinaf harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
5-HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının talep halinde ilgili tarafa iadesine,
6-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 29/01/2026
. .
Başkan
.
¸e-imzalıdır
. . .
Üye
.
¸e-imzalıdır
. .
Üye
.
¸e-imzalıdır
. .
Katip
.
¸e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."