mahkeme 2022/290 E. 2023/175 K.

T.C.
GAZİANTEP
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ....
KARAR NO : ....

HAKİM : ....
KATİP : ....

DAVACI : ....
VEKİLİ : ....
DAVALI : ....
VEKİLİ : ....
DAVA İHBAR OLUNAN :....
VEKİLİ : ....

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 04/04/2022
KARAR TARİHİ : 23/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı sigortacı, .... numaralı Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalanan davacıya ait .... plakalı aracında taşıma aşamasında hasar ve zarar gördüğü, bu hasar karşılığında dava dışı alıcıya 14.10.2021 tarihinde 2.959,41 Euro ödeme yaptığını, sigortacı sigorta tazminatlarını ödediği takdirde sigortalı yerine geçtiğinden halefiyet kuralı gereği davalı taşıyıcıdan hasara karşı ödenen tazminat miktarını talep ettiklerini, bu rücu alacağın karşılanması için davalı taşıyıcı aleyhine Gaziantep İcra Müdürlüğünün 2022/.. esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, bu takibe kötü niyet ile itiraz edilerek icra takibinin durdurulduğunu, taraflar arasında arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak bundan da bir sonuç alınmadığını ve anlaşma sağlanmadığını, davacı sigortacı takibe yapılan itirazın durdurulması ve 2.959,41 Euro alacağını rücu en tazmini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Davalı taşıyıcı, taşıma operasyonunda taşınan bazı malların hasarlandığı ve bu hasarın bedelini dava dışı alıcıya davacı sigortacı tarafından ödendiğini konusunda bir itirazlarının olmadığını, anacak taşıma sırasında gerekli tedbirleri almadığını ve gerekli özeni göstermediği ve sebep ile hasarın meydana geldiği şeklinde olan sorumluluğu kabul etmediklerini, taşımanın bir uluslararası taşıma olduğu ve iki akit ülke arasında yapılan bu taşımanın bu alanda düzenlemeyi ve kuralları belirleyen bir uluslararası sözleşme olan CMR hükümleri ile değerlendirilmesi gerektiği, bu sözleşmede “Taşıyıcının Sorumluluğu” başlığı altında yer alan 17 maddeye göre taşıyıcının hasardan dolayı sorumlu tutulamayacağı, ayrıca taşıma senedine (CMR'Lİ Konşimento) hiçbir şerh düşmeden malları teslim aldığını, varış yerine tahliye aşamasında araç sürücüsüne imzalatılan tutanakta malların tam olduğu ancak bazı paletlerin ıslak olduğunun belirtildiğini, akabinde yapılan ekspertiz incelemesinde karton koliler içerisinde ahşap palet üzerinde şerit çekilerek sağlamlaştırılmış olduğunu, her bir palette 90 adet çamaşır makinesi motoru olduğunu, 180 adet motorun ıslak olduğu için ayrıldığını, hasarı araç bordosunda tentenin delinmiş ya da paletlerin sürtünmesi nedeniyle zarar görerek bir miktar yağmur suyuna maruz kaldığı şeklinde bir değerlendirme yaptığını, ancak malların ambalajının yetersizliği ve suya karşı dayanıklı olan jelatin ambalajın kullanılamadığını, gerek ambalajın yetersizliği gerekse de CMR hükümleri ile ilgili olarak rücu en tazminat talebinde sorumluluğu kabul etmediklerini ve davanın reddini talep ettiklerini, ayrıca bu taşıma sırasında düzenlenen Uluslararası Kara yolu Emtia Taşıyıcı Sorumluluk Sigortasının bulunduğunu davanın bu poliçe sahibi sigorta şirketine ihbarına karar verilmesine talep etmektedir.
DELİLLER:
1-Tarafların usulünce ileri sürmüş oldukları iddia ve savunmaları,
2-Sigorta poliçesi,
3-Hasar dosyası ve ekspertiz raporu,
4-Taşıma evrakları,
5-Dosyada bilirkişi kök ve ek raporları,
6-İlgili yasal mevzuat ve yargısal içtihatlar.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, karayoluyla uluslararası nakli davalı tarafından üstlenilen emtianın hasarlanması nedeniyle sigortalısına hasar bedelini ödeyen sigortacının, sigortalısının haklarına halef olarak rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dosyada yer alan poliçenin tetkikinde davacı ile dava dışı .... Anonim Şirketi arasında 01/01/2021 - 01/01/2022 tarihlerini kapsar şekilde Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi tanzim edilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada yer alan sevk mektubunun incelenmesi neticesinde dava dışı .... Anonim Şirketi tarafından Romanya ülkesinde faaliyet gösteren .... .... Romania firmasından temin edilen çamaşır makinesi motorlarının ülkeye taşınması işinin davalı şirket tarafından üstlenilerek yerine getirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Dava konu malların taşınmasına ilişkin sevk mektubunun tetkikinde davalı taşıyıcı tarafından herhangi bir ihtirazi kayıt düşülmemiş olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu malların dava dışı sigortalı tarafından teslim alınmasına ilişkin tutanağın tetkikinde malların araç içinden hasarlı (ıslak) olarak teslim alınmış olduğunun belirtildiği ve araç şoförünün de anılan tutanağı imzalamış olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafça dosyaya sunulan .... ekspertiz firmasınca tanzim edilen ekspertiz raporunun tetkiki neticesinde; 180 adet çamaşır makine motorunun ıslak hasarlı olarak ayrıldığı, bahse konu motorların içerisinde yer aldığı karton kutuların yoğun ıslak olduğu, bahse konu motorların kalite ekibi tarafından riskli görülerek kullanımının ret edildiği, her ne kadar poliçede marka klozu bulunsa da hesaplama yapılırken sovtaj bedelinin düşülerek zarar miktarının belirlendiği, davalının zararda sorumlu olduğu yönünde görüş bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Oluşan hasar neticesinde davacı tarafından dava dışı sigortalı şirkete ekspertiz raporuna istinaden 14/10/2021 tarihinde 2.959,41 Euro riziko bedeli ödemesi yapılmış olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın çözümü teknik bilgi ve tecrübe gerektirdiğinden mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Dosya arasında yer alan 06/06/2022 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; Davaya konu olan rücuen tazminat konusunda davacı sigortacının dava dışı sigortalının halefiyet haklarıyla açmış olduğu davada, eşyanın taşıyıcı dışında alıcı ve satıcı tarafından istiflenmesi, ambalajlanması, sabitlenmesi veya yetersiz ambalajdan dolayı sorumlu tutulmayacağı ve bu neden ile rücu şartlarının oluşmadığı, rapor etmişlerdir.
Dosya arasında yer alan 09/08/2022 tarihli bilirkişi 1. ek raporunda özetle; Söz konusu davaya ilişkin olarak; dosya içerisinde tespit edilmiş hususlar ile yukarıda ve kök raporda davacı sigortacının itirazlarını karşılar nitelikte olduğunu, itirazda yeni bir belge ve bilginin dava dosyasına kazandırılmadığını, bu neden ile kök raporda yer alan görüşlerini ek raporda da teyit etmişlerdir.
Dosya arasında yer alan 31/10/2022 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda özetle; Dava konusu 180 adet hasarlı moturun davanın açıldığı 04.04.2022 tarihindeki bedeli 49.161,51 TL'dir. EURO para cinsine göre ise 3.050,10 EURO olduğunu, 180 adet hasarlı motorun 28.10.2022 tarihindeki güncel bedeli 56.610,00 TL olduğunu, . EURO para cinsine göre ise 3.050,10 EURO olduğunu, dava konusu 180 adet hasarlı motor için hesaplamalar güncel değerler ile yapıldığından, ayrıca kanuni faiz işletilmesi uygun görülmediğini rapor etmişlerdir.
Dosya arasında yer alan 06/01/2023 tarihli bilirkişi 3. ek raporunda özetle; 14.04.2021 tarihinde yapılan 31.485,00 TL (2.959,410 EUR) ödemenin uygun olduğu, 14.04.2021 tarihinde yapılan ödemenin, 04.04.2022 dava tarihinde yasal faizi ile birlikte 32.823,00 TL olacağını rapor etmişlerdir. Bu noktada benzer uyuşmazlıklara ilişkin olarak;
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2006/4877 Esas, 2007/7353 Karar sayılı ve 14/05/2007 Tarihli ilamında "...Ancak, Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, ambalajlama, yükleme ve istif göndericiye ait olsa bile, taşıyıcının basiretli bir tacir gibi davranmaktan kaynaklanan yüklemeye nezaret görevi bulunmaktadır. Bu sebeple taşıyıcının doğacak bir zarardan sorumluluğunun kalkması için bu yöndeki ihtirazı kaydını taşıma sözleşmesine şerh düşmesi gerekir. Ancak, taşıyıcının hiçbir ihtirazı kayıt ileri sürmeden taşımayı gerçekleştirmesi, yükün tam ve sağlam alındığı hususunda karine teşkil eder ise de, taşıyıcının yükün sağlıklı taşınabilmesi ve hasara uğramaması için yükleme ve istiflemeyi, basiretli bir tacir gibi gözetmemesi, hatalı bir yükleme varsa buna karşı çıkmaması ve yükün güvenli taşınabilmesi için gereken her türlü tedbiri almaması ambalajlama ve istifleme yönünde müterafik kusurunu teşkil eder..."
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2008/914 Esas, 2009/7507 Karar sayılı ve 18/06/2009 Tarihli ilamında "...Somut olayda, davaya konu taşıma CMR hükümlerine tabi bulunmakla anılan sözleşmenin 17 nci maddesi uyarınca taşıyıcı yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar kısmen veya tamamen zıyaa ve hasara uğramasından sorumludur.Taşıyıcı yükü teslim alırken CMR senedine yükle ilgili olarak herhangi bir ihtirazi kayıt düşmemiş olmasına göre yükü sağlam olarak teslim aldığının kabulü gerekmektedir.Yükün teslimi sırasında ise CMR senedine hasarla ilgili şerh düşülmüştür.Dosyada bulunan ön ekspertiz raporunda hasarın ambalajlama ve yükleme hatasından kaynaklandığı belirtilmiştir.Bilirkişi .... .... tarafından düzenlenen ilk bilirkişi raporunda da taşınan malzemenin ambalaj durumunun iyi ve sağlam olmadığı, böyle ambalajı yapılan emtianın üst üste istiflenmesinin doğru bulunmadığı, bu nedenle mevcut hasarın % 50 oranında ambalajlama ve istifleme hasarından kaynaklandığını bildirmiştir.
Bu durumda davaya konu hasarda tarafların sorumluluğunun belirlenmesi için öncelikle ambalajlama, yükleme ve istiflemenin kime ait olduğunun belirlenmesi gerekmektedir.Tarafların bu konuda dayandıkları delillerin toplanarak sonucuna göre ambalajlama, yükleme ve istiflemenin kime ait olduğunun belirlenmesi, yapılacak inceleme sonunda yükün ambalajlanması, istifi ve yüklenmesinin göndericiye veya taşıtana ait olduğunun anlaşılması halinde dahi taşıyıcının taşınacak makinenin özelliğini ve taşıma şartlarını gözeterek yükün ambalaj durumunun taşımanın güvenli bir şekilde yerine getirilmesine elverişli olup olmadığını inceleme, yükün hasar görmeyecek şekilde araca yerleştirilmesi için taşımacılık işinin kendisine yüklediği gerekli özeni gösterme, yüklemeye nezaret etme ve gereken uyarıları yapma borcu altında bulunduğunun kabulü ile buna göre kusur oranının belirlenmesi ve tespit edilen kusur oranına göre meydana gelen zarardan sorumlu tutulması..."
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/10316 Esas, 2018/2769 Karar sayılı ve 16/04/2018 Tarihli ilamında "...Dava, CMR sözleşmesi uyarınca yapılan yurt dışı kara taşıması nedeniyle davacı filli taşıyıcının davalılar akdi taşıyıcı ve gönderen firmadan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, davacı fiili taşıyıcının dava konusu yüke ilişkin özen ve taşıma güvenliğini sağlamak yükümlülüğü bulunduğu, aracına yüklenmiş olan paletleri sayması ve CMR belgesi ile karşılaştırması, fiili durumun tutmaması halinde derhal akdi taşıyıcıya bildirmesi ya da CMR belgesine ihtirazı kayıt düşmesi gerekir. CMR’nin 8. maddesine göre de akdi taşıyıcı olan davalı .... Şirketinin yükü teslim aldığı anda yükün ambalajının görünür durumu, parça sayısı, üzerindeki marka ve numaraları kontrol etmesi herhangi bir uyumsuzluk durumunda sevk mektubuna çekincesini yazması gereklidir. Mahkemece fiili taşıyıcı davacı ile akdi taşıyıcı davalı Tuna Şirketinin üzerilerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediği belirlenerek müterafik kusurlarının değerlendirilmesi amacıyla bilirkişi görüşü alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davalı Tuna Şirketi yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir..." denilmektedir.
Tüm bu açıklamalar doğrultusunda somut uyuşmazlığa bakıldığı zaman davalı tarafından dava dışı sigortalının mallarının Romanya ülkesinden ülkemize taşındığı, malların ambalajlanmasının davalı tarafından yapılmadığı, malların ıslah ve arızalı olarak teslim edilmiş oluğu, bunun nedeninin ambalajlama hatası olduğu, davalı tarafından bu yönde nezaret görevi bağlamında ambalajlamanın uygun olmadığına dair sevk mektubuna herhangi bir çekincenin şerh düşülmediği, ambalajlama her ne kadar davalı tarafından yapılmamışsa da Yargıtay kararları gereğince davalının nezaret görevi tam olarak yerine getirilmediğinden davalının da zararın oluşumu noktasında müterafik kusurunun bulunduğuna ve böylece yine bu noktada benzer uyuşmazlıklara ilişkin Yargıtay uygulamaları gereğince davalının % 20 oranında kusurlu olduğuna mahkememizce kanaat getirilmiştir.
Varılan bu kanaat neticesinde de davalının sorumluluğunun asıl alacak bakımından 591,88 Euro ve işlemiş faiz bakımından da 6,18 Euro olduğuna kanaat getirilmiştir.
Öte yandan davacı taraf her ne kadar icra inkar tazminatı talebinde bulunmuşsa da eldeki davada alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirmekte olup bu haliyle ortada likit bir alacağın varlığından söz edilemeyecektir. Bu nedenle de şartları oluşmadığından davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Bu açıklamalar doğrultusunda da davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL ve KISMEN REDDİ ile; davalının Gaziantep İcra Dairesinin 2022/23579 Esas sayılı takip dosyasına yapmış oldukları itirazının 591,88 Euro asıl alacak ve 6,18 Euro işlemiş faiz bakımından İPTALİ ile takibin bu miktarlar üzerinden DEVAMINA, fazlaya dair talebin REDDİNE,
2-Şartları oluşmadığından davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca davanın kabul edilen değeri üzerinden alınması gereken 664,60 TL ilam harcından davacı tarafça yatırılan 598,63 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 65,97 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ve 598,63 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yargılama nedeniyle sarf edilen toplam 2.652,00 TL yargılama giderinin davanın kabul (%20) ve ret (%80) oranlarına göre 530,40 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davalı tarafından yargılama nedeniyle herhangi bir yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümleri uyarınca davanın kabul edilen değeri üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümleri uyarınca davanın ret edilen değeri üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
9-Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği m.26/2 hükmü gereğince, Gaziantep Arabuluculuk Bürosu tarafından suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul (%20) ve ret (%80) oranlarına göre 264,00 TL'sinin davalıdan, bakiye 1.056,00 TL'sinin ise davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
10-Karar kesinleştiğinde artan avansın 6100 sayılı HMK m.333 hükmü uyarınca resen yatıran tarafa İADESİNE,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu AÇIK olmak üzere karar verildi, verilen karar hazır bulunan taraflara okunmak suretiyle tefhim edildi.
23/05/2023