mahkeme 2021/619 E. 2023/312 K.

T.C.
GAZİANTEP
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :....
KARAR NO : ....

HAKİM : ....
KATİP : ....
DAVACI : ....
VEKİLİ :....
DAVALI : ....
VEKİLLERİ : ....

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 15/09/2017
KARAR TARİHİ : 21/06/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Yargıtay öncesi yapılan yargılamada;
İDDİA:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24/09/2014 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalanan dava dışı .... .... sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın tek taraflı kaza yapması sonucu araçta yolcu olan müvekkilinin yaralandığını, bu nedenle şimdilik 5.000,00 TL bakıcı gideri tazminat alacağının, davalı sigorta şirketinin kusuru nispetinde tahsili ile hükmedilen alacağa dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı tarafa usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER, TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Açılan dava, haksız eylemden kaynaklanan maddi tazminat istemli davadan ibarettir.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda tüm kanıtları toplanmış; Kazalı aracın trafik kayıtları, SGK yazısı, davacıya ait tedavi belgeleri, poliçe örneği dosyaya getirtilmiş, Mahkememizin 2015/1410 esas sayılı dosyası içerisindeki kusur raporu ve yine mahkememzin 2017/239 D. İş dosyası içerisinde bulunan maluliyet raporları alınarak aktüer-hesap uzmanı bilirkişiden raporlar alınmış, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava konusu kaza nedeniyle düzenlenen trafik kaza tespit tutanağında bu kazanın oluşumunda; 7.... plaka sayılı araç sürücüsünün tamamen kusurlu olduğu bildirilmiştir.
Poliçe tanzim tarihi olan 02/01/2014 tarihi dikkate alındığında 2013 tarihli ve 28727 sayılı resmi gazetede yayımlanan maluliyet işlemleri yönetmeliği çerçevesinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememiz dosyasında toplanan delillerle birlikte, Mahkememizin 2015/1410 esas sayılı dosyası içerisinde meydana gelen kazada kusur oranları ve hasar miktarının belirlenmesi trafik bilirkişisi .... ....’den rapor alınmış, alınan 10/02/2016 tarihli rapora göre; Bu kazanın oluşumunda ....lakalı araç sürücüsü dava dışı .... .... %100 oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizin 2017/239 D. İş dosyası içerisinde bulunan 16/06/2017 tarihli Adli Tıp Uzmanları Heyetinden alınan bilirkişi raporuna göre; davacının geçici iş göremezlik süresinin 12 aya kadar uzayabileceği, geçici malullük döneminin ilk 9 ayında tam gün kalan 3 ayında yarım gün bakıcıya ihtiyaç duyacağı, kalıcı malullük döneminde günde 2 saat bakıcıya ihtiyaç duyacağı mütalaa edilmiştir. Değişik dosyalarında alınan bilirkişi raporları davalı tarafa tebliğ edilmiş ancak davalı tarafça herhangi bir itiraz olmamıştır. Alınan raporun tüm dosya kapsamına uygun denetime elverişli olduğu anlaşıldığından hükme esas alınmıştır.
Mahkememizin 2015/1410 esas sayılı dosyası içerisindeki kusur raporu ve yine mahkememziin 2017/239 D. İş dosyası içerisinde bulunan maluliyet raporu ile birlikte tazminat hesabı yapılması amacıyla Aktüerya-Hesap bilirkişisi .... .... .... tevdi edilmiş alınan 08/05/2018 tarihli bilirikişi raporuna göre; %100 malul olunan 9 aylık dönem için 8.384,52 TL, %100 malul olunan 3 aylık dönem için 1.422,90 TL , kalıcı maluliyet dönemi işlemiş dönem zararı 13.670,90 TL, işleyecek dönem zararı 134.520,94 TL olmak üzere toplamda bakıcı giderinin 157.998,36 TL olduğu zararının olduğu bildirilmiştir. Alınan raporun denetime açık hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından hükme esas alınmıştır. Her nekadar dosyaya ekli poliçede yer almasada Başbakanlık Hazine Müsteşarlığının belirlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortasının motorlu araç işletenleri için 1/1/2014 tarihinden itibaren uygulanacak asgari sigorta teminatı dikkate alındğında çekicide kişi başına 268.000,00 sağlık gideri teminatı vardır. Bakıcı gideri de sağlık gideri kapsamındadır. Dolayısıyla davalının bu miktardan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
Kazadan dolayı SGK tarafından davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı, davacı vekili davasını 157.998,36 TL üzerinden dava değerini arttırmış ve harcını ikmal olup talebe bağlılık ilkesi gereğince açılan davanın kabulüne ilişkin, hüküm kurmak gerektiği vicdani kanısına varılmıştır.
Yargıtay incelemesinde;
Davacı vekili, 24/09/2014 tarihinde, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalanan dava dışı .... .... sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın tek taraflı kaza yapması sonucu araçta yolcu olan müvekkilinin yaralandığını belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, 5.000,00 TL bakıcı gideri tazminatının dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiş, talebini 157.998,36 TL olarak ıslah etmiştir.
Davalı sigorta şirketi, cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara katılmamıştır.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan delillere göre; davanın kabulü ile 157.998,36 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 15/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dava trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında davalı sigorta şirketinden tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece dava konusu kaza sırasında dava dışı .... ....’ın araç sürücüsü olduğu, davacı .... ....’ın ise yolcu olarak bulunduğu iddiasına itibar edilerek hüküm kurulmuştur. Kaza sonrasında olay yerine gelen polis memurlarınca düzenlenen ve aksi ispat edilene kadar değer verilen belgelerden olan 24/09/2014 tarihli kaza tespit tutanağında ise davacı .... ....’ın araç sürücüsü olduğu ve kazanın tek taraflı meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Şu durumda mahkemece, trafik kazasının oluşumunu gösteren ve aksi ispat edilene kadar geçerli sayılan 24.09.2014 tarihli kaza tespit tutanağı dikkate alınmaksızın davalı sigorta şirketinin hangi hukuksal nedene dayalı olarak sorumluluğuna gidildiği anlaşılamadığından bu hususlarda araştırma yapılmak suretiyle sonuca girilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 25/05/2021 tarih 2021/9680 Esas ve 2021/1722 Karar sayılı ilamı sonrası yapılan yargılamada ;
Yargıtay Bozma İlamının gereklerinin yerine getirilmesi için kaza tespit tutanağı mümzi polis memurlarının tanık olarak dinlenmesi için davetiye çıkartılmış, soruşturma dosyası aslı getirilmiş, itfaiye yangın raporu dosya arasına kazandırılmıştır.
Yeni duruşma günü taraflara tebliğ edilmiştir.
Mahkememizin 1 no.lu celsesi 2 no.lu ara kararı gereği, tutanak mümzi .... sicil numaralı polis memur .... ve .... sicil numaralı polis memuru .... .... tanık olarak dinlenmek üzere usulüne uygun davetiye çıkarıldığı, çıkarılan tebligat üzerine Mahkememizin 11/05/2022 tarihli celsesinde tanık .... .... .... mahkeme huzuruna alınarak beyanları dinlenilmiş, akabinde Mahkememizin 21/06/2023 tarihli celsesinde tanık .... .... mahkeme huzuruna alınarak beyanları dinlenilmiştir.
Tanık .... .... .... beyanında; "Olayın üzerinden oldukça uzun zaman geçtiği için olayı hatırlıyorum fakat sürücünün nasıl tespit ettiğimizi hatırlamıyorum, normalde kaza meydana gelidiğinde hastane polisi, jandarma veya şubemizde telsisize bakan arkadaşlar bilgi toplar, bizde bu bilgilerde kaza mahali ile birlikte tutanağı düzenleriz" demiştir.
Tanık .... .... beyanında: "Ben olayı hatırladım, kaza tespit tutanağını ben çizdim, kaza tespit tutanağındaki anlatım gibi sürücü Suriye uyruklu idi, araçta başka kimse yoktu, kaza yerinde vatandaş da vardı bizde gitmiştik" demiştir.
İtfaiye raporu tetkik edildiğinde de davacının sürücü olarak kaydedildiği görülmüştür.
Davacı tarafından davacının sürücü olmadığını yolcu olduğu iddiasına ispata elverişli bir delil de getirilmediği görülmüştür.
Davacının sürücü olmasının sonuçları bakımından yapılan değerlendirme;
Genel Şartların “Tanımlar” başlıklı A.2. maddesinin (d) bendinde zarar; “Motorlu bir aracın işletilmesi ile oluşan bir trafik kazası sonucunda üçüncü şahısların ekonomik değeri olan mal varlığında doğrudan azalma olmasına veya vücut bütünlüğünde eksilmeye, sürekli sakatlığa veya ölümüne sebebiyet verilmesi nedeniyle ilgililerin uğradıkları bu Genel Şartlar ile içeriği belirlenen maddi kayıpları” olarak tanımlanmıştır. Bu tanıma göre zorunlu malî sorumluluk sigortasının sorumlu olduğu zarar, motorlu bir aracın işletilmesi ile oluşan trafik kazasında üçüncü bir şahsın ölmesi veya bedensel zarara uğraması yahut malına bir zarar gelmesi durumunda ortaya çıkan zarardır.
Sigortanın kapsamı ise A.3 maddesinin 1. fıkrasında “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” ifadesi ile düzenlenmiştir. Bu maddeye göre zorunlu malî sorumluluk sigortasının kapsamı, motorlu aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişinin ölümüne veya yaralanmasına veya malına zarar gelmesi ile yöneltilecek tazminat talepleri ile sınırlıdır. Ayrıca bu maddeye göre zarar gören üçüncü şahıslar ancak sigortalının KTK’nın 85/1. maddesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortacıdan tazminat talep edebileceklerdir. Bir başka deyimle zarar gören üçüncü şahıslar KTK’nın 85/1. Maddesi kapsamında sigortalıya başvurabileceği tazminatları sigortacıya karşı ileri sürebilecekler, sigortalıya karşı ileri süremeyecekleri tazminat taleplerini sigortacıya karşıda ileri süremeyeceklerdir.
KTK’nın 85/1. maddesine göre bir motorlu aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilere verilen zarardan işleten sorumludur. Sigortacı ise bu sorumluluğu üstlenmektedir. Bu nedenle Genel Şartlar’ın A.2 maddesinin (d) bendi, A.3 maddesinin 1. fıkrası ve A.5 maddesinin (ç) bendinde yer alan “üçüncü kişi” işletene göre belirlenecektir. Bir başka deyişle sigortacı işletene göre üçüncü kişi olan kişilerin ölmesi veya yaralanması veya malına zarar gelmesi durumunda işletenin bu sorumluluğunu üstlenmektedir.
Tek taraflı trafik kazasında işletenin yüzde yüz kendi kusuru ile kendisinin yaralanmasına neden olması durumunda kendisinin, kendisine üçüncü kişi olması düşünülemez. Bunun yanında işleten adına motorlu aracı sevk ve idare eden ve işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu sürücü de işletene göre üçüncü kişi değildir. Böylece işletene göre üçüncü kişi olmayan işletenin kendisi veya eylemlerinden sorumlu olduğu sürücünün ölümü veya bedensel zarara uğraması veya malının zarara uğramasından doğan zararlardan nasıl işleten sigortalı sorumlu değilse sigortacı sorumlu bulunmamaktadır. Bu durum sorumluluk sigortasının da bir gereğidir.
Karayolu motorlu araçlar zorunlu malî sorumluluk sigortasının teminat kapsamı KTK’nın 91. maddesinde “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere..” ifadesi ile düzenlemiştir. Bu maddeye göre sigortacının sorumluluk kapsamı işletenin motorlu aracın işletilmesi ile üçüncü kişilere verdiği zarar ile sınırlıdır. Bir başka anlatımla sigortacının sorumluluğu işletenin sorumluluğu ile sınırlıdır. İşleteni KTK’nın 85/1 maddesine göre bir zarardan sorumlu tutamıyorsak sigortacıyı o zarardan sorumlu tutma imkânı bulunmamaktadır. Keza işletenin sorumluluğunu ortadan kaldıran KTK’nın 86. maddesinde sayılan şartların bulunması durumunda işleten ile birlikte sigortacıda sorumluluktan kurtulacaktır.
Somut olayda davacının tek taraflı kazada araç sürücüsü olduğuna dair kaza tespit tutanağı, tutanağı düzenleyen polise memurlarının ifadeleri, yangın raporu dikkate alınarak kanaat edinildiğinden davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilemeyeceği kanaati hasıl olmuştur.
Neticeten;
Tüm dosya kapsamı, mevcut delil durumu, Yargıtay karar ilamı, denetime elverişli alınmış bilirkişi raporları, taraf beyanları birlikte değerlendirildiğinde davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90 TL ilam harcından davacı tarafından yatırılan ‭85,39 TL peşin harç ve 522,57 ıslah harcı olmak üzere toplam ‭607,66‬ TL harcın mahsubu ile fazladan alınan ‭‭‭‭427,76‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yargılama nedeniyle sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından yargılama nedeniyle herhangi bir yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Karar kesinleştiğinde artan avansın 6100 sayılı HMK m.333 hükmü uyarınca resen yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde Yargıtay TEMYİZ yolu açık olmak üzere karar verildi. Hazır olanlara anlatıldı.21/06/2023