Karar Detayı

T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2025/117
KARAR NO : 2025/218
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 08/11/2024 (Karar)
NUMARASI : 2024/494 Esas, 2024/467 Karar
DAVA : Araç Teslimi İstemi
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın usulden reddine dair verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti müvekkili firmaya ait olan ... plakalı aracın davalının uhdesinde ve kullanımında bulunduğunu, bahse konu aracın davalı firmada işçi olarak çalıştığı dönemde kendisine tevdi edilen bir araç olduğunu, bahse konu aracın davalıdan iş ilişkisi sona erdikten sonra firma yetkililerince firma ihtiyaçları doğrultusunda kullanılmak için talep edildiği ancak davalı tarafça aracın iade edilmediğini, davalıya Erzurum .. Noterliği'nin 16/09/2024 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya usulüne uygun şekilde ihtarın tebliğ edildiğini, ayrıca aracın halihazırda davalı tarafça halen flilen kullanıldığını, davalının yapmış olduğu ihlaller nedeniyle araç plakasına kesilen trafik cezalarının müvekkili şirkete tebliğ edildiğini, aracın meydana gelecek olası bir trafik kaza, şahıslara vereceği zararlardan araç ruhsat sahibi olan müvekkili firmanın kusursuz sorumluluk ilkesi gereği sorumlu olacağından müvekkili firmanın telafisi güç imkansız zararlara uğramasının muhtemel olduğunu, bu nedenlerle haklı davanın kabulü ile davaya konu ... plakalı aracın şirket işlerinde ve faaliyetlerinde kullanılacağı da göz önüne alınarak davalıdan alınarak müvekkili şirkete teslimine karar verilmesini ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı taraf dava dilekçesi tebliğ edilmediğinden cevap dilekçesi sunmamıştır.
YEREL MAHKEME KARARI;
Mahkemece, "... Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı şirket tarafından teslimi talep edilen ...plakalı araç, hali hazırda davacı şirketin sahip olduğu bir taşınır mal olmakla, davacı tarafından kendi mülkiyetlerindeki malın kendilerine teslimi talep edilmektedir. Davaya konu aracın kendilerine teslimine ilişkin, mülkiyet sahibi olan davacı şirket tarafından idari makamlara ve/veya ilgili kolluğa müracaat edilebilecekken, işbu dava kapsamında kendilerine ait aracın teslimini talep etmelerinde dava şartları arasında sayılan hukuki yararlarının olmadığına kanaat getirilmiş ve davanın HMK'nın 114/1-h (hukuki yarar) yokluğundan ve 115/2 ve 138/1 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle "Davanın HMK'nın 114/1-h (hukuki yarar) yokluğundan ve 115/2 ve 138/1 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine," şeklinde karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF İTİRAZLARI:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu aracın davalının uhdesinde ve kullanımında olduğunu, davalının iş ilişkisi kesildikten sonra firma yetkililerince dava konusu aracın iadesinin talep edildiğini, ancak davalının aracı iade etmediğini, firma tarafından 23/08/2024 tarihinde aracın firmaya iadesi ve iadesi olmazsa hukuki sürecin başlatılacağı konusunda karar alındığını, kararın noter aracılığı ile davalıya tebliğ edildiğini, aracın davalıda kalmaya devam etmesi halinde müvekkilinin telafisi imkansız zararlara uğramasının muhtemel olduğunu, aracın trafikten men edilmesi ve yakalanması için ihtiyati tedbir talebinde bulunduklarını, mahkemece davanın usulden reddine karar verildiğini, aracın tesliminin sağlanması amacıyla Erzurum CBS'ye suç duyurusunda bulunduklarını, ancak hukuki ihtilaf olduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, aracın teslimi için bütün yolların denendiğini, sonuç alınamadığından iş bu davayı açtıklarını, bu nedenle mahkemece verilen usulden red kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, davacı şirketin mülkiyetinde olan aracın, davalıdan iade istemine ilişkindir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.
Usule ilişkin aykırılıklar konusunda da öncelikli olarak ve mahkemece re'sen dikkate alınması gereken husus ise, mahkemenin görevli olup olmadığı sorunudur. Zira görev, kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden dikkate alınabileceği gibi, taraflarca da davanın her aşamasında ileri sürülebilir.
7036 sayılı Yasa'nın göreve ilişkin 5/1/a maddesinde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 2. Kısmının altıncı bölümünde düzenlenen, hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarında görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğu hükme bağlanmıştır. Yine 7036 sayılı Yasa'nın 38. maddesinde de, yasanın görevi düzenleyen 5. maddesinin yayın tarihinden itibaren yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.
O halde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ikinci kısmının altıncı bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işverenler arasındaki iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda, 7036 sayılı Yasa'nın 5/1/a ve 38. maddeleri gereğince 25/10/2017 tarihinden sonra açılan davalarda görevli mahkeme iş mahkemeleridir.
Somut olayda, davacının talebi davalının davacı şirkette çalıştığı dönemde kendisine tahsis edilen dava konusu aracın iş ilişkisi sona ermesi sebebiyle davacı şirkete iade edilmesinin sağlanmasına yöneliktir. Davacı şirket ile davalı arasında işçi/işveren ilişkisinin mevcut olduğu ve dava konusu olayın bu döneme ilişkin olduğu, 7036 sayılı Yasa'nın 25/10/2017 tarihinde yürürlüğe girdiği, eldeki davanın 06/11/2024 tarihinde açıldığı dikkate alındığında,
davaya bakma görevinin iş mahkemesine ait olduğu (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2016/5552 Esas 2018/3208 Karar). anlaşılmıştır.
O halde davada görevli mahkeme İş Mahkemesi olduğundan, mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerektiği halde, işin esasının incelenip karar karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, HMK’nın 353/1/a/3. ve 355. Maddeleri gereğince mahkeme kararının re'sen kaldırılmasına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Yerel mahkemece verilen hükmün dava dosyasının esası incelenmeksizin HMK’nın 353/(1)-a-3 ve 355. maddeleri uyarınca RE'SEN KALDIRILMASINA,
2-Kaldırma nedenine göre bu aşamada davacı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,
3-Dava dosyasının HMK’nın 353/(1)-a maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf kanun yolu başvurusu sırasında alınan peşin harçların yatıran tarafa iadesine,
5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesinde verilecek yeni kararda dikkate alınmasına,
6-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında tehiri icra talebi doğrultusunda yatırılan teminat olması halinde yatıran tarafa İADESİNE,
7-Kararın taraflara tebliği, harç ve gider avansı iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliğiyle HMK'nun 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere ... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.