mahkeme 2024/490 E. 2024/945 K.

T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/490
KARAR NO : 2024/945
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 09/11/2023 (Karar)
NUMARASI : 2023/408 Esas, 2023/802 Karar
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, müvekkili tarafından davalı borçluya ait işyeri devri için babası adına kayıtlı ... araç devir bedeline mahsuben verilmiş ve işyeri devri gerçekleşmediğinden dolayı bu bedelin ödenmesi için ilamsız takibin başlatıldığını, davalı borçlu Erzurum .... İcra Müdürlüğü'nün 2016/... Esas sayılı takibine itiraz ettiğinden iş bu davanın açıldığını, şöyle ki müvekkil ve ortağı olan ... davalı borçluya ait Erzurum... AVM'de bulunan ... adlı iş yerinin devri için şifahi anlaşma yaptığını yaptığını, bu işyeri devir bedelinin mahsuben müvekkil babası adına kayıtlı aracı 85.000,00 TL bedel karşılığında davalıya devrettiğini, ancak noter satışında kasko bedeli olan 80.814,00 TL değer gösterildiğinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik bu bedelin iadesini talep ettiklerini, ayrıca iş yeri devri için müvekkilin ortağı ... tarafından davalının kardeşine davalının talebi üzerine 81.000 TL davalının kardeşi için ödeme yapıldığını (Erzurum .... İcra Müdürlüğü'nün 2016/... Esas sayılı dosya) işyeri devri için anlaşılan bedelin nakit olarak ve araç karşılığı ödenmiş olmasına rağmen sürekli olarak oyalanan müvekkilinin ve ortağı harici araştırma ile işyerinin ... hibe projesi kapsamında desteklendiğini ve devrinin mümkün olmadığını öğrendiğini, iş yerini devir almak için sürekli olarak oyalanan müvekkiller ödemiş olduğu bedelleri iade alabilmek ve işyerini ayakta tutabilmek adına davalının talebi üzerine AVM'ye bulunan kira borçları karşılığında müvekkilin ortağı ... tarafından teminat mektubu verildiğini, ancak müvekkilin tüm çabalarına rağmen işyeri devri gerçekleşmemiş ve iş yerinin kapatıldığını, bu nedenle müvekkilin ortağı ... ödenen bedellerin iadesini talep ettiğini, (15.12.2016 tarihinde Erzurum .... Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarnemesini keşide ederek), davalı borçlunun işyeri sahibi ... 23/12/2016 tarih ve ... yevmiye numaralı Erzurum ... Noterliği İhtarnamesi ile işyeri devri için müvekkil ve ortağı ... ile anlaşma yaptıklarını ve devir bedelini aldıklarını kabul ve beyan ettiklerini, aracın işyeri devri için verildiği davalı tarafından kabul ve beyan edildiğini, ancak devrin gerçekleşmeme sebebi olarak müvekkilleri kusurlu gördüklerini ve borçlarının söz konusu olmadığını beyan etmeleri üzerine davaya konu icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu adına işyeri devri için kendisine verilen araç bedelini ödemediği ve işyerinin devrinin fiilen imkansız olduğunun ortada olduğu halde haksız olarak icra takibine itiraz ettiğini ve iş bu davanın açılmasının zaruret haline geldiğini, davalı borçlu HMK 329. Madde gereğince karşı vekalet ücreti dışında akdi vekalet ücreti gereğince asgari tarife üzerinden ayrıca vekalet ücreti ödemeye mahkum edilmesini mahkememizden talep ettiklerini, yukarıda sözünü ettikleri nedenlerle davalı borçlunun itirazının iptalini sağlamak için mahkememize başvurmak zorunluluklarının doğduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle borçlunun icra takibine yaptığı haksız itirazının iptaline, borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen %9 faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili, davacının haksız, mesnetsiz, usul ve yasaya aykırı olarak bir alacağının olduğunu iddia ettiğini ancak HMK md. 200'e göre davacı alacaklının alacağını senetle ispat etmek zorunda olduğunu, ispat sınırından yukarı hukuki md. 200 ve senede karşı olan iddiaların HMK md. 201 kural olarak yalnız (kesin delil) senet ile ispat edildiğini, dava konusu olayda davacı (alacaklı) elinde herhangi bir alacağa dayanan borç belirttiğini senedi olmadan haksız, mesnetsiz, usul ve yasaya aykırı iddiada bulunduğunu, itirazın iptali davasında kural olarak ispat yükü davacıda olup alacağın varlığını ispat etmek zorunda olduğunu, HMK md. 200'e göre de alacağın varlığını ancak ve ancak senetle ispat edildiğini, davaya konu olan takipte de alacağı gösteren herhangi bir senet olmadığını, 04/12/2018 tarihinde ... isimli işyerinin devri için ... ve ... ile şifahi anlaşma yapılmış 80.814,00 TL değerinde araç ve 81.000,00 TL banka havalesi karşılığında iş yeri devredildiğini, davacı işyerinin ... hibe projesi kapsamında olduğunu bilerek ve isteyerek işyerini devraldığını, bu işyerinin ... projesi dahilinde olduğunu ve devrinin mümkün olmadığını söyleyen davacı taraf iddialarının asılsız olduğunu, ...'den alınan para ...'e iade edilerek işyerinin devrinin gerçekleştirileceğini ancak davacı taraf ortaklarıyla anlaşamadığı için devir gerçekleştirilemediğini, aradan geçen zaman içinde davacı işyerinin kar ettiğini işlerin iyi gittiğini çok defa eski işyeri eski sahibi olan ...'e söylediğini, 1 yıl süreyle devredilen işyeri çalıştırıldığını ve daha sonra işlerinin kötü gitmesi sebebiyle devir bedeli adı altında talepte bulunulduğunu, ... kendine ait vergi levhasını işyerine astığını ekte sunulan cari hesap ekstreleri ve bir adet tahsilat makbuzunda davaya konu olan ... isimli işyerine ait belgelerde kendilerinin bu işyerini çalıştırdıklarına ilişkin delil olduğunu, davalı yanın işyerinin çalışmaması veya çalıştırılmaması sebebiyle meydana gelen zarar veya sonuçlardan sorumlu olmasını gerektirecek sözleşme ve yasal hüküm olmadıklarını iddilararın sözleşmesel ve yasal dayanağının olmadığını, ayrıca haksız, mesnetsiz, hukuka, ahlaka aykırı olarak ...ve ... hakkında bu konuyla ilgili hakaret ve tehdit sebebiyle Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığında 2016/... sor. Nolu dosyasının devam ettiğini izah edilen sebeplerle ve usul ve yasaya aykırı olarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, yukarıda arz ve izah edilen sebeplerle ve resen görülecek sair sebeplerle haksız mesnetsiz davanın reddine, İİK md. 67'ye göre takibinde haksız görülen alacaklı tarafa iddia olunan meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince, " ...Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili müvekkili ve ortağı olan ... ....nun davalıya ait Erzurum... Avmde bulunan ... adlı iş yerinin devri için şifahi anlaşma yapıldığını, işyeri devir bedeline mahsuben müvekkilinin babasının adına kayıtlı bulunan aracı 85.000TL bedelle davalıya devrettiğini, noter satışında kasko bedeli olan 80.814,00TL değer gösterildiğini, iş yeri devri karşılığı nakit ve araç olarak ödenmiş olmasına rağmen işyeri devrinn yapılamadığı, devrin mümkün olmadığını bu nedenle iş yeri devri için devredilen araca ilişkin ödemenin takip konusu edildiğini, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptalini talep ve dava etmiştir, davalı cevabında ... isimli işyerinin devri için şifahi anlaşma yapıldığını, 80.814,00TL değerinde araç ve 81.000,00TL banka havalesi karşılığında işyerinin devredildiğini beyan etmiş, iş bu dosya ile bağlantılı olan mahkememizin 2021/... Esas ve 2021/... Karar sayılı dosyaları dosyamız arasına alınmış, davalının araç devrinin işyeri devrine karşılık yapıldığının her iki tarafın da kabulünde olduğu, işyeri devrinin hukuki imkansızlık nedeniyle gerçekleştirilemediği anlaşıldığı, geçersiz devir sözleşmesine binaen davalıya noter satışı ile devredilen araç bedelinin davacıya iadesine karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kabulü ile Erzurum ... İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, bedel likit ve itiraz haksız olmakla icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle " 1-Davanın kabulüne, Erzurum ... İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, Asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, " şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkili ile davacı arasında ... & ... isimli ticari iş yerinin devri ve işletilmesi amacıyla anlaşma yapıldığını, ve ticari işletmenin bir yıldan fazla süreyle işletildikten sonra davacı tarafın ticari başarısızlığı sebebiyle kapanmaya neden olduğunu, davacı tarafın ticari başarısızlığının davalıya yükletilmesinin usul ve yasaya uyarlı olmadığını, iş yerinin devri sebebiyle 80.814,00 TL bedelle otomobilin nakit karşılığının istenilmesi ve bu yönde karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uyarlı olmadığını, kararda, iş yerinin ... kredisiyle açıldığı ve ... kredisiyle açılan iş yerinin devri ve kiralamasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiğini, ancak ... Yeni Girişimci Desteği Taahhütnamesi ilgili maddesinde "Yeni Girişimci Desteği kapsamında satın alınan makine, teçhizat, yazılım ve ofis donanımını Taahhütnamenin evrak kaydına alındığı tarihten itibaren 3 (üç) yıl süre ile satmayacağımızı, kiralamayacağımızı, kullanım hakkını hakkı her ne ad ve suretle olursa olsun devretmeyeceğimizi, rehin göstermeyeceğimizi (KGF tarafından düzenlenmiş Kefalet Mektubu kapsamındaki taşınırlar hariç), ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, tedbiri haciz konulması halinde durumu 7 (yedi) gün içinde tüm belgeleriyle birlikte ...'e yazılı olarak bildireceğimizi, aksi halde destek miktarını yasal faizi ile birlikte ödeyeceğimizi," şeklinde belirtildiğini, maddenin son kısmı dikkate alınmadan karar verilmiş olduğunu, belirtilen madde gereğince müvekkili aleyhine huzurdaki ve Erzurum .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/.... E. 2018/ .... K. sayılı ve Erzurum ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ndeki 2017/... E. 2018/.... K. sayılı dosyaları sebebiyle ... tarafından icra takibi yapıldığını, davalı ile ... arasında yapılan kredi taahhütnamesinin dava konusu ticari iş ve davacı tarafın ticari başarısızlığı ile her hangi bir ilgisi bulunmadığını, ... girişimci desteği taahhütnamesinin ilgili maddesinin son kısmında belirtilen husus doğrultusunda "aksi halde destek miktarını yasal miktarı ile birlikte ödeyeceğimizi" şeklinde verilmiş olan taahhüt ve bu taahhütün yerine getirilmemiş olması sebebiyle davalı müvekkili aleyhine ... tarafından icra takibine başlanıldığını, karar da tanık ...'un yaptığı tanıklıkta devir yapılamama olgusunu belirttiği ancak yine aynı şekilde Erzurum 4. Asliye Hukuk mahkemesi'nin 2017/... E. sayılı dosyasında 26.04.2018 tarihli 4. Celsesinde yine tanık ...'un" iş yerinin iş yapamadığı için kapanmış olduğunu " beyan ettiğini, tanık dinletme amacıyla tanık listesini içerir ıslah dilekçesi sunulmasına rağmen mahkemece reddedildiğini, mahkeme kararı nedeniyle davacı tarafın sebepsiz zenginleşmeye sebep olacağını, yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan karar verildiğini savunarak mahkemece verilen kararın kaldırılması talebi ile istinafa başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, işyeri devri kapsamında yapılan ödemelerin işyerinin resmi olarak devredilmeyip kapanması nedeniyle iadesi istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Taraflar arasında işyeri devri sözleşmesi yapıldığı ve akabinde devredilen işyerinin davacı tarafça bir süre işletilmiş olduğu her iki tarafın da kabulündedir. Uyuşmazlık, işyeri devrine engel hukuki bir ayıbın bulunup bulunmadığı, buna bağlı olarak da iade edilmesi gereken ödeme olup olmadığı noktasında toplanmakta olup, işyeri devrine ilişkin yasal hükümlerin irdelenmesi gerekmektedir.
Somut uyuşmazlıkta mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davalı ...'in devre konu işyeri ile ilgili 17.03.2015 tarihinde Yeni Girişimci Taahhütnamesi imzaladığı, imzalanan taahhütname kapsamında işyerinin devrinin yapılamadığı, davacı ile dava dışı ... arasındaki şifai işyeri devri sözleşmesinin hukuki imkansızlık nedeniyle kurulamadığı, davalı ...'in kiralamış bulunduğu... Erzurum ... katta yer alan ... nolu mağaza alanını 31/10/2016 tarihinde boşaltarak mağazayı kiralayana teslim ettiğine dair kiralananın ve anahtarların teslimine dair tutanak düzenlendiği, bu tutanakta mağazayı boş olarak teslim edenin davalının ağabeyi ... tarafından imzalandığı, ayrıca işi bırakma bildirimine ilişkin Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne verilen 31/10/2016 tarihli beyannameninde davalı ... tarafından imzalandığı gözetildiğinde davalı tarafından iş yerinin davacı tarafa devredilmeyip kapatıldığı sonucunda varıldığından davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf itirazlarının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Başvuru sırasında alınması gerekli 5.520,40-TL harçtan peşin alınan 1.380,10-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.140,3‬0-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı ikmali/iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere ... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.