mahkeme 2024/304 E. 2025/1365 K.

T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/304
KARAR NO : 2025/1365
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 27/11/2023 (Karar)
NUMARASI : 2023/325 Esas, 2023/831 Karar
DAVA : Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
KARAR TARİHİ : 28/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 28/10/2025
Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Erzurum .... İcra Müdürlüğü 2020/... E. Sayılı, Erzurum .... İcra Müdürlüğü 2020/... E. Sayılı ve Erzurum ... İcra Müdürlüğü 2020/... E. Sayılı dosyaları ile alacaklı ... Plastik Ve Cam Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'nin müvekkili şirkete karşı icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirket ile alacaklı ... Plastik A.Ş arasında 05.11.2021 tarihinde borç tasfiye sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmeye göre toplam 1.500.000 TL borcun müvekkili şirketin Erzurum...Belediyesinden yahut başka bir devlet kurumundan olan alacağının mahsubu veyahut temliki ile ödeneceğini, tarafların bu hususta anlaştıklarını, müvekkili şirketinde Erzurum...Belediye Başkanlığı nezdindeki alacağı olan toplam 1.461.000 TL'yi alacaklı ... Plastik A.Ş'ye temlik ve mahsup ettiğini, müvekkili şirketin 10.01.2022 tarihinde alacaklı ... Plastik A.Ş vekili Av. ...'ya 19.000 TL'yi banka yoluyla ödediğini, son olarak da Erzurum... İcra Müdürlüğü 2020/... E. Sayılı dosyası üzerinden 20.000 TL ödendiğini ve söz konusu borcun tasfiye sözleşmesine uygun olarak müvekkilinin edimlerinin sona erdiğini, buna rağmen alacaklı ... Plastik A.Ş'nin haricen tahsil bildiriminde bulunmadığını ve icra dosyalarını kapatmadıklarını, temliknameler ile icra dosyalarını ve müvekkili şirketin temlik ettiği belediye alacaklarını ... Danışmanlık İnşaat Taahhüt Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye temlik ettiklerini, ... .... Ltd. Şti tarafından da Erzurum.... İcra Müdürlüğü 2020/... E. Sayılı, Erzurum.... İcra Müdürlüğü 2020/... E. Sayılı ve Erzurum ... İcra Müdürlüğü 2020/... E. Sayılı icra takiplerine alacaklı olarak eklenerek haciz ve icrai işlemlere başladıklarını, davalı ve dava dışı ... ... A.Ş'nin kötü niyetli olarak ve müvekkili şirketi zarara uğratmak kastıyla temlik işlemi gerçekleştirdiklerini, bu nedenle müvekkili şirketin borcunu iki kere ödeme tehdidi altında kaldığını beyanla tedbir istemiyle birlikte davalı şirketin Erzurum...Belediyesi Başkanlığında bulunan 861.000 TL alacağınının müvekkili şirkete temlik edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın aktif husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, Erzurum...Belediyesinin Muhasebe İşlem fişleri incelendiğinde görüleceği üzere ... Plastik şirketininin 393.000,00 TL tutarlı temlik alacağını ... Otomotiv İnş. Taah. İnş. Malz. şirketinden temlik aldığını ve sonrasında Kayseri.... Noterliği'nin 01.08.2022 tarih ... yevmiye numaralı işlemi ile dava dışı ... Plastik, dava dışı ... Otomotiv İnşaat Taah. İnşaat Mal. İş Makineleri Petrol Tic. ve Sanayi Ltd. Şti.'nin Erzurum Belediyesinden olan 393.000,00-TL tutarında temlik almış olduğu alacağının tamamını müvekkiline 150.000,00-TL karşılığında temlik ettiğini, dava dışı ... Plastik'in dava dışı ... Otomotiv İnşaat Taah. İnşaat Mal. İş Makineleri Petrol Tic. ve Sanayi Ltd. Şti.'nin Erzurum Belediyesinden olan 470.000,00-TL tutarında temlik almış olduğu alacağının tamamını müvekkiline 250.000,00 TL karşılığında temlik ettiğinin görüldüğünü, yani dava konusu edilen bu temlik alacağı ... Şirketi tarafından ... şirketinden temlik alınmış olduğundan davacının bu temlik üzerinde herhangi bir yetkisi ve talebinin olamayacağını, davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu protokolün geçerliliğinin ve imzalarının araştırılmasının gerektiğini, davacı yanın geçersiz tasfiye sözleşmesine dayanarak bildirdiği Erzurum Belediyesinden temlik alınan tutarların mahkemeyi yanıltmaya yönelik olduğunu, davacının davasını icra takiplerinde "... Plastik ...A.Ş."nin hacizleri, satış talepleri devam ederken açmayarak, takip alacaklarının müvekkili şirket tarafından temlik alınması akabinde ikame etmesi davasında haksız ve kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu beyanla davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda 27.11.2023 tarihli hükümde; "...Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve yapılan yargılama neticesinde; davacının dava dışı ... Plastik A.Ş tarafından kendilerine karşı icra takipleri başlatıldığını, dava dışı alacaklı ile borç tasfiye sözleşmesi yapılarak tüm borçların 1.500.000,00 TL karşılığında ödenmesi hususunda anlaşıldığını, bu kapsamda Erzurum...Belediyesi Başkanlığında bulunan toplam 1.461.000,00 TL tutarında alacağın dava dışı alacaklıya temlik edildiğini, ayrıca alacaklı vekiline 19.000,00 TL ödendiğini ve icra takip dosyasına 20.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, borcun bu şekilde sona erdirildiğini, dava dışı alacaklının icra takip dosyaları ile temlik aldığı alacakları davalı şirkete temlik ettiğini, davalı şirketin icra takip dosyalarında alacaklı hale geldiğini, Erzurum...Belediye Başkanlığının yapılan temlikler karşılığında ödemeleri yaptığını, yapılan bu temlikler sonrasındaki ödemeler nedeniyle Erzurum...Belediye Başkanlığında kalan 861.000,00 TL'nin davacıya temlik edilmesi gerektiğini, aksi takdirde fazla tutarda ödeme yapılacağını belirterek Erzurum...Belediye Başkanlığı nezdinde olup davalıya temlik edilen 861.000,00 TL'nin kendilerine temlik edilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Somut olayda; dava dışı alacaklı ... Plastik A.Ş tarafından davalı aleyhine Erzurum.... İcra Müdürlüğünün 2020/... esas sayılı, Erzurum.... İcra Müdürlüğünün 2020/... ve 2020/... esas sayılı dosyaları üzerinden icra takibi başlatıldığı, davacı ile dava dışı alacaklı ... Plastik A.Ş arasında 05/11/2021 tarihli borç tasfiye sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme kapsamında icra takip dosyalarından kaynaklı toplam borç tutarının 1.500.000,00 TL olarak belirlendiği, bu borcun 590.000,00 TL'sinin Erzurum...Belediye Başkanlığından veya başka bir devlet kurumundan olan alacağın dava dışı alacaklıya temlik edilmesi, borçlulara ait ... ilçesi, .... mahallesinde bulunan ... ada, .... parselde kain dairenin 300.000,00 TL karşılığında dava dışı alacaklıya devredilmesi, bakiye miktar olan 610.000,00 TL'nin ise yine Erzurum...Belediye Başkanlığı veya başka bir devlet kurumundan olan alacağın dava dışı alacaklıya temlik edilmesi karşılığında anlaşıldığı görülmektedir. Bu anlaşma kapsamında davacı ... İnşaat Limited Şirketi tarafından Erzurum...Belediye Başkanlığı nezdinde bulunan 598.000,00 TL tutarındaki alacak dava dışı alacaklı ... Plastik A.Ş'ye temlik edilmiştir. Yine dava dışı ... Otomotiv Limited Şirketi tarafından dava dışı alacaklı ... Plastik A.Ş'ye Erzurum...Belediye Başkanlığı nezdinde bulunan 393.000,00 TL ile 475.000,00 TL tutarındaki alacaklarda temlik edilmiştir.
Yapılan bu temlik işlemlerinden sonra temlik alacaklısı olan dava dışı ... Plastik A.Ş'nin davacıya karşı yürüttüğü icra takip dosyaları ile davacının temlik ettiği 598.000,00 TL alacak ve dava dışı ... Otomotiv Limited Şirketinin temlik ettiği 393.000,00 TL ve 470.000,00 TL tutarındaki alacakları davalı şirkete temlik etmiştir.
Davacı dava dilekçesinde borç tasfiye sözleşmesinde toplam borcun 1.500.000,00 TL olarak anlaşıldığını, dava dışı alacaklı ... Plastik A.Ş vekiline 19.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, icra takip dosyalarına 20.000,000 TL ödendiğini, dava dışı alacaklıya temlik edilen 598.000,00 TL ve dava dışı ... Limited Şirketi tarafından dava dışı alacaklıya temlik edilen 393.000,00 TL ve 470.000,00 TL tutarındaki alacakların da ödendiğini, bu şekilde toplamda 1.500.000,00 TL ödeme yapıldığını, bu şekilde borcun sona erdirildiğini iddia etmektedir. Erzurum...Belediye Başkanlığı nezdinde olup temlik edilen alacaklar nedeniyle dava dışı ... Plastik A.Ş'ye 600.000,00 TL tutarında alacağın ödendiğini, dava dışı alacaklı vekiline yapılan 19.000,00 TL ile icra takip dosyasına 20.000,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemelerin toplam borç tutarı olan 1.500.000,00 TL'den mahsup edilmesi sonrasında bakiye 861.000,00 TL'nin kendisine temlik edilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Taraflar arasında yapılan bu temlik işlemleri nedeniyle Erzurum...Belediye Başkanlığı'na müzekkere yazılmış olup; mahkememize verilen cevapta yapılan temlikler nedeniyle davacı tarafından dava dışı ... Plastik A.Ş'ye 600.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığı belirtilmiştir. İhbar olunan alacaklı ... Plastik A.Ş kendisine ödenen bu tutarı 300.000,00 TL'sini 19/08/2022 tarihinde, 300.000,00 TL'sini ise 20/09/2022 tarihinde davalı şirkete havale ettiğini beyan etmiştir. İhbar olunan tarafından sunulan banka dekontlarında bu bedellerin gönderilmesine ilişkin açıklama olarak dava dışı ... Limited Şirketi tarafından temlik edilen 470.000,00 TL'ye ilişkin ... numaralı temlikname ile davacı tarafından temlik edilen 598.000,00 TL'ye ilişkin ... numaralı temliknameye istinaden olduğu açıkça belirtilmiştir.
Davacı; dava dışı alacaklı ... Plastik A.Ş'ye yapılan temlikler ve 19.000,00 ile 20.000,00 TL tutarındaki ödemeler ile borcun ödendiğini, buna rağmen icra takip dosyalarını ve Erzurum...Belediye Başkanlığı nezdinde bulunan alacakları temlik alan davalının icra takiplerine devam ettiğini belirterek yapılan ödemeler sonrasında bakiye 861.000,00 TL kaldığını belirterek bu tutarın kendisine temlik edilmesini talep etmektedir. Ancak davacının dava dışı alacaklı ... Plastik A.Ş ile yapmış olduğu borç tasfiye sözleşmesinde borcun, davacının Erzurum...Belediye Başkanlığı'ndaki alacağının temliki ve davacıya ait taşınmazın devri ile ödeneceği belirtilmiştir. Yapılan bu borç tasfiye sözleşmesinde dava dışı ... Otomotiv Limited Şirketinin Erzurum...Belediye Başkanlığı nezdinde olan alacağının temlik edileceği hususunda herhangi bir anlaşma yoktur. Davacı tarafından Erzurum...Belediye Başkanlığı nezdindeki alacak dava dışı alacaklıya temlik edilmiş olup; aynı zamanda dava dışı ... Otomotiv Limited Şirketi tarafından da dava dışı alacaklıya temlikler yapılmıştır. Dava dışı ... Otomotiv Limited Şirketinin dava dışı alacaklıya yapmış olduğu bu temlik işleminin davacının borcunu sona erdireceğine dair yapıldığına ilişkin taraflar arasında herhangi bir anlaşma veya sözleşme bulunmamaktadır. Dava dışı alacaklı ... Plasik A.Ş tarafından gerek icra takip dosyalarının, gerek davacının temlik ettiği alacakların gerekse de dava dışı ... Otomotiv Limited Şirketi tarafından temlik edilen alacakların davalı şirkete temlik edilmesine ilişkin sözleşmelerde de, dava dışı ... Otomotiv Ltd. Şti tarafından yapılan temliklerin davacının borcuna mahsuben yapıldığına ilişkin açıklama bulunmamaktadır. Erzurum...Belediye Başkanlığı tarafından dava dışı alacaklıya yapılan 600.000,00 TL'lik ödemenin dava dışı alacaklı tarafından davalıya gönderilmesine ilişkin banka dekontlarında da 300.000,00 TL'sinin davacı tarafından yapılan temlikten, 300.000,00 TL'sinin ise dava dışı ... Otomotiv Ltd Şti tarafından yapılan temlikten kaynaklı olduğu açıkça belirtilmiştir.
Bu durumda her ne kadar davacı, dava dışı alacaklı ile yapılan borç tasfiye sözleşmesi kapsamında, yapılan temlikler ve 19.000,00 TL ile 20.000,00 TL tutarındaki ödemeler nedeniyle borcun ödendiğini beyan etmekte ise de; dava dışı alacaklıya davacı tarafından sadece 598.000,00 TL tutarında alacağın temlik edildiği, temlik edilen 393.000,00 TL ile 470.000,00 TL tutarındaki alacakların davacı dışında ... Otomotiv Limited Şirketi tarafından temlik edildiği, dava dışı şirket tarafından yapılan bu temliklerin davacının borcuna mahsuben yapıldığına dair herhangi bir sözleşme bulunmadığı, dava dışı alacaklının davalıya yapmış olduğu temlik sözleşmelerinde de dava dışı şirketin yapmış olduğu bu temliklerin davacının borcuna mahsuben olduğuna dair herhangi bir açıklayıcı beyanın bulunmadığı, her ne kadar davacı yapılan temlikler nedeniyle borcun ödendiğini beyan etmiş ise de; dava dışı şirket tarafından yapılan temliklerin kendi borcuna mahsuben yapıldığını ispatlayamadığı, yapılan ödemeler sonrasında bakiye 861.000,00 TL tutarındaki alacağın kendisine temlik edilmesi gerektiğini belirten davacının, esas itibariyle dava dışı ... Otomotiv Limited Şirketi tarafından yapılan temliklerin kendisine iadesini talep ettiği, oysa bu temliğin davacı şirket tarafından yapılmadığı, bu temliklerin dava dışı ... Otomotiv Limited Şirketi tarafından yapıldığı ve davacının bunu talep etme hakkının bulunmadığı..." gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili şirket arasında bir çok dava bulunduğunu, davalı tarafın toplam 1.723.019,13-TL ödeyerek ... ... A.Ş.'den toplam 3. 3.124.629,12-TL'lik temlik aldığını, basiretli tacir olması gereken cirosu hayli yüksek olan 43 yıllık bir şirketin icra dosyasından da anlaşılacağı üzere tahsil kabiliyeti olan icra dosyaları ile Erzurum...Belediyesi gibi malvarlığı bulunan bir devlet kurumundaki alacağının 2 kat değerinin altında temlik vermesinin hayatın olağan akışı dışında ve şüpheli olduğunu, ... ... A.Ş'den tam da davaya konu icra dosyalarının toplam kapak hesapları kadar olan bir meblağ alarak yaklaşık iki kat alacağını devrettiğini, dolayısıyla davalı ve dava dışı ... ... A.Ş'nin kötü niyetli ve muvazaalı bir temlik işlemi gerçekleştirdiklerini belirterek kararın kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, davacı şirketin dava dışı şirketle yaptığı temlik sözleşmesi kapsamında davalı şirketin Erzurum...Bld.'den olan alacağının temlik edilmesi talebine ilişkin muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş, davacılar vekilince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;
Dosyadaki belgeler, kararın dayandığı deliller, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilk derece mahkemesi kararında, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/(1)-b-1.madde ve bendi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İlk derece mahkemesinin hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacılar vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Başvuru sırasında peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davacılardan alınarak hazineye irat kaydına,
3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan taraflarca bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Kararın kesinleştirme ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
6-Gerekçeli kararın tebliği ve harç ikmali işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere 28/10/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.