Karar Detayı

T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/1328
KARAR NO : 2026/142
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 04/07/2023 (Karar)
NUMARASI : 2022/626 Esas, 2023/631 Karar
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 30/01/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 30/01/2026
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalılar aleyhine Erzurum ....İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalıların 17/10/2019 tarihli dilekçeleri ile takibe itiraz ettiklerini, itiraz üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, dava şartı arabuluculuğa başvuru yaptıklarını, arabuluculukta anlaşmanın sağlanamadığını, 01/09/2018 tarihli ...numaralı, 196 metreküp hazır beton karşılığı 40.767,72 TL tutarlı fatura keşide edildiğini, faturaya davalıların 8 günlük süre içerisinde itiraz etmediklerini, davalıların haksız ve dayanaksız itirazı neticesinde zarara uğramış olduğunu, mağduriyetin giderilmesi amacı ile takip bedelinin %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı ... ve ... arasında hazır beton alımına ait sözleşmenin müvekkilinin rızası dışında ... tarafından yapıldığını, davaya konu olayda ...'nin davacıdan almış olduğu hazır beton alımından müvekkilinin bilgi, izin veya rızası olmadığından borca ilişkin de sorumluğunun bulunmadığını, davacı tarafından alınan hazır betonun ... İlçe Emniyet Müdürlüğü... daireli lojman inşaatı yapımı işinin temelinde kullanıldığını, ...Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından aldırılan Beton (karot) Basınç Deney Raporunda ilgili betonun teknik açıdan uygun olmadığını, kanun ve yönetmeliklerce istenilen şartları taşımadığı, TS 500 kriterini sağlamadığının tespit edildiği, hazır betonun ayıplı olduğunun davacıya bildirildiğini, uygun standartlarda beton dökülmesinin talep edildiğini, davacı tarafından talebin yerine getirilmediğini, temel betonun standartlara uygun olmaması nedeniyle şartnamede öngörülen tarihte bitirilemediğini, 42 günlük ek süre talep edildiğini, davacının kusuru nedeniyle uğranılan çok daha büyük bir zarar söz konusu için davacı tarafından müvekkiline karşı icra takibine geçilmiş olmasının kötü niyetli bir yaklaşım olduğunu, haksız ve hukuki mesnetten yoksun itirazın iptali davasının reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın belirttiği gibi akdi ilişkinin kurulup kurulmadığı hususunda müvekkili tarafından da bir beis olmadığını, fatura karşılığı 70 metreküp beton teslim edildiğini, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü ... daireli lojman inşaatı yapımı işinin temel atma aşamasında beton numune örneklerinin elverişsiz çıkmasından dolayı inşalatın 2 yıl boyunca durdurulduğunu, davacı taraftan teslim alınan betonların kırılarak inşaat alından temizlendiğini, inşaatın iki yıl durdurulması, betonun kalitesiz ve elverişsiz olmasının, inşaat alanından temizlenmesi sürecinin müvekkilini ziyadesiyle mağdur ettiğini, süreç içerisinde malzeme fiyatlarındaki artışın ve işin durdurulmasından kaynaklı maddi ve manevi mağduriyetlerin oluştuğunu, davacı tarafça haksız ve hukuksuz açılan davanın reddine, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda;" Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça faturadan kaynaklı alacak nedeniyle davalılar aleyhine Erzurum...İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, davalılar tarafından süresi içerisinde borca itiraz edilmesi nedeniyle eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, icra takibine dayanak olan faturanın davalılara ait adi ortaklıkça "... İlçe Emniyet Müdürlüğü ...Daireli Lojman İnşaatı Yapım İşi" temeline hazır beton dökülmesi işine ilişkin olduğu, davalıların faturaya konu işin eksik yapılması nedeniyle borçlu olmadıkları yönünde savunmada bulundukları, Mahkememizce Beton(Karot) Basınç Deney Raporu ile ilgili tüm ihale evraklarının celp edildiği ve uzman bilirkişi heyetinden rapor aldırıldığı, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere faturaya konu işte açık ayıp olduğunun değerlendirilmesi halinde ihbar yükümlülüğünün süresi içinde yerine getirilmediği, gizli ayıp olarak nitelendirilmesi halinde de betonun basınç testini geçememesi nedeniyle yeniden beton dökülmek zorunda kalındığı beyan edilmesine rağmen uygun süre içerisinde davacıya gizli ayıbın ihbar edildiğine dair dosyada bir delil bulunmadığı, davacı tarafça gönderilen faturaya itiraz edilmediği, yine her ne kadar dava dışı 3.kişilerden hizmet alınarak yeni beton döküldüğü ve bu nedenle zararın oluştuğu davalılar tarafından beyan edilmiş ise de dosyada bulunan ihale evrakları, geçici ve kesin kabuller, hakedişler, tarafların ticari defter kayıtları nazara alındığından işin tamamlandığı ancak işin tamamlanmasına esas betonun davacı dışında 3.kişi tarafından yerine getirildiğine dair dosyada bir delil bulunmadığı, bu haliyle davacının faturadan kaynaklı alacağının bulunduğu, davalıların icra takibine itirazının haksız olduğu ve alacağın likit olduğu anlaşılmakla davanın kabulü ile Erzurum ...İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı icra dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin aynen devamına, İcra takibine konu asıl alacağın %20'si olan 8.153,54 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş" gerekçesiyle davanın kabulü ile; Erzurum ....İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı icra dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin aynen devamına, icra takibine konu asıl alacağın %20'si olan 8.153,54 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın belirttiği üzere akdi ilişkinin kurulduğu hususunda müvekkili tarafça da bir beis olmadığını, fakat fatura neticesinde yaklaşık 70 M3 beton teslim edildiğini, Emniyet Müdürlüğü Lojmanları /... temel atma aşamasında beton numune örneklerinin elverişsiz çıkmasından dolayı inşaatın 2 yıl boyunca durdurulduğunu, davacı taraftan teslim alınan betonların kırılarak inşaat alanından temizlendiğini, davacının ediminin "ayıplı mal" hükümlerine tabi olduğunu, hazır betonun ayıplı olduğunun davacıya derhal bildirildiğini ve uygun standartlarda beton dökülmesinin talep edilmiş olmasına rağmen davacı tarafından bu taleplerinin yerine getirilmediğini, gelinen aşama itibariyle davacının kusuru nedeniyle uğranılan çok daha büyük bir zarar söz konusu iken davacı tarafından müvekkiline karşı icra takibine geçilmiş olmasının kötü niyetli bir yaklaşım olduğunu, ayıbın ihbar edildiğinin davalı taraflarca ayrı ayrı dile getirilmesine rağmen yerel mahkemece "ayıp bildirilmedi" ibaresinin eksik inceleme ürünü olduğunu, davalı taraflardan sadece biri tarafından ayıp ihbar edilse dahi davacı tarafın basiretli davranma yükümlülüğü bulunduğunu, beton numune değerlerinin düşük çıktığına ilişkin laboratuvar sonuçlarının ... Valiliği Yatırım İzleme Koordinasyon Müdürlüğü bünyesinde mevcut olduğunu, davacı tarafça açılan davanın haksız ve hukuksuz olduğunu, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, faturadan kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Davacı taraf, davalılara takibe dayanak fatura içeriği uyarınca hazır beton sattığını, fatura bedelinin ödenmediğini, fatura bedelinin tahsili amacıyla başlatılan takibe davalıların haksız itiraz ettiğini iddia ederek, davalıların takibe vaki itirazlarının iptali ile takibin devamını talep etmiş, davalı taraf, davacı tarafından satılıp teslim edilen hazır betonun ayıplı olduğunu, yeterli standartlarda olmadığını, ayıplı mal nedeniyle mağdur olduklarını savunarak davanın reddini istemiştir. İlk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesine göre malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değil ise alıcı malın teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için bu süre içerisinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda TBK'nun 223. maddesinin 2. fıkrası uygulanır.
6098 sayılı TBK'nun 223. maddesinde alıcının devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse bunu uygun bir süre içerisinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak satılanda olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.
Ayıplı mal, satıma konu edilen ürünlerin satın alana teslim edildiği anda taraflarca kararlaştırılmış olan niteliklere sahip olmayan veya objektif olarak sahip olması gereken nitelikleri taşımayan, sözleşme amacını gerçekleştirmeye elverişli olmayan mal olarak tanımlanabilir.
Somut olayda, dosya kapsamı itibariyle davacı tarafça satılan fatura konusu hazır betonun ayıplı olduğu ve ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. Ancak, faturanın 01/09/2018 tarihinde düzenlendiği, malın teslim edildiği, fatura konusu malın ayıplı olduğunun ... yılı eylül ve ekim aylarında anlaşıldığı, eldeki davanın 08/12/2022 tarihinde açıldığı, iş bu davanı açıldığı tarihten önce davalı tarafça davacıya yazılı, sözlü veya başka bir suretle ayıp ihbarında bulunulduğuna dair dosya da bir ispat bulunmadığı, bu durumda davalıların malı ayıplı hali ile kabul ettiği ve malın bedelini ödeme yükümlülüğünün devam ettiği anlaşıldığında davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı ... vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İlk derece mahkemesinin hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı ... vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf başvurusu aşamasında alınması gereken 3.339,78-TL karar harcından peşin alınan 834,95-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.504,83-TL harcın davalı ...'den alınarak hazineye irat kaydına,
3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan tarafça bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi/ikmaline ilişkin işlemlerin mahal mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 30/01/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.