Karar Detayı

T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/1281
KARAR NO : 2026/158
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 17/04/2024 (Karar)
NUMARASI : 2022/409 Esas, 2024/191 Karar
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ : 04/02/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 04/02/2026
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davacı vekili ile davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 27/06/2022 tarihinde davalı ...'nın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın şerit ihlali yaparak müvekkillerinin desteği ...'a çarparak ölümüne sebep olduğunu, olay sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağında davalının asli ve tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kazaya karışan aracın davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, müvekkillerinin bakım ve giderlerinin muris tarafından karşılandığını, müvekkillerinin zararı için davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak bir sonuç alınamadığını, ...'ın vefatı nedeniyle müvekkillerinden ...'nin erken yaşta eşini kaybettiğini, diğer müvekkillerinin de babasız kaldığını, büyük acı ve elem içinde olduklarını belirterek şimdilik müvekkillerinden ... için 100,00 TL, ... için 100,00 TL olmak üzere toplam 200,00 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden 04/08/2022, diğer davalı ... yönünden 27/06/2022 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkillerinden ... için 40.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 140.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'dan 27/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Sigorta A.Şekili 31/08/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle;dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, dosyada kusur durumu ve tazminat hesaplaması yapılması gerektiğini, müvekkilinin sigortalısının kusuru oranında ve teminat limitleri ile sorumluluğu bulunduğunu, cenaze ve defin giderlerinin poliçe kapsamında bulunmadığını, müvekkiline bir başvuru bulunmadığını ve bu nedenle müvekkilinin temerrüde düşürülmediğini, davacının faiz isteme hakkının doğmadığını, müvekkilinin davanın açılmasına sebebiyet vermediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... vekili 31/08/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin aracının hız sınırı kurallarına uygun olarak sevk ettiğini, davacının iddialarının aksine ...'ın sara hastası olduğunu, daha önce de yolda kendi başına yattığını, müvekkilinin tüm gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne uygun hareket ettiğini ancak merhumun kusurlu davranışı neticesinde ve gece vakti yolda yatması ve rahatsız olması nedeniyle dava konusu kazanın meydana geldiğini, kaza sonrası tutulan kaza tespit tutanağını kabul etmediklerini, müvekkilinin kazada bir kusuru bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda;"Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava trafik kazasından kaynaklanan maddi (destekten yoksun kalma) ve manevi tazminat davası olduğundan, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/19605 Esas 2021/6472 Karar 11.10.2021 tarihli ilamı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/10352 Esas 2021/2596 Karar 11.03.2021 tarihli ilamı doğrultusunda aktüerya raporu TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak düzenlettirilmiştir.
Tarafların kusur durumlarına ilişkin yapılan değerlendirmede, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen raporda, davacıların desteği yaya ...'ın gece vakti aydınlatma bulunmayan meskun mahal dışında ilk geçiş hakkının araçlarda olduğu yola, koyu renkli kıyafetleriyle kontrolsüz şekilde girmesi ve yola dik bir şekilde yatması nedeniyle kazanın oluşumunda %85 oranında kusurlu olduğu, araç sürücüsü davalı ...'nın ise, gece vakti aydınlatma bulunmayan yerde hızını yol şartlarına göre ayarlamadığı anlaşıldığından kazanın oluşumunda %15 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Bu değerlendirme Mahkememizce dosya içeriği ile uyumlu bulunduğundan ve denetime açık olduğundan hükme esas alınmıştır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/19844 Esas 2019/8286 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere "Belirsiz alacak davasında davacı, alacağının tam ve kesin olarak belirlenmesinden sonra HMK'nın 107.maddesine dayalı olarak bir kez alacağını artırabilir. Ayrıca davasını HMK'nın 176. ve devamı maddelerine göre bir kezde ıslah edebilir. Bu nedenle davacının ıslah dilekçesi ve Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen kusuru raporları ve aktüerya bilirkişi tarafından düzenlenen rapor hükme esas alınarak davacının maddi tazminat davasının kabulüne karar verilmiştir.
Davacıların desteğinin yaşı, meydana gelen kazadaki kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, davacıların desteklerini kaybetmeleri nedeniyle çektiği acı ve duymuş olduğu üzüntünün boyutu, hakkaniyet ve manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmaması ilkesi ve davacıların uğradığı manevi zarar göz önüne alınarak ve davalının kusur durumu nedeniyle hakkaniyet ölçüsünde oranlama yapılarak manevi tazminat davasının kısmen kabulüne" gerekçesiyle davacıların maddi tazminat davasının kabulü ile; ... için 434.840,60 TL ve ... için 2.568,78 TL olmak üzere toplam 437.409,38 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, davalı sigorta şirketi yönünden 29/07/2022 tarihinden, diğer davalı yönünden 27/06/2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacıların manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile; ... için 20.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL ve ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL'nin 27/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacılara ödenmesine, fazla istemin reddine, karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kusur raporunda müteveffaya atfedilen oranın çok yüksek olup kusur raporuna yönelik itirazlarının yerel mahkemece değerlendirilmediğini, dosya kapsamında alınan raporlarda davalı ... asli ve tam kusurlu iken müteveffaya %85 kusur verilmesinin açıkça dosya kapsamında alınan rapor ve karayolları trafik tespit tutanağına aykırı olduğunu, dosya kapsamında alınan kusur, aktuer rapora itiraz ettiklerini, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı sigorta şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; müteveffanın epilepsi hastası olduğunu, ailesine destek olabilecek durumda olmadığını, ancak bu durum göz önünde bulundurulmaksızın hüküm verildiğini, KTK 97 uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, sigortalı araç sürücüsüne %15 kusur atfedilmesinin kabul edilemeyeceğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun doğması için ilk ve en önemli hususun sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olması olduğunu, kusur mevcut değil ise sorumluluğun da doğmayacağını, davalı sigortalı araç sürücüsüne kusur atfedilmesinin kabul edilemeyeceğini, aydınlatmanın olmadığı bir yolda, gece, havanın karanlık olduğu bir anda yola aniden çıkarak kazanın meydana gelmesine müteveffanın sebep olduğunu, müteveffanın kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğunu, davacılara...tarafından ödeme yapılıp yapılmadığını, rücuya tabi gelir bağlanıp bağlanılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, tazminat hesabı yapılmasına karar verilmesi halinde...tarafından davacıya ödenen tutarların zarardan indirilerek hesaplamada TRH-2010 mortalite tablosu esas alınması gerektiğini, yine kabul anlamına gelmemekle birlikte yapılacak olan hesaplamada yaş sınırının dikkate alınması gerektiğini, destekten yararlanma sürelerinin sınırsız olmadığını, cenaze ve defin giderlerinin poliçe kapsamında olmaması nedeniyle ilgili taleplerin reddi gerektiğini, hesaplamada net asgari ücret kullanılması gerektiğini, hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Somut uyuşmazlıkta; 27/06/2022 tarihinde, davalı sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın ...Erzurum istikametinde seyir halindeyken karşı şeritte yola dikey vaziyette yatmış olan yaya ...'a çarpması şeklinde meydana gelen trafik kazasında, davacıların murisi olan ...'ın vefat ettiği, ATK Ankara Trafik İhtisas Dairesi'nin 19/04/2023 tarihli raporunda; kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %15 oranında, müteveffa ...'ın %85 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, davacı eş ... ... ve davacı çocuk ... ...'ın destek zararlarının aktüer bilirkişi tarafından hesaplandığı, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçe ile maddi tazminat davasının kabulüne, manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davacılar vekilinin ve davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf yasa yoluna başvurdukları anlaşılmıştır.
İstinaf talebinde bulunan davacılar vekilinin ve davalı sigorta şirketi vekilinin ileri sürdüğü sebepler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, mahkemece yargılama sırasında tarafların kusur tespiti için alınan ATK raporunun olaya ve oluşa uygun olduğu olduğu, ATK raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğu, Tekman Asliye Ceza Mahkemesi'nde yapılan yargılamada alınan bilirkişi raporunda da sürücü ...'nın tali kusurlu olduğunun bildirildiği ve taksirle ölüme neden olma suçundan verilen mahkumiyet kararının istinaf incelemesinden geçmek suretiyle kesinleştiği, taraf vekillerinin kusura yönelik istinaf itirazlarının yerinde olmadığı, aktüer bilirkişi tarafından TRH 2010 yaşam tablosu, progresif rant yöntemi ve asgari ücret verileri dikkate alınarak, müteveffanın kusuru oranında destek zararlarının hesaplanmasının yerinde olduğu, SGK tarafından rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, aktüer bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli ve denetime açık olduğu anlaşıldığından, davacılar vekilinin ve davalı sigorta şirketi vekilinin yerinde bulunmayan istinaf talebinin esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İlk derece mahkemesinin hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Başvuru sırasında peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-İstinaf başvurusu aşamasında alınması gereken 29.879,43-TL karar harcından peşin alınan 7.469,87-TL harcın mahsubu ile bakiye 22.409,56-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan taraflarca bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Kararın kesinleştirme ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
6-Gerekçeli kararın tebliği ve harç ikmali işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere 04/02/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.