Karar Detayı

T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/1126
KARAR NO : 2026/202
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 08/05/2024 (Karar)
NUMARASI : 2022/371 Esas, 2024/246 Karar
DAVA : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
KARAR TARİHİ : 11/02/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/02/2026
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili, müvekkili şantiyesinde kullanmak üzere davalı ile su abonelik sözleşmesi imzaladığını, su aboneliği kapsamında müvekkiline ... numaralı fatura ile toplam 89.404,90 TL tutarlı abonelik bedeli fatura edildiğini, ancak işbu tutarın fahiş ve su kullanım miktarı ile tüketimi imkan dahilinde olmadığını, müvekkilinin davalıya karşı belirtilen miktarda borcu bulunmadığını, faturaya yansıyan su kullanımının iklim koşulları nedeniyle şantiyelerin zorunlu olarak çalışmadığı zamana ait olduğunu, bu süreçte müvekkiline ait şantiyenin kapalı olduğunu ve hiç bir şekilde su kullanımı olmadığını, şantiyenin aktif olduğu dönemlerde ise 3.500,00 TL - 4.500,00 TL civarında faturalandırıldığını, şantiyede hazır beton kullanıldığından beton sulama işlemi yapılmadığını, su kullanımının şantiyede kalan 16 işçinin şahsi kullanımına harcandığını, kış mevsiminde su sayaçlarının donması dolayısıyla hatalı faturalandırma yapılmış olması ihtimal dahilinde olduğunu, dava konusu fatura bedelinin hem rutin su kullanımına aykırı hem de su tüketim miktarı itibari ile hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, yapılacak bilirkişi incelemesi ile hatalı faturalandırmanın sebeplerinin ortaya çıkacağını belirterek müvekkilinin davalıya karşı ... nolu faturadan kaynaklı 89.404,90 TL borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:

Davalı vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının sayacın bozuk olduğunu ileri sürerek ... Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü'ne şikayette bulunduğunu, gelen raporda sayacın doğru çalıştığının belirlendiğini, müvekkili bünyesinde yapılan ölçümün doğru olduğunu, sayaçta bir bozukluk bulunmadığını, inşaat abonesinin abone olarak su kullanımının mevcut olduğunu, ölçüm yapılamamış olsa dahi Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü koordinesinde tarifeler ve abone hizmetleri yönetmeliğinin 67. Maddesine göre de yapı ruhsatında gösterilen toplam inşaat alanına göre 1 metrekare inşaat alanında 0,2 metre küp su tüketileceği esasından hareketle kıyas usulü ile tahakkuk yapıldığını, davaya konu yapı ruhsatındaki inşaat alanının toplam 35422 metre kare olduğunu, 35422 x 0.2= 7.084,4 metre küp kullanması gereken asgari su miktarı olduğunu, sarf ettikleri su miktarındaki sorumluluğun davacıya ait olduğunu, su kullanım bedelinin kamu alacağı kapsamında olduğunu, ödenmediği takdirde borcunu ödemeyen diğer tüm aboneler gibi icra işlemi başlatılacağını, ayrıca faturanın değeri 4 bloklu bir inşaat abonesi için olağan bir meblağ olduğunu, diğer inşaat abonelerinde de benzer meblağların faturaya yansıtıldığını belirterek davanın reddini ve davacının alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince, " ...Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili davalı kurumun müvekkiline su aboneliği sözleşmesi nedeniyle 89.404,90 TL tutarlı fatura düzenlediğini, ancak müvekkilinin inşaat şantiyesinde bu tutarda su sarfiyatı yapılmadığını ve borçsuzluğunun tespitini talep etmiştir. Davalı vekili ise, davacının su sayacının arızalı olduğunu ileri sürerek ... Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü'ne müracaat ettiğini, Müdürlük tarafından düzenlenen raporda sayacın doğru çalıştığının tespit edildiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce, davacı ile davalı arasındaki abonelik sözleşmesine ilişkin tüm belgeler, davalı kurum tarafından, davacı adına düzenlenen faturalar dosya arasına alınmış ve 23.11.2022 tarihli bilirkişi raporu düzenlettirilmiştir. Bu raporda da belirtildiği üzere davalı kurumun düzenlediği 20.12.2021 tarihli son okuma değeri 3.536 metreküp olan fatura ile, 24.06.2022 tarihli son okuma değeri 9.462 metreküp olan fatura arasında davacının 5.926 metreküp su tükettiği tespit edilmiştir. 6 ay 4 günlük bu su tüketiminin bedeli ise 84.519,00 TL'dir. Davacının bu bedeli ödememesi üzerine davalı kurum tarafından icra takibi yapılmış ve davacı tarafından sayacın doğru çalışmadığı ileri sürülerek ... Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü'ne müracaat edilmiş ancak kurum tarafından sayacın doğru çalıştığı tespit edilmiştir. Davacı taraf icra takibinden sonra su tüketimine devam ettiğinden 24.06.2022 ve 30.06.2022 tarihleri arasındaki dönemde 42 metreküp su tüketmiş ve davalı kurum tarafından davacının 84.519,00 TL olan borcuna 613,18 TL daha eklenerek davacının 85.132,18 TL tutarında borcunun olduğuna dair fatura düzenlenmiştir. Davacının itirazı üzerine su sayacının ... Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü tarafından incelenmesi için sayaç değiştirme işlemi yapılmış ve yeni sayaç üzerinden de davacının 30.06.2022 ile 25.07.2022 tarihleri arasında 3.836,00 TL tutarında su sarfiyatı yapması ve 436,72 TL gecikme cezası nedeniyle toplam borcunun 89.404,90 TL olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememiz'ce 22.03.2024 tarihinde alınan bilirkişi raporunda ise, davacının şantiyesinde kullanılan ... marka su sayacının doğru çalıştığı, ... marka su sayacının ise (daha önce ... Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü tarafından kontrolü yapılan su sayacı) kadranı sökülmüş ve numaratörleri ile oynanmış olduğundan yeniden test edilmesinin mümkün olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca bilirkişi raporunda, davacının su tükettiği 20.12.2021 tarihi ile 24.06.2022 tarihleri arasında, 5.926 metreküp suyun söz konusu sayaçtan geçişinin mümkün olduğu, ... marka su sayacının ... Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü tarafından test edilmiş olması nedeniyle faturalandırmanın doğru yapıldığı ve sayaçtan geçen su miktarı tespit edilebildiğinden, inşaat alanı, hazır beton miktarı ve beton sulama suyu hesaplaması yapılmasının uygun olmayacağı belirtilmiştir.
Yukarıda ayrıntısı belirtilen bilirkişi raporları ile de tespit edildiği üzere davacının inşaat şantiyesinde kullanılan sayaçların doğru çalıştığı, tüketim tarihleri arasında sayaçtan geçen su metreküp değerinin sayacın özellikleri dikkate alındığında bu miktarda su geçişinin mümkün olduğu, davacı ve davalı ile herhangi bir organik bağı olmayan ... Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü tarafından yapılan testte ... marka sayacın doğru çalıştığının tespit edildiği, davalı kurumun düzenlediği faturalarda endeks değerleri yanlış olsa da, davacının 20.12.2021 tarihi ile 25.07.2022 tarihleri arasındaki su kullanımının sayaç ile tespit edildiği ve kullanım bedelinin doğru hesaplandığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. " gerekçesiyle " Davanın reddine, " şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü tarafından yapılan muayene ilgili mevzuata uygun olarak yapılmadığını, tüm abonelik süresince su kullanımı ortalama 345 metreküp, şu ana kadar ölçülen en yüksek su kullanımı ise 667 metreküp olan müvekkilin suyun akmadığı, şantiyeni aktif olmadı kış aylarında nasıl olup da ortalama 987 metreküp su kullanıldığının açıklanması gerektiğini, bu sebeple, resmi belgeler üzerinde 0 kullanım gösterilen aylar için vana açık kalmış olabilir varsayımı üzerinden fatura tanzim edilmesinin kabul edilemeyeceğini, davalının kendisi tarafından düzenlenen belgelerin gerçeği yansıtmadığını, bilakis bu aylarda su kullanıldığının ispat edilmesi gerektiğini, talepleri doğrultusunda borçlu olunmadığının tespiti ile ödenen bedelin istirdadına karar verilmesi talebiyle mahkemece verilen kararın kaldırılması yönünde istinafa başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, abone sözleşmesi nedeniyle menfi tespit davasıdır.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Somut uyuşmazlıkta; davacı vekili müvekkilinin şantiyesinde kullanılmak üzere davalı şirket ile arasında abonelik sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye konu ... numaralı fatura ile fahiş ve su kullanım miktarı tanzim edildiği, müvekkilinin davalıya karşı belirtilen miktarda borcu bulunmadığını ileri sürmüş, mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. ve devamı maddeleri gereğince çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut mahkemece kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşüne başvurulması zorunludur. Dava konusu uyuşmazlığın inşaat şantiyesindeki su kullanım bedelinin miktarı konusunda olduğu, ne var ki, çözümü teknik bilgiyi gerektirmesi nedeniyle bilgisine ve görüşüne başvurulan bilirkişice hazırlanan raporun hüküm vermeye elverişli olmadığı değerlendirilmiştir.
Davacı talebi üzerine davadan önce ... Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü’nün sayacı incelemesi sonucu hazırlanan 27.06.2022 tarihli raporda, ... marka 3 metreküp/saat anma debili, ... model ...seri numaralı sayacın doğru ölçüm yaptığı, mekanizma muayenesinin yapılarak numaratörde hata görülmediği, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ile Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliğinin ilgili maddeleri gereğince yapılan muayene sonucunda sayacın doğru çalıştığına ilişkin rapor düzenlenmesi üzerine mahkemece sayacın doğru çalıştığı kabul edilmiş ancak sayaç üzerindeki endeksin doğru olup olmadığı hususu hüküm kurmaya yetecek ölçüde aydınlatılmamıştır.
Bu durumda mahkemece, su kullanılan yerin şantiye olması nedeniyle, inşaat mühendisi ve makine mühendisi bilirkişisi de dahil olmak üzere tarifeler alanında uzman hesap bilirkişisinden oluşacak bilirkişi heyetinden keşif yapılarak, belge ve kayıtlar incelenerek, istinaf ve taraf denetimine elverişli rapor alınarak, hasıl olacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davacı tarafın istinaf talebini kabulüyle, mahkemece verilen kararın HMK'nın 355, 353/(1)-a-6. maddeleri uyarınca, kaldırılmasına dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile, yerel mahkeme kararının, HMK’nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Dava dosyasının HMK’nın 353/(1)-a maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf peşin karar harcının davacıya iadesine,
4-İstinaf başvurusu aşamasında yapılan yargılama giderlerinin mahkemesince verilecek nihai kararla hüküm altına alınmasına,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında tehiri icra talebi doğrultusunda yatırılan teminat olması halinde yatıran tarafa İADESİNE,
7-Gerekçeli kararın tebliği, teminat ve harç iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK’nın 362-(1)/g maddesi uyarınca kesin olmak üzere 11/02/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.