mahkeme 2023/1531 E. 2024/449 K.

T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1531
KARAR NO : 2024/449
KARAR TARİHİ: 27/02/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI : 2023/39 Esas - 2023/45 Karar
TARİHİ : 05/04/2023
DAVA : İhtiyati Haciz
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin borçlu adi ortaklık arasında imzalanan sözleşmeler kapsamında 2021 ve 2022 yıllarını kapsayacak şekilde 3 farklı sözleşme ile çeşitli özelliklerde galvanizli demir direk ve aydınlatma direği temini işi yapıldığını, bu adi ortaklığın ... Yapı A.Ş. Ve... Enerji San. Tic. A.Ş. tarafından kurulduğunu, sözleşme kapsamındaki ürünlerin irsaliye faturaları ile birlikte adi ortaklığa eksiksiz bir şekilde teslim edildiğini, işin yapımı sırasında ödemelerin aksatıldığından bahisle noter kanalı ile ihtarnamelerin gönderildiğini, işin belirlenen program dahilinde tamamlandığı halde ödemelerin büyük bir bölümünün yapılmadığını, hesap mutabakatında karşı taraf borçlunun da teyit ettiği üzere 8.787.088,... TL ve 95.242,64 USD alacaklı olduklarını, borçlarından geri kalan ve ödenmeyen 8.787.088,... TL kısmına yetecek tutarda burçluların, taşınır ve taşınmaz malları ile banka hesaplarına ve 3. kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin müvekkil şirketler aleyhine ihtiyati haciz kararı aldığını, alacaklının aynı zamanda süresi içerisinde normal takip başlatarak erzurum ... İcra Müdürlüğü 2023/... esas sayılı dosyasından ödeme emri gönderildiğini, müvekkili olan şirketler adına gönderilen ödeme emrine 07.04.2023 tarih itibari ile itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, sonrasında Erzurum ... İcra Hukuk Mahkemesine başvuru yapılarak teminat karşılığında ihtiyati haczin kaldırılmasının talep edildiğini, Erzurum ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2023/... E. - 2023/... K. numaralı dosyası ile ihtiyati hacizlerin teminat mektubu karşılığında kaldırıldığını, ihtiyati haczin konusu borç ve alacak ilişkisi ... San. Ve Tic. A.Ş. İle ... Enerji Yatırımları Adi Ortaklığı arasındaki Galvanizli Demir Direk ve Aydınlatma Direği Alım Sözleşmesinden kaynaklandığını, dolayısı ile taraf ... Enerji Yatırımları Adi Ortaklığının olduğunu, Ortaklıkta pay sahibi olmayan ... Yapı A.Ş.'nin sözleşmeden kaynaklı herhangi bir borcu ve sorumluluğunun bulunmadığını, yine ... adi ortaklığının tüzel kişiliği olmayıp aktif dava ehliyeti de bulunmadığını, yargıtay kararlarında; faturanın, ihtiyati haciz isteminde bulunan kimsenin alacaklı sıfatını haiz olup olmadığının belirlenmesinde tek başına yeterli olmayacağını, taraflar arasında imzalanan 31.06.2021 tarihli Demir Direk ve Poligon Aydınlatma Direği Mal Alım Sözleşmesi gereği teslim edilmesi gereken malzemelerin, ... firması tarafından zamanında teslim edilmediğini belirterek, işbu nedenlerle ve resen nazara alınacak nedenlerle, ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; "... Tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; ihtiyati haciz talebine konu edilen alacağın varlığının yapılacak yargılama neticesinde tespit edilebileceği, yani alacağın varlığı ve miktarının belirlenmesinin yargılamaya muhtaç olduğu, ihtiyati haciz talep edilebilmesi için yasada aranan şartların somut olayda gerçekleşmediği, talep edenin alacağını yaklaşıkta olsa kanaat oluşmasını sağlayamadığı anlaşılmakla ihtiyati hacze yönelik itirazın kabulüne karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-İhtiyati hacze itirazın KABULÜ ile mahkememizce verilen 05/04/2022 tarihli 2023/... D.İş sayılı numarası ile verilen ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA, ..." şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; aralarındaki sözleşmeler gereğince ürünlerin eksiksiz olarak davalı şirketlere teslim edildiğini, ödemelerin aksamasından dolayı ihtarnameler gönderdiklerini, alacaklı olduklarının karşı tarafça da teyit edildiğini, alacaklarının ödenmediğini beyan ederek kararın kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ihtiyati haciz istemine ilişkindir.
Davacı, aralarındaki sözleşme gereğince 2021 ve 2022 yıllarını kapsayacak demir direk ve aydınlatma direği temini işinin yapıldığını, ürünlerin eksiksiz şekilde teslim edilmesine rağmen alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiş, davalı, mutabakat gereği davacı tarafın iddia ettiği alacağın blokede tutulduğunu, ürünlerin geç tesliminden dolayı aralarında alacak kalemlerinde ihtilaf bulunduğunu ayrıca icra dairesine yatırılan teminat gereği hacizlerin kaldırıldığını belirterek davanın reddini savunmuş, Mahkemece yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği gerekçesiyle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına dair verilen karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacı şirket ile ... adi ortaklığı arasında eser sözleşmesi imzalandığı, sözleşme uyarınca davacı tarafça demir direk travers ve konsolların üretiminin yapılacağı, Mahkemece, 05.04.2023 tarihli kararla 1.318.063,26 TL teminat karşılığında 8.787.088,... TL üzerinden ihtiyati haciz kararı verildiği, teminatın yatırıldığı, ... adi ortaklığına ilişkin 22.07.2022 tarihli tadil protokolüne göre ... şirketinin adi ortaklıktaki payını dava dışı ... Tekstil şirketine devrettiği, davacı tarafça yapılan icra takibine itiraz sonucunda icra mahkemesine yatırılan teminat mektubu karşılığında ihtiyati haczin kaldırıldığının davalı taraflarca belirtildiği anlaşılmaktadır.
İİK 257 maddesi ''Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yerinde veya 3. Şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu takiplerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizleme, kaçırma veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar yada bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz kararı verilebilir.'' İİK 258. Maddesi "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." hükmünü amirdir.
Somut olaya gelince; taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğu, davacının sözleşme kapsamında meydana getirilen ürünlerin teslim edilmesine rağmen bir kısım alacağının ödenmediğini ileri sürdüğü, davalı tarafların mutabakat metninde yazılı bedelin davacının ürünleri teslimde gecikmesinden dolayı sözleşmedeki cezai şarttan kaynaklı bloke edildiğini, alacağın ihtilaflı hale geldiğini savunduğu, meydana getirilen ürünlerin teslim edilmediği yönünde bir savunma bulunmadığına göre davacı tarafça yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği ayrıca adi ortaklığa dahil şirketin adi ortaklıktaki payını dava dışı şirkete devrettiği de gözetilerek ihtiyati hacze karar verilmesi gerekirken itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılması doğru değil ise de anılan yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını zorunlu kılmadığından Mahkeme kararının kaldırılarak yeniden karar verilmesi yoluna gidilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353(1)/b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22.05.2023 tarihli 2023/39 D.iş - 2023/45 K sayılı kararının HMK’nın 353(1)/b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA;
a-Kaldırılan kararın yerine geçmek üzere;
b-Davacının ihtiyati haciz talebinin KABULÜ ile davalı şirketlerin menkul, gayrimenkul, 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının 8.787.088,...-TL ile sınırlı olmak % 15 teminatın (1.318.063,26-TL) ilk derece mahkeme veznesine yatırıldığı takdirde İHTİYATEN HACZİNE,
c-İhtiyati haciz kararının icrasının İİK'nun 261. maddesi uyarınca 10 gün içinde Erzurum İcra Müdürlüğünden istenmesine, ihtiyati haciz kararının verilen yasal süre içinde icrasının istenmemesi halinde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkacağının ihtarına,
" şeklinde YENİDEN KARAR VERİLMESİNE,
2-İstinaf incelemesi esnasında yapılan yargılama giderlerinin esas hakkında verilecek kararda göz önünde bulundurulmasına,
3-İstinaf başvurusunda davacı taraftan alınan 179,90-TL maktu istinaf karar harcının talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-Kararın tebliğ işlemlerinin ilk dereec mahkemesince yerine getirilmesine;
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK’nın 362/1-f maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy çokluğu ile karar verildi.27/02/2024
Davacı vekilinin, eser sözleşmesi, fatura ve hesap mutabakatına dayalı ihtiyati haciz talep ettiği, davalının edimin ayıplı ifa edildiği ve hesap mutabakatına itiraz ettiği dosyada, itiraz üzerine ihtiyati haczin kaldırıldığı, davacının kararı istinaf ettiği açıktır.
2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu'nun 257. maddesi uyarınca, "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş, bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.
Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:
1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ..." hükmü düzenlenmiştir.
Maddenin birinci fıkrasında vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz talep etme koşulları; ikinci fıkrada ise vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilecek haller düzenlenmiştir. Maddenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. İcra ve İflas Kanunun 258. maddesinin 2. cümlesinde “Alacaklı alacağı ve icabında İhtiyati haciz sebepleri ( m.257) hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur.” denilmektedir.. İhtiyati haciz kararı verilirken dikkat edilmesi gereken hususun alacağın yazılı delille ispatı değil, alacağın varlığı konusunda hakime kanaat verecek dellilerin sunulmasıdır. Hakim, taraflar arasındaki ilişkiye, alacağı doğuran sebebin şekline ve niteliğine göre ibraz edilen delilleri değerlendirerek alacağın varlığı hakkında bir kanaata vardığı takdirde İİK'daki diğer şartlar mevcutsa, ihtiyati haciz talebini kabul edecektir. Alacağın varlığına kanaat getirilmesi yaklaşık ispattır.
Somut olayımızda, taraflar arasında eser sözleşmenin ve mutabakat metni altındaki imzaların taraflara ait olduğu konusunda ihtilaf bulunmamakla, davalı taraf ihtiyati haciz talebinden önce davacı yana gönderdiği ihtarnamesinde ayıplı imalat ve cezai şart kesintisi ve mahsup talebinde bulunduğu, bu nedenle vadesi gelmiş bir alacağın dava konusu olayımızda bulunmadığı, alacağın yargılamayı gerektirdiği, ilk derece mahkemesi kararına yapılan istinafın esastan reddi gerektiğini düşündüğümden sayın çoğunluk tarafından verilen karara iştirak etmediğimi bildiririm.