mahkeme 2025/70 E. 2025/773 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/01/2025
KARAR TARİHİ : 24/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait .....plakalı araç ile .....sigorta şirketinin sigortalısı .....plakalı araç arasında .....tarihinde, Diyarbakır Bağlar’da , .....plakalı araç sürücüsü, müvekkili şirkete ait .....plakalı araca arkadan ve yandan çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, müvekkilinin aracında kaza sonrası meydana gelen değer kaybının, kazada tam kusurlu olan .....plakalı aracın sigortacısı .....Sigorta A.Ş tarafından mağdur tarafa ödenmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkiline ait .....plaka sayılı araç için ‘‘değer kaybı’’ için 100,00-TL ve “araç mahrumiyet bedeli” için 50,00-TL olmak üzere Toplamda 150,00-TL maddi tazminat tutarının; değer kaybı alacağı için tüm davalılardan olay tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile birlikte ödenmesini, araç mahrumiyet bedeli için de işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının belirsiz alacak davası açması mümkün olmadığını, davacının dava konusu ettiği taleplerini belirlemesi gayet mümkün olup, dava dilekçesinin ekinde eksper raporu dahi sunmuş davacının belirsiz alacak davası açamayacağı açık olup, davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, dava dilekçesinde müvekkili şirket aracının kazanın oluşumunda tam kusurlu bulunduğu iddia edilmekte ise de davacınun bu hususunu ispat etmesi gerektiğini, zira gerek kaza tespit tutanağından ve gerekse kaza fotoğraflarından bu durum açıklığa kavuşmayacağını, müvekkili şirket aracına yüklenebilecek bir kusur bulunmadığından davacının tüm taleplerinin reddi gerekmekte ise de davacının alacaklarını ispat etmesi gerektiğini, bu manada davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu tek taraflı olarak hazırlanmış eksper raporunu kabul etmediklerini, zira araçta raporda belirtilen kadar hasar zararı, değer kaybı zararı ve kazanç kaybı oluşması mümkün görünmediğini, zarar gören davacı aracının önceden karıştığı kazalar ile ilgili tramer kayıtları incelenmeksizin makul bir sonuca varmanın mümkün olmadığını, diğer taraftan aracın onarımı ile ilgili gerçekleşen zararın ispatı zorunlu olduğunu, hasar ödemesinin fatura ile ispatı, onarım sürecinin de yine onarımı yapan servis kayıtları ile ispat edilmesi gerektiğini, usul ve yasaya aykırı davanın reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetki itirazında bulunduklarını, alacağın belirlenebilir olduğu hallerde, HMK m.107 kapsamında belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat olmadığını, davacının, ihtiyati tedbir talebi usul ve yasaya aykırı olup, şartları gerçekleşmediğinden reddi gerektiğini, davacı tarafın mahkemeniz dosyasına sunduğu delil ve belgeler tarafımıza tebliğe çıkartılmadığından, anılan tüm belgelere karşı cevap ve itiraz haklarının saklı tutulduğunu, kabul manasında olmamak üzere, trafik sigortası genel şartları’nın a.6.b maddesinde de belirtildiği üzere hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatları teminat dışında kalan hallerden olduğunu, bu sebeple öncelikle kusur oranlarının tespiti için sayın mahkemenizce dosyanın adli tıp trafik ihtisas kurumuna sevk edilmesi gerektiğini, davayı kabul manasında olmamak üzere dava konusu araçta uyuşmazlık konusu kaza nedeniyle herhangi bir değer kaybı meydana gelmemiş olmakla davacının talepleri haksız olduğunu, kabul manasında olmamak üzere, mahkememizce aksi kanatte olunması halinde davacının bakiye değer kaybı talebi bakımından dosyanın bilirkişi incelemesine gönderilmesi gerekmekle birlikte hesaplamanın genel şartlar üzerinden yapılması gerektiğini, izah olunan hususlar çerçevesinde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Kaza tespit tutanağı; .....tarihinde .....kullandığı davacıya ait .....plakalı .....marka otomobil tipi araç ile trafik akımı iki yönlü, Öğretmenler Caddesinde seyir halinde olduğu, .....isimli lokanta/işletme yakınlarına geldiğinde, kullandığı aracın sol yan arka köşe kısımlarına, aynı yolda karşı istikametinde seyreden .....kullandığı, davalıların taraf olduğu .....marka kamyonet tipi aracın sol yan arka köşe kısımları temaslı çarpmasıyla kazanın meydana geldiği anlaşılmıştır.
3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin 200.000,00-TL olduğu anlaşılmaktadır.
4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....İnşaat Hayvancılık Nakliye..... Tic.Ltd.Şti'ye ait olduğu, .....plakalı aracın ........ Ltd.Şti.'ye ait olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
5-Hasar Dosyası: Davacı tarafın başvurusu üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, ancak herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır.
6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporlar: Dava konusu .....plakalı araç .....tarihli trafik kazasında, dava konusu .....tarihindeki aynı parça olan sol arka çamurluk kısmından hasar almış olsa bile işlenen tramer kaydı ve sol arka jantın onarım işlemi de göz önüne alındığında alıcı fiyat beklentisini düşüreceği için reel olarak değer kaybı oluşacağı, kaza tarihi itibari ile değer kaybı (.....) fiyatının: 28.500,00 TL (Yirmi Sekiz Bin Beş Yüz Türk Lirası) olabileceği, davalı .....Anonim Şirketi dava konusu .....plakalı araç için değer kaybı tazminat ödemesi yapmadığı, .....tarihinde araç mahrumiyet (ikame araç) tazminat tutarının 8.500,00 TL (Sekiz Bin Beş Yüz Türk Lirası) olabileceği, .....kaza tarihi itibari ile toplam maddi kayıp miktarının 37.000,00 TL (Otuz Yedi Bin Türk Lirası) olabileceği, .....tarihli trafik kazasında .....plakalı araç sürücüsü .....%40 oranında kusurlu olduğu ve .....plakalı araç sürücüsü .....%100 oranında kusurlu olduğu durumda; davalıların toplam maddi kayıp tutarının %100'ünden sorumlu olması nedeniyle toplam maddi kaybın *6100'ü olan 37.000,00 TL (Otuz Yedi Bin Türk Lirası) ödeme yapması gerektiği kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
7-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan .....tarihli kusur raporu;.....tarihinde .....kullandığı davacıya ait .....plakalı araç ile davalıların taraf olduğu .....aracın çarpışması sonucu meydana gelen kazada; Kazalı/Davalı .....(Davalıların taraf olduğu araç/.....): Trafik kazasında %100 (yüzde/yüz) oranında “KUSURLU” olduğu, kazalı .....(Davacıya ait araç/.....)“KUSURSUZ” olduğu görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
8-Davacı vekilinin .....tarihli dava değerini arttırım dilekçesi: 37.000,00 TL tazminat olacak şekilde işbu dava değerini arttırdığımızdan ve fark talebimizi harçlandırdığından, 37.000,00 TL maddi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği tarihten(.....) itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte 28.500 TL değer kaybının tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili; 8.500,00 TL araç mahrumiyet bedelinin ise davalılar .....Nakliye Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. Ve .....müşterek ve müteselsilen tahsili ile ödenmesine karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.
DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile davacının aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, araç mahrumiyet bedelinin, Yargıtay .....Hukuk Dairesi’nin .....gün ve E:....., K.....sayılı kararında belirtildiği üzere; aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra veyahut araç perte ayrılması gerekli ise yeni araç satın alıncaya kadar geçecek makul süre belirlendikten sonra davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle hesaplanması hususlarında rapor düzenlenilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde .....kullandığı davacıya ait .....plakalı aracın sol yan arka köşe kısımlarına, aynı yolda karşı istikametinde seyreden .....kullandığı.....plakalı .....marka kamyonet tipi aracın sol yan arka köşe kısımları temaslı çarpmasıyla kazanın meydana geldiği, tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de; davalıya ait araç sürücüsünün KTK md.56/b-e ve yönetmelik 106 maddeleri gereğince trafikte gösterilmesi gereken gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne hareket etmemesi ve gerekli güvenlik tedbirlerini almaması nedeni ile kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği ve tam kusurlu olduğu; davacıya ise atfedilecek kusur bulunmadığı anlaşılmış bu yönlü olarak mahkememizce alınan .....tarihli kusur raporu hükme esas alınmıştır.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce bu yönteme uygun olarak hazırlanan .....tarihli rapora göre davaya konu araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu, kaza tarihi itibari ile aracın hasar görmeden önceki piyasa bedeli ile aracın hasar gördükten sonraki rayiç bedeli dikkate alındığında 28.500,00TL değer kaybı tazminatının meydana geldiği, araç mahrumiyet bedelinin ise 8.500,00TL olacağı belirtilmiştir. Raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli .....tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davalı .....sigorta şirketi açısından; .....plakalı aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın kaza tarihindeki teminat limitlerinin 200.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, değer kaybı tazminatı için herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Faiz başlangıç tarihi açısından ise; Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına dair başvurusuna dair evrakları ibraz etmemekle dava tarihi itibari ile faize hükmedilmiştir. Faiz türü açsısından ise davalıya ait kazaya karışan aracın malikinin tüzel kişi tacir olması ve yaptığı işlerin ticari iş niteliğinde olduğunun karine olması nedeni ile davaya konu haksız eylemin 6102 sayılı TTK 3 maddesi uyarınca ticari iş niteliğinde bulunduğu göz önüne alındığında, (bakınız aynı yönde karar için: Yargıtay 17 HD 2015/11957 E-2018/9334 K sayılı ilam) avans faiz istenebileceği kanaat edilmekle ; avans faize hükmedilmiştir.
Davalı .....Nakliye Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. kaza gerçekleştiğinde aracın maliki olmakla işleten sıfatı bulunmakla KTK hükümleri gereğince, davalı Ve .....ise TBK haksız fiil hükümleri gereğince meydana gelen doğrudan ve dolaylı zararlardan kusuru oranında sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Araç işletenenin ve sürücünün davalıya ait aracın kazaya mahal veren sürücüsünün kusuru oranında zararı üstlendiği, sürücünün ise kazada tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı; hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen değer kaybı tazminatının 28.500TL olarak belirlendiği, ikame araç bedelinin ise 8.500,00TL olacağı ve davacının bu bedelleri davalı işleten ve sürücüden talep edebileceği anlaşılmakla bu davalılar yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Faiz başlangıç tarihi açısından ise; Yargıtay kararlarında belirlendiği üzere haksız fiil hükümleri gereğince davalıların kaza tarihinde temerrüde düşeceğinin belirtildiği anlaşılmakla kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Faiz türü açsısından ise davalıya ait kazaya karışan aracın malikinin tüzel kişi tacir olması ve yaptığı işlerin ticari iş niteliğinde olduğunun karine olması nedeni ile davaya konu haksız eylemin 6102 sayılı TTK 3 maddesi uyarınca ticari iş niteliğinde bulunduğu göz önüne alındığında, (bakınız aynı yönde karar için: Yargıtay 17 HD 2015/11957 E-2018/9334 K sayılı ilam) avans faiz istenebileceği kanaat edilmekle ; avans faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
A)Davacının değer kaybı tazminat talebi olan 28.500 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; alacağa tahsilde tekerrür olmaması kaydı ile davalı .....Sigorta A.Ş. Yönünden dava tarihi olan .....tarihinden itibaren, davalılar .....Nakliye Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. Ve .....yönünden ise kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine,
B) Davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin kabulü ile 8.500,00 TL'ye .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar .....Nakliye Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. Ve .....müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.527,47‬-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 615,40TL peşin harç ile 630,00TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.282,07-TL harcın davalı .....Sigorta şirketinin sorumluluğu 986,20 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 615,40TL başvuru harcı, 615,40TL peşin harç ve 630,00TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.860,80-TL harcın davalı .....Sigorta şirketinin sorumluluğu 1.431,38 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan bilirkişi ücreti, dosya masrafı ve Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 7.590,00-TL yargılama giderinin davalı .....Sigorta şirketinin sorumluluğu 5.838,46 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000,00- TL'nin davalı .....Sigorta şirketinin sorumluluğu 23.076,92 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketi'nden alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekili ile davalı .....Turizm vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim