mahkeme 2025/639 E. 2026/7 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tarımsal Üretim Sözleşmesinden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ : 15/11/2024
KARAR TARİHİ : 05/01/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tarımsal Üretim Sözleşmesinden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A) DAVACI VEKİLİNİN İDDİASI VE İSTEMİ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; Davacının çiftçilikle uğraştığını kendi tarlalarında davalı şirketten temin ettiği tohumlarla davalı şirkete ait çırçır fabrikasında istendiğinde iade edilmek ya da iade edilmediği takdirde istendiği yıldaki serbest piyasadaki cari fiyatları üzerinden bedelleri ödenmek üzere ürünlerini teslim ettiğini, toplamda 147.250 KG pamuğun davalı taraf olan şirkete emanet bırakıldığını, TTK m. 5/A hükmüne göre ticari davalardan konusu paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talebi dolaısıyla zorunlu arabuluculuğa başvurulduğunu, görüşmediği anlaşılamadığını, davalı şirketin aynen veya nakden ifaya yanaşmaması sebebiyle ekonomik sıkıntılar yaşayan davacının dava açmak zorunda kaldığını, HMK m. 107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak açılan davalı şirkete emanet olarak bırakılan ama iade edilmeyen pamuk bedelinin davalı şirketin .....tarihinde temerrüte düştüğü de dikkate alınarak İzmir Ticaret Borsasında belirli ticari fiyatlar ve ürünleri teslim edildiği esnadaki nakliyat ücretinin ayrı ayrı tespiti ve aynen ifa edilmeyen cins borcu ve ücretler için şimdilik 10.000 TL'sinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek TTK 1530/7 uyarınca faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
B) DAVALININ SAVUNMASI:
Davalı şirket vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf ile müvekkil şirket arasında gerçekleşmiş ürün emaneti veya alım-satım sözleşmesi olmadığı gibi ticari faaliyet de söz konusu olmadığını, davacı taraf, çiftçi olduğunu öne sürmüş ve dava dilekçesinde "Tapu kayıt kayıtları, ÇKS (Çiftçi Kayıt Sistemi Kayıtları), Çınar İlçe Tarım Müdürlüğü kayıtlarına" dayandığını ancak bu kayıtlara ilişkin belge sunmadığı gibi ilgili kurumlarda herhangi bir kayıt ve faaliyet söz konusu olmadığını, davalı şirket, davacı ile "ürünlerini istendiğinde iade etmek yada iade edilmediği takdirde istendiği yıldaki serbest piyasadaki (İzmir Ticaret Borsasında belirli) cari fiyatları üzerinden bedelleri ödemek üzere" bir sözleşme yapmadığı gibi, davacı tarafın teslim ettiğini öne sürdüğü ürünler, davacının nam ve hesabına emanet alınmadığını, davacı taraf, alacak iddiasına dayanak olarak sadece ürünlerin şirkete teslimatına ilişkin kantar fişlerine dayanmış, bahsi geçen fişleri henüz sunmadığını, Kantar fişlerinin sunulması halinde bu fişlere ilişkin ayrıntılı izahta bulunma ve itiraz hakkımızı saklı tuttuklarını, bahsi geçen kantar fişleri, ürünlerini şirkete ait fabrikaya nakleden çiftçiler için düzenlenen teslim fişleri olup bu ürünlerin teslimi, sahiplerinden ziyade akrabaları, çalışanları veya yardımcı elemanları tarafından yapıldığını, Kantar fişlerinde teslim eden olarak davacının isminin geçmesi ürünlerin ona ait olduğunu göstermediğini, açıklanan nedenlerle; davacı taraf kötü niyetli hareket ederek işbu davayı ikame ettiğini, dava dilekçesinde belirtilen hususların, yukarıda açıklamış olduğumuz gerekçelerden dolayı hukuki dayanaktan yoksun ve haksız olması nedeniyle müvekkil şirkete karşı açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmektedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, pamuk ürününün davalı şirkete emanet edilmesi nedeniyle doğan alacak talebinden ibarettir.
.....tarihinde yürürlüğe giren 6102 Sayılı TTK' nın 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, aynı kanunun 5. maddesinde ise ticari davalarda görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğu düzenlenmiştir.
6102 Sayılı TTK'nın 4 maddesinde her iki tarafında ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın bu kanundan ve tek tek belirtilen kanunlardan doğan hukuk davaları ile kanunda sayılan bu davalar mutlak ticari davadır.
Nisbi ticari dava ise , her iki tarafın tacir olup uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olan davalardır.
Somut olayda, davalı tacir ise de, davacı gelen yazı cevaplarına göre davacının basit usulde vergi mükellefi olduğu, kazancının esnaf sınırını aşmadığı anlaşılmakla tacir değildir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık ürün emanet sözleşmesinden kaynaklanan alacak sözleşmesinden kaynaklandığından TTK.'nun 4. maddesinde düzenlenen mutlak ticari davalardan değildir. Bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. Elde ki dava dosyası Çınar .....Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararı üzerine mahkememize gönderilmiştir. Açıklanan nedenlerle Çınar .....Asliye Hukuk Mahkemesine karşı görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK.'nun 114/1-c maddesi ve 115/2. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
Daha önceden görevsizlik kararı veren ÇINAR .....ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
2-Dosyanın Çınar .....Asliye Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı verilerek mahkememize gönderilmiş olması nazara alınarak, mahkememiz kararının istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde, olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi hususunda merci tayini için dosyanın DİYARBAKIR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞINA GÖNDERİLMESİNE.
3-HMK'nun 331/2. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,
4-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı ve davalı vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim