mahkeme 2025/49 E. 2025/739 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA İHBAR OLUNAN :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/01/2025
KARAR TARİHİ : 17/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili adına tescilli .....plakalı araç, .....tarihinde .....sevk ve idaresindeyken davalılardan .....hakimiyetinde, .....adına tescilli .....plakalı araç ile Diyarbakır ilinde bir trafik kazasına karışmış ve müvekkilimiz adına tescilli araçta hasar oluştuğunu, kazadan sonra hasar alan müvekkilim adına tescilli araç üzerinde yapılan ekspertiz raporunda, gerçekleşen kazayla birlikte müvekkilin aracında 322.739,27 TL masraf ortaya çıktığını, kazanın oluş biçimi, maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında ayrıntılarıyla açıklandığını, kaza sonrası hazırlanan ‘’maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı’’nda görüleceği üzere .....plakalı araç sürücüsü, kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğunu, değer kaybı zararı, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlulukları kapsamında olup ilgili zararın davalılarca giderilmesi gerektiğini, değer kaybı nedeniyle 100,00 TL değer kaybı bedelinin, olay gününden karar tarihine dek mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte tüm davalılardan müteselsilen ve müştereken sorumlulukları kapsamında tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar .....ile .....vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle başvuru tarihi itibariyle başvuruda talep edilen tazminatlar zamanaşımına uğramıştır. bu nedenle başvurunun zamanaşımı nedeniyle reddini, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yarar olmadığını, kazaya ilişkin olarak öncelikle adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesi tarafından kusur tespitinin yapılması gerektiğini, teminat dışı unsurların yapılacak olan hesaplamaya dahil edilmemesi gerektiğini. değer kaybı hesabında aracın önceki hasarları göz önüne alınmasını, somut olayımızda temerrüt durumu söz konusu değildir. kabul anlamına gelmemekle birlikte ancak temerrüt tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan işbu başvurunun usul ve esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin başvuran taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İhbar olunan sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Sigorta Şirketinin trafik sigortasından kaynaklanan tazminat sorumluluğu sigortalının kusuru oranında ZMMS poliçesi limitleriyle sınırlı olduğunu, müvekkili Sigorta Şirketi nezdinde .....poliçe numarası ile ZMMS poliçesi bulunan, sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın poliçe limiti kaza tarihi itibariyle maddi araç başına 200.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacı vekilinin talep etmekte olduğu tazminat bedeli ödenmiştir. davacı taraf ilgili ödemeyi kabul ederken ihtirazi kayıt ileri sürmemiş olduğundan kendisine yapılan ödemenin talebini tamamen karşıladığını kabul etmiş sayılması gerektiğini, davacı yanın taleplerini belirsiz alacak davası olarak ileri sürmesinde hukuki yararı bulunmamakta olduğunu, işbu sebeple davanın usulden reddi gerektiğini, mahkeme aksi kanaatte olması halinde müvekkili şirketin sorumluluğuna isabet eden tazminat miktarına ilişkin hesaplamanın yapılması için söz konusu dosyada kusura ve zarara ilişkin bilirkişi incelemesi yapılmasını, asla kabul anlamına gelmemekle birlikte sayın mahkemeniz aksi kanaatte ise müvekkil sigorta şirketinin trafik sigortasından kaynaklı sorumluluğu sigortalının kusuru oranında ZMMS poliçesi limitleriyle sınırlı olduğunu, huzurdaki davada müvekkili şirketin yapılan ödeme sebebi ile temerrüdü gerçekleşmemiş olduğundan söz konusu faiz taleplerinin reddine karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte olsa dahi hükmedilecek faiz yasal faiz olduğunu, haksız ve mesnetsiz ikame edilen işbu davanın öncelikle usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Kaza tespit tutanağı; .....günü saat .....sıralarında, .....kullandığı .....plakalı .....marka otomobil ile meskun mahal dışı, trafik akımı bölünmüş, iki şeritli, .....Bulvarında (.....kod nolu il yolu/Güney Batı Çevreyolu) Batman istikametine sol şeritte seyir halindedir. Km:14'de bulunan Dönel Adalı Kavşak bölgesine geldiğinde, kullandığı aracın sol ön kısımlarıyla, Çiftlik Köyü istikametindeki Tali Yolu takiben Dönel Ada içerisine doğru kavşak ortak alanına giren .....kullandığı .....plakalı .....marka otomobilin sol yan/arka kısımlarına çarptığı, çarpışma neticesinde yaralanma ve maddi hasarla trafik kazasının meydana geldiğinin belirtildiği, tutanağın iki polis memuru tarafından imza altına alındığı anlaşılmıştır.
3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin 200.000,00-TL olarak belirtildiği anlaşılmaktadır.
4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....adına kayıtlı olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
5-Hasar Dosyası; Davacı tarafın başvurusu üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, .....tarihinde .....Sigorta Aş’ye 200.000,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporlar: Dava dosyası üzerinden yaptığım inceleme ve değerlendirmelere göre; .....plakalı, .....model, .....Km'de, .....marka, .....ticari adlı aracın kaza tarihi itibarı ile KASKO kesin eksper raporunda hasar onarımına ilişkin yapılan tespitlerin davaya konu kaza ile uyumlu olduğu, araçta 257.399,20 TL değer kaybının olduğuna kanaat edildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
7-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan .....tarihli kusur raporu;.....tarihinde .....kullandığı .....plakalı araç ile .....kullandığı .....plakalı aracın karıştıkları kazada, Kazalı/Davalı .....(Sürücü/Davalıların taraf olduğu .....): Trafik kazasında %75 (yüzde/yetmişbeş) oranında “KUSURLU” olduğu, kazalı .....(Sürücü/Davacıya ait araç .....): Trafik kazasında %25 (yüzde/yirmibeş) oranında “KUSURLU” olduğu görüş ve kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
8-Davacı vekilinin .....tarihli dava değerini arttırım dilekçesi: 100,00 TL olarak talep ettikleri değer kaybı taleplerini davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen sorumlulukları kapsamında 192.949,40 TL arttırarak, kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte 193.049,40 TL’nin ödenmesi şeklinde arttırdıkları anlaşılmıştır.
DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise hasar bedelinin belirlenmesi ve bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile bu bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Öncelikle usulden yapılan itirazlar ele alınacak olur ise; davalılar vekili her ne kadar davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini belirterek usulde red talebinde bulunmuş ise de; Yargıtay içtihatları nazara alındığında davacının davasını belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki yararının olduğu anlaşılmakla itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalılar vekili her ne kadar zamanaşımı defisini ileri sürmüş ise de kazanın gerçekleştiği tarih dikkate alındığında kazanın .....tarihinde gerçekleşmiş olması ve davanın .....tarihinde ikame edilmiş olması dikkate alınarak 2 yıllık zamanaşımı süresinde davanın ikame edildiği anlaşılmakla itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davalı araç sürücüsü .....idaresindeki .....plakalı araç ile kavşağa geldiği esnada sürücü .....idaresindeki davacıya ait .....plakalı aracına çarpması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğu tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de; ..........plakalı araç sürücüsü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/1-c maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/c-3 maddesinde belirtilen kavşaklarda geçiş önceliği kuralına uymayarak (kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise, motorlu araçlardan soldaki, sağdan gelen araçlara ilk geçiş hakkını verir kuralını ihlal ederek,) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84/h maddesinde yer alan asli kusurlardan “kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,” kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği ve asli (%75 oranında) kusurlu olduğu; .....plakalı otomobil sürücüsü .....ise KTK 101. Maddesinde yer alan kavşaklara yaklaşırken hız kuralına uymadığı, gerekli güvenlik önemlerini almadığı dolayısı ile de tali (%25 oranında) kusurlu olduğu anlaşılmakla; mahkememizce olayın oluşuna uygun hazırlanan .....tarihli trafik bilirkişisi raporu hükme esas alınmıştır.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce bu yönteme uygun olarak hazırlanan.....tarihli rapora göre davaya konu araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu, kaza tarihi itibari ile aracın hasar görmeden önceki piyasa bedeli ile aracın hasar gördükten sonraki rayiç bedeli dikkate alındığında 257.399,20TL değer kaybı olacağı belirtilmiştir. Raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli .....tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davalı .....sigortanın .....plakalı aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın kaza tarihindeki teminat limitlerinin 200.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, davalı sigorta şirketinin davacının kasko sigorta şirketi olan .....Sigorta Şirketine rücuen 200.000TL hasar ödemesi yaptığı böylelikle teminat limitinin tüketildiği anlaşılmakla sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı .....kaza gerçekleştiğinde aracın maliki olmakla işleten sıfatı bulunmakla KTK hükümleri gereğince, davalı .....ise TBK haksız fiil hükümleri gereğince meydana gelen doğrudan ve dolaylı zararlardan kusuru oranında sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Araç işletenenin ve sürücünün davalıya ait aracın kazaya mahal veren sürücüsünün kusuru oranında zararı üstlendiği, sürücünün ise kazada asli oranda (%75 oranında) kusurlu olduğunun anlaşıldığı; hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen değer kaybı tazminat bedelinden kusur tenzilatı yapıldığında 193.049,40TL ile sınırlı olarak sorumluluğa gidilinebileceği anlaşılmakla talep miktarı dikkate alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Faiz başlangıç tarihi açısından ise; Yargıtay kararlarında belirlendiği üzere haksız fiil hükümleri gereğince davalıların kaza tarihinde temerrüde düşeceğinin belirtildiği anlaşılmakla kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait aracın hususi kullanıma özgülenmiş olduğu anlaşılmakla olmakla yasal faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; Davacının değer kaybı tazminat talebi olan 193.049,40TL 'ye kaza tarihi .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalı .....Sigorta yönünden teminat limiti tüketilmiş olmakla davanın reddine,
2- Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen 193.049,40 TL maddi tazminat yönünden alınması gereken 13.187,20-TL harcın peşin alınan 615,40 TL harcın ve 3.300,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 9.271,80-TL harcın davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından alınan 615,40TL başvuru harcı ve 615,40 TL peşin harç ve 3.300,00 TL tamamlama harcı toplamı 4.530,8‬0-TL nin davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 6.400-TL Bilirkişi ücreti, 1.007,5‬0-TL Tebligat ve posta masrafı ile dosya masrafı olmak üzere toplam 7.407,50-TL yargılama giderinin davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.887,90 - TL vekalet ücretinin davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı .....Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 100,00 - TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
10- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.200,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair davacı vekili ve davalı .....ile .....vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim