mahkeme 2025/151 E. 2025/1018 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :

DAVALI :
DAVA : İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/02/2025
KARAR TARİHİ : 07/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; ''Müvekkil şirket ile .....Hurd.Tic.San, Ve Ltd.Şti. aasında imzalanan .....tarihli Kiralama Sözleşmesi ile müvekkil şirkete ait 2 adet .....model (kırıcısız) .....iş makinesinin kiralanması ve sözleşme uyarınca ....., Ve Ltd.Şti.'nin 1 adet makine için aylık 190.000,00 TL. artı KDV olmak üzere iki makine için aylık toplam 380.000,00 TL. artı KDV olacak şekilde kira bedeli ödemesi kabul edilmiştir. Ancak iş makineleri kiralandıktan sonra ...... Hurd.Tic.San, Ve Ltd.Şti. tarafından 2 adet iş makinesi için .....tarihli ve 74.732,94 TL. (KDV dahil) meblağlı fatura bedelinin ödenmemiştir. Bunun haricinde Sözleşmenin Genel Şartlar başlıklı 3. maddesinde, İşverenin 2 aydan az iş verdiği takdirde dönüş nakliyesinin işveren ait olacağı, 2 aydan fazla bir süre çalıştırılması halinde dönüş nakliyesinin makine sahibine ait olacağı kabul edilmiştir. ...... Hurd.Tic.San, Ve Ltd.Şti. tarafından araçlar .....tarihinden .....tarihine kadar kiralanmış olup, söz konusu kiralama süresi 2 ayı geçmediğinden sözleşmenin 3. maddesi uyarınca araçların dönüş nakliyesinin kiracı olan davalıya ait olduğu anlaşılmaktadır. Ancak davalı tarafından araçların dönüşü için gerekli nakliye işlemleri yapılmadığı gibi nakliye ücretinin kiracı/işveren firma tarafından ödenmesi gerekmekte iken herhangi bir ödeme yapılmadığından müvekkil şirket tarafından araçların kullandığı şantiye alanı olan Hatay ilinden başka bir araca yüklenmek zorunda kalmış ve araçların nakliye bedeli için 70.000,00 TL. (KDV dahil) ödeme yapılmıştır. Borçlu tarafın ödeme yapmaya yanaşmaması üzerine fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile 74.732,94 TL. kiralama bedeli ile 70.000,00 TL. nakliye ücreti bedeli toplamı olan 140.000,00 TL. asıl alacak, 2.600,00 TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 142.600,00 TL. üzerinden Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....Es. Sayılı dosyası ile başlatılan takibe de borçlu tarafından itiraz edilmiş olup, yapılan itirazın şimdilik 74.732,94 TL. asıl alacak ile 1.100,00 TL. İşlemiş faiz olmak üzere toplam 75.832,94 TL. 'lik kısımının iptalini talep etmek gerekmiştir.''
BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER :

.....tarihli Bilirkişi raporunda özetle; .....Davalının .....dönemi ticari defterlerin açılış - kapanış tasdiklerinin yasal süresi içinde usulen uygun olarak yapıldığı,2. Tarafların vekilleri marifetiyle arabulucu .....tarafından tutulan tutanakta " Adı geçen taraflardan Başvurucu .....Turz. İth.İhr. Ve San. Tic. AŞ. vekili .....kararlaştırılan adres ve saatte geldi. Karşı Taraf ...... Hurd.Tic.San, Ve Ltd.Şti.'nin kayıtlı kep adresi olan .....kep.tr adresine usulüne uygun bir şekilde toplantı yer ve saatini bildirir davet mektubu gönderildiği halde katılmadığından toplantıya katılım sağlanmamıştır. İlk oturum saatince karşı taraf beklenilmesine rağmen mazeretsiz bir şekilde katılım sağlamadığından ikinci toplantı sürecine girilmiş ve bu süre zarfında da karşı taraf mazeretsiz bir şekilde katılmamıştır. Hazır olan tarafa arabuluculuğun temel ilkeleri, arabuluculuk süreci ve arabuluculuk süreci sonunda hazırlanan arabuluculuk son tutanağının hukuki ve mali yönlerden bütün sonuçları hakkında bilgi verildi. Hazır olan taraf söz alarak arabuluculuğun temel ilkelerini, arabuluculuk sürecini ve arabuluculuk süreci sonunda hazırlanan arabuluculuk son tutanağının hukuki ve mali yönlerden bütün sonuçlarını anladım dedi. Karşı Taraf ...... Hurd.Tic.San, Ve Ltd.Şti.'nin kayıtlı kep adresi olan .....adresine usulüne uygun bir şekilde toplantı yer ve saatini bildirir davet mektubu gönderildiği halde katılım sağlamadığından GÖRÜŞME OLMADAN ANLAŞMAMA şeklinde iş bu son tutanak hazırlanmıştır. Uyuşmazlık konusu "Başvurucu tarafa ait iş makinasının karşı tarafa kiralama yolu ile verilmesi nedeniyle 74.732,94 TL. kiralama bedeli ile 70.000,00 TL. nakliye ücreti bedeli toplamı olan 140.000,00 TL. asıl alacak, 2.600,00 TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 142.600,00 TL. üzerinden Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....Es. Sayılı dosyası ile başlatılan takibe de borçlu tarafından itiraz edilmesi nedeniyle rücuen tazminat için açılacak itirazın iptali davasının 6102 Sayılı TTK.’nın 4. maddesi uyarınca ticari sayılması ve 5/A maddesinde yer alan zorunlu arabuluculuk kapsamında uyuşmazlığın çözümüdür.'' Görüşme olmadan anlaşamadıkları,
3. Davacıyla davalı arasında raporumuzun III. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME bölümünde belirtmiş olduğumuz faturaların ve ödemelerin yasal defterlere kayıt edildiği, .....SAN.A.Ş.'nin .....tarihi itibariyle 144.732,12 TL .....SAN.LTD.ŞTİ.'nden alacaklı olduğu, dava konusu olayla ile ilgili olarak hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; kanaat ve sonucuna varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Taraflar arasında .....tarihli " iş makinesi kiralama sözleşmesi" uyarınca 380.000, 00 TL bedelli sözleşme imzalandığı, davacının makinelerin sahibi olan şirket olduğu, sözleşme uyarınca işveren olarak davacının " makinelerde çalışacak operatörlerin yeme içme barınması işverene aittir ancak maaşları ve SGK giderleri makine sahibine aittir." şeklinde belirleme nedeniyle ilgili sözleşmenin hizmet sözleşmesi sayılması gerektiği bu haliyle Mahkememizin görevli bulunduğu, davacı tarafça karşı tarafın ödeme yükümlülüğüne riayet etmemesi nedeniyle eksik ödemelerden kaynaklı alacak için icra takibinde bulunulduğu, itiraz üzerine Mahkememizde itirazın iptaline ilişkin işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamış bu hali ile davanın tümden inkar edildiği kabul edilerek yargılamaya devam edilmiş, dosya HMK m. 222 uyarınca davacının ve davalının ticari defterleri üzerinde inceleme yapılabilmesi amacıyla mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mali müşavir bilirkişinin .....tarihli bilirkişi raporunda ise özetle; taraflar arasındaki 2023 yılına iliştin ticari defterler incelendiğinde faturaların ve ödemelerin davacının yasal defterlerine kayıt edildiği, .....nin .....tarihi itibariyle 144.732,12 TL .....TİC.VE SAN.LTD.ŞTİ.'nden alacaklı olduğunun tespit edildiği belirtilmiştir.
HMK m.222 uyarınca bilirkişice ve davacı taraf ticari defterlerinin incelendiği, davacının defterleri üzerinde yapılan incelemede davacının 2023 yılı defter kayıtlarında davalı adına cari hesap açıldığı, toplam 488.506,12 TL tutarında üç adet fatura düzenlendiği, .....tarihi itibariyle davacının 144.732,12 TL davalıdan alacaklı olduğunun görüldüğü saptanmış; davalı tarafça ticari defterlerin sunulmaması nedeniyle ilgili tarafın defterleri incelenememiş, HMK m.222 /3 uyarınca davacının talebinde haklı olduğu gözetilerek dava dilekçesinde asıl alacak tutarının 74.732,94 TL olduğu ancak faiz talebinin yalnız davalı tarafın aradaki sözleşme ilişkisi sebebiyle temerrüde düşürülmesi durumunda istenebileceği kanaatiyle yalnız 74.732,94 TL asıl alacak yönünden dava kabul edilmiş, işlemiş faiz olarak talep edilen 1.100,00 TL yönünden ise ihtarname bulunmaması nedeniyle talebin reddi gerekmiştir.
Buna ek olarak fatura konusu meblağın davalı ticaret şirketince belirlenebilir olduğu gözetilerek % 20 oranında icra inkar tazminat talebine hükmetmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, davalının Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyasında ödeme emrine yaptığı itirazın davacının talebi ile bağlı kalınarak 74.732,94.-TL asıl alacak miktarı üzerinden ve takip talebinde belirtilen şartlarla DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-İtirazın iptaline karar verilen 74.732,94.-TL'nın % 20'si oranında hesaplanan 14.946,58.-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 5.105,00 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.489,60 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 615,40 TL başvuru harcı ile peşin harç olarak yatırılan 615,40 TL olmak üzere toplamda 1.230,8‬ TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından 65,00 TL tebligat ve posta gideri ve 3.200 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen yargılama giderinin, kabul red oranı dikkate alınarak, 3.217,33 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul ve red oranı dikkate alınarak, 3.547,44‬ TL'lik kısmının davalıdan tahsili hazineye irad kaydına, bakiye kalan 52,56‬ ‬TL'lik kısmın ise davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim