mahkeme 2024/955 E. 2024/1049 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

TALEP EDEN :
TALEP : Zayi Belgesi Verilmesi
TALEP TARİHİ : 15/08/2024
KARAR TARİHİ : 25/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; .....adresindeki .....Yedek parça tİcari işletmemizde .....tarihinde saat .....civarında İş yerinin içerisinde elektrik kontağından kaynaklı çıkan kıvılcımların sonucu yangın çıktığını, İtfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucu yangını 12:39 saatinde ancak söndürülebildiğini, soğutma çalışmaları .....sabahı saat 06:00 kadar devam ettiğini, ancak bu yangından Iş yerimiz dükkanımız tamamen kullarılamaz hale geldiğini, ticari defterler dahli tüm iş yerinin (dükkan) yanmış olup büyük zarara uğramış bulunduklarını, ticari işletmede bulunan ; .....yıllarına ait tüm resmi evraklar Faturalar irsaliyeler,SGK evrakları, banka ekstreleri dekontlar,v.b.tüm evraklar) ve ticari defterler ( İşletme Defteri-Yevrniye Defteri-Defteri kebir-Envanter Defterleri-SGK ) bu yangın sebebiyle zayi olduğundan ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
GEREKÇE;
Talep, davacı şirket temsilcisinin kendisine ait iş yerinde çıkan yangın nedeniyle işletme defteri defteri kebir, envanter defteri ve faturalarının zayi olduğundan bahis 6102 sayılı TTK.'nun 82/7. kaddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.
Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olayların da madde kapsamında düşünülmüştür. Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın 25/09/1985, E. 1984/11-12, K. 1985/728 tarih ve sayılı kararı). Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır. (Arkan, Sabih: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 2018, s. 382)
Eldeki davada, davacı kendisine ait işyerinde çıkan yangın nedeni ile evrakları ve defterlerinin zayi olduğunu belirtmiş, dosya kapsamına kazandırdığı itfaiye raporları ve fotoğraflar ile bu hususu ispatlamıştır. Bahsi geçen yangının .....tarihinde meydana gelmesi, davanın .....açıldığı anlaşılmakla talebin süresinde açılmış olduğu anlaşılmıştır. Gelen müzekkere cevapları ile talep bir bütün halinde incelendiğinde talep eden iddiasını ispatlamış olmakla talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
Davacıya ait 2016 yılı 1643 yevmiye numaralı işletme defteri, 2017 yılı .....yevmiye numaralı işletme defteri, 2018 yılı .....yevmiye numaralı defteri kebir, 2018 yılı .....yevmiye numaralı envanter defteri, 2018 yılı .....yevmiye numaralı yevmiye defteri, 2019 yılı .....yevmiye numaralı defteri kebir, 2019 yılı .....yevmiye numaralı envanter defteri, 2019 yılı .....yevmiye numaralı yevmiye defteri, 2020 yılı .....yevmiye numaralı defteri kebir, 2020 yılı .....yevmiye numaralı envanter defteri, 2020 yılı .....yevmiye numaralı yevmiye defteri, 2021 yılı .....yevmiye numaralı defteri kebir, 2021 yılı .....yevmiye numaralı envanter defteri, 2021 yılı .....yevmiye numaralı yevmiye defteri, 2022 yılı .....yevmiye numaralı defteri kebir, 2022 yılı .....yevmiye numaralı envanter defteri, 2022 yılı .....yevmiye numaralı yevmiye defteri, 2023 yılı .....yevmiye numaralı defteri kebir, 2023 yılı .....yevmiye numaralı envanter defteri, 2023 yılı .....yevmiye numaralı yevmiye defteri ve doğuş matbaası .....belge no başlangıç .....belge no bitiş numaralı 2021 yılına ait 30 adet irsaliyeli fatura, doğuş matbaası .....belge no başlangıç .....belge no bitiş 2018 yılına ait 30 adet irsaliyeli fatura, .....matbaası .....belge no başlangıç .....belge no bitiş 2016 yılına ait 10 adet irsaliyeli faturaların zayi olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmasına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Dosyada mevcut gider avansının bakiye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair talep edenin yüzüne karşı verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim