Karar Detayı

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/06/2024
KARAR TARİHİ : 12/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, .....tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen .....plaka sayılı aracın sebep olduğu maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle müvekkiline ait .....plaka sayılı aracın hasara uğradığını, kaza sonrası müvekkili tarafından yapılan ihbar üzerine sigorta şirketi nezdinde açılan hasar dosyası kapsamında yapılan hasar tespit çalışmasında müvekkile ait aracın onarımının ekonomik olmaması nedeniyle pert-total işlemine tabi tutulduğunu, sigorta şirketi tarafından hazırlanan ibranamede aracın piyasa rayiç değerinin 300.000,00 TL olduğu tespiti yapılarak aracın sovtaj değeri (78.800,00-TL) hariç olmak üzere, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kusursuz olmasına rağmen %25 oranında kusur tenzili yapılarak sadece 165.900,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin ibranameyi fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile imzaladığını, bilirkişi incelemesi sonucu müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğunun tespit edileceğini, müvekkiline ait aracın ikinci el piyasa değerinin kazanın meydana geldiği .....tarihindeki değerinin sovtaj bedeli dahil 300.000,00 TL’nin çok üzerinde olduğunu, .....tarihinde davalı sigorta şirketine mail yoluyla yapılan başvurudan ve arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlası saklı aracın pert-total bedeline mahsuben şimdilik 100,00 TL'nın davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, .....tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunu 15.000,00 TL'na yükseltmiştir.
Davalı vekili, yetkili mahkememin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, sigorta şirketine başvuru şartının ve arabuculuk dava şartının sağlanmadığını, zamanaşımının dolduğunu, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını, .....plaka sayılı aracın .....-.....tarihleri arasında müvekkili sigorta şirketi nezdinde ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe limitinin 200.000,00 TL olduğunu, kusur durumunun tespiti gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından dava konusu aracın onarımı için alınan ekspertiz raporu doğrultusunda, sigortalı araç sürücüsünün %75 kusuruna istinaden .....tarihinde davacıya 165.900,00 TL pert bedeli ödendiğini, yapılan ödeme ile birlikte davacının zararının karşılandığını ve müvekkili sigorta şirketinin bakiye tazminat ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, hasar bedelinin sigortacılık teamülüne ve mevzuata uygun şekilde hesaplanması gerektiğini, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin KDV'den sorumlu olmadığını, davacının ancak yasal faiz talep edebileceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası ve yapılan ödemeye dair belgeler ile davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kazada kusur durumunun ve hasar bedelinin tespiti yönünden trafik bilirkişisi ile makine mühendisi bilirkişiden rapor alınarak sonuca gidilmiştir.
Dava,, trafik kazasından kaynaklı kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş bakiye hasar bedeli istemine ilişkindir.
.....tarihinde davacıya ait araç ile .....plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, kaza sonrası .....Hizmetleri tarafından düzenlenen ön ekspertiz raporuna göre, davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin KDV dahil 230.830,83 TL olarak belirlendiği, yine ekspertiz raporunda aracın kaza tarihindeki hasarsız bedelinin 350.000,00-400.000,00 TL civarında olduğunun öğrenildiği belirtilerek aracın pert-total olarak değerlendirilmesinin sigorta şirketinin bilgisine sunulduğu, aracın piyasa bedelinin 300.000,00 TL, sovtaj bedelinin 78.800,00 TL, sigortalının kusur oranının %75 ve ödenecek hasar tutarının 165.900,00 TL olarak gösterilen tarihsiz ibranamenin davacı tarafından fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla ihtirazı kayıt düşülerek imzalandığı, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya .....tarihinde 165.900,00 TL ödeme yapıldığı, davacı tarafından yapılan ödemenin yetersiz olduğundan bahisle bakiye pert-total bedelinin ödenmesi için .....tarihli maille yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olup olmadığı, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta hasar meydana gelip gelmediği, hasar meydana geldiğinin kabulü halinde davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin, kaza tarihindeki hasarsız hali ile sovtaj bedelinin usulüne uygun tespit edilip edilmediği ve bu kapsamda davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının bakiye tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.
Davaya konu trafik kazasının mahkememizin yetkili sınırlarına dahil olan Diyarbakır İli Kayapınar İlçesinde gerçekleştiği ve 6100 sayılı HMK.'nun 16.maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
2918 sayılı KTK’nın 111. maddesinde, “Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir.” düzenlemesi yapılmıştır. Dosya içerisinde yer alan ibranamenin davacı tarafından ihtirazı kayıt düşülerek imzalandığı, gerek kazanın, gerekse ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 2 yıllık hak düşürücü süre dolmamıştır. Bu halde, yetersiz ödemeye dayalı bakiye hasar tazminatının tahsili istemi ile açılan davanın 2 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığının kabulü gerekir.
Davaya konu trafik kazasının .....tarihinde gerçekleştiği ve davanın 2918 sayılı KTK.'nın 109.maddesinde düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla davalı vekilinin zamanaşımı def'i yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Davacı taraf açılan davada, davalı sigorta şirketi tarafından ödeme yapılırken %25 kusur tenzilatı yapılmasının hatalı olduğunu ve aracın kaza tarihindeki rayiç bedelinin eksik hesaplandığını, yapılan ödemenin yetersiz olduğunu ileri sürmüştür.
Bu halde öncelikle davaya konu kazada kusur durumunun tespiti gerekir.
Kaza tespit tutanağı ile kusur durumunun tespitine yönelik trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporundan; sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı kamyon cinsi araç ile .....Etap yolunu müteakiben, Diyarbakır İli- Eğil İlçesi İl Yolu (.....İl Yolu .....Km.sine) istikametine seyir halinde iken, .....yönlü kavşağına geldiği esnada, kendi istikametinde bulunan Dur levhasına rağmen bu işaretlemeye uymayıp İl Yoluna katılım yapıp yolu yeterince kontrol etmeden Ordulular Mahallesi istikametine kavşağı geçmek istediği sırada kamyonunun sağ arka lastik kısımlarına, Diyarbakır İli istikametinden, Diyarbakır İli-Eğil İlçesi İl Yoluna (....İl Yolu) müteakiben, Eğil İlçesi istikametine seyir halinde olan sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobilin ön tampon kısımları ile çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Kaza tespit tutanağında, .....plaka sayılı araç sürücüsü .....2918 sayılı KTK.'nun 84/H maddesinde düzenlenen asli kusurlardan kavşaklarda geçiş önceliğine uymama ve Yönetmeliğin 57/1-B-5 maddesinde düzenlenen tali yoldan ana yola çıkar sürücülerin ana yoldan gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermemesi kuralını ihlal ettiği, .....plaka sayılı araç sürücüsü .....ise 2918 sayılı KTK.'nın 52/1-A maddesinde düzenlenen aracın hızının kavşaklara yaklaşırken azaltmama kuralını ihlal ettiği belirtilmiştir. Trafik bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda; kaza tespit tutanağında ki kusur belirlemesine iştirak edilerek, .....plaka sayılı aracın geçiş önceliğine riayet etmemesi nedeniyle kazanın meydana gelmesinde % 75 oranında, .....plaka sayılı araç sürücüsünün ise, kaza mahallinde 24 metre fren izi bulunduğu gözetilerek, kavşağa yaklaşırken hızını azaltmadığından kazanın meydana gelmesinde %25 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen bilirkişi raporunun kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamı ile uyumlu ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla mahkemezce benimsenmiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı .....plaka sayılı araç sürücüsü .....%75 oranında, davacıya ait .....plaka sayılı araç sürücüsü .....ise %25 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Kaza sonrası davacıya ait aracın hasar durumunun tespitine yönelik dosyaya .....Hiz. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen tarihsiz ön ekspertiz raporu ile .....tarihli ekspertiz raporu sunulmuştur. Tarihsiz ön ekspertiz raporunda, davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin KDV dahil 230.830,83 TL olarak belirlendiği, yine ekspertiz raporunda aracın kaza tarihindeki hasarsız bedelinin 350.000,00-400.000,00 TL civarında olduğunun öğrenildiği belirtilerek aracın pert-total olarak değerlendirilmesinin sigorta şirketinin bilgisine sunulduğu belirtilmiş, .....tarihli ekspertiz raporunda ise, davacıya ait aracın hasar onarım bedeli ön ekspertiz raporunda belirtildiği gibi 230.830,83 TL olarak belirlenmiş, aracın rayiç bedelinin ve sovtaj bedelinin belirlenmesi hususunda ise sigorta şirketi aracın hasarsız halinin 300.000,00 TL ve sovtaj bedelinin 78.800,00 TL olarak bildirdiği mutabakat ile bağlı kalınarak değerlendirme yapılmıştır. Davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin 300.000,00 TL olarak tespitine dair dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı gibi eksper raporunda da bu yönde bir tespit bulunmamaktadır. Kaldı ki, ön ekspertiz raporunda aracın kaza tarihindeki hasarsız rayiç bedelinin 350.000,00-400.000,00 TL olduğuna yönelik değerlendirme yapılmıştır. Mahkememizce, davacıya ait aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı da değerlendirilerek hasar bedelinin tespitine yönelik makine mühendisinden alınan bilirkişi raporunda; .....plaka sayılı aracın .....tarihli kazada .....sayılı aracın mekanik, kaporta ve şasi kısımlarında hasar meydana geldiği ve eksper tarafından yapılan çalışmada tespit edilen parçaların tamamen değişmesi gerekeceğinin tespit edildiği, aracın onarım işlemlerinin yapılabilir düzeyde olduğu ancak onarımının yapılması halinde onarım bedeli yüksek olacağından onarımının ekonomik olmadığı, pert-total olarak değerlendirilmesi gerektiği, emsal bir aracın kaza tarihindeki rayiç bedelinin 320.000,00 TL, sovtaj bedelinin ise 78.800,00 TL olduğu mütalaa edilmiştir.
Davalı sigorta şirketi, poliçe limiti sınırlı olmak üzere sigortalısının kusuru oranında tazminat ödemekle yükümlüdür. Sigortalı araç sürücüsü kazanın meydana gelmesinde %75 oranında kusurludur. Kaza nedeniyle davacıya ait aracın tamirinin ekonomik olmadığı, kaza tarihindeki hasarsız rayiç bedelinin 320.000,00 TL, sovtaj bedelinin ise 78.800,00 TL olduğu dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Aracın hasarsız rayiç bedelinden sovtaj bedeli mahsup edildikten sonra kalan miktar 241.200,00 TL, bu miktardan davalı sigortalının %75 kusuruna isabet eden miktar ise 180.900,00 TL'dir. Bu bedelden de davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 165.900,00 TL mahsup edildiğinde bakiye miktar 15.000,00 TL olup, davacı tarafından açılan davanın 15.000,00 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Davalı sigortalı aracın cinsinin kamyon ve kullanım amacının ticari olduğu anlaşılmakla davacının ticari işlerde uygulanan avans faizi talep edebileceği kabul edilmiştir.
Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine .....tarihli mail ile başvuru yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu halde davalı sigorta şirketi yönünden .....tarihinde temerrüt gerçekleşmiştir. Bu nedenle davalı sigorta şirketi aleyhine hükmedilen miktara temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, 15.000,00 TL'nın davalının temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.024,65‬ TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 258,00 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 339,05‬ TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 258,00 TL tamamlama harcının toplamı olan 1.113,2‬0 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından 80,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 5.400,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 5.480,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim