Karar Detayı

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :

DAVALI :
VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 26/04/2024
KARAR TARİHİ : 30/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil Kurum, 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadı teşebbüsü olup; bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanması ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden satın alındığını, özel güvenlik hizmetinde, ihale edilen her bir yüklenici firma ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendileri belirlemekte söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluk bu firmalara ait bulunmadığını zaten işin doğası gereği de; ihale makamı olan Müvekkil Kurum, hizmet alımı için ihaleye çıkarak, söz konusu güvenlik işini ihale usulü gereği en uygun teklifi veren firmaya bırakmakta ve bu firma da kendi çalıştırdığı işçileri ile bu hizmeti verdiğini, kendi işçileri açısından doğacak sorumlulukların da bu firma tarafından yerine getirilmesi gerektiği açıktır. Dava dışı .....(Tc No: .....) adlı özel güvenlik işçisi, müvekkil Kurumun özel güvenlik işlerini üstlenen alt işverenler bünyesinde .....-.....tarihleri arasında çalışmakta iken, çalışmış olduğu işyerinin tasfiye edilmesinden dolayı son çalışma döneminde dava dışı işçiyi istihdam eden en son yüklenici olan davalı firmaya iadesi yapılmış ve davalı vüklenici firma tarafından da iş akdi sona erdirildiğini, dava dışı işçi .....(Tc No: .....) en son sözleşmesii çalışma dönemini .....tarihleri arasında davalı .....Tic.Ltd.Şti. bünyesinde Müvekkil İdare ile ilgili firma arasında imzalanan sözleşmeye istinaden çalıştığını, dava dışı .....(Tc No: .....) bünyesinde çalıştığı firmalar tarafından kılmım güvenlik hizmetini yerine getirmek üzere görevlendirildiği tespit edildiğini, arz ve izah edilen nedenlerle Fazlaya ilişkin talep, hak ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla; Müvekkil kurum tarafından dava dışı işçiye Diyarbakır .....İş Mahkemesi'nin .....esas esas sayılı dosyasıyla açılan işe iade davasında verilen ve kesinleşen işe iade kararında hüküm altına alınan boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatının icrası kapsamında Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün .....esas sayılı dosyasına ödenen 38.997,81 TL'nin ödeme tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizleriyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesini Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini Müvekkili adına arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı işçinin ödemeye esas tüm çalışması farklı alt işverenler nezdinde geçmiş olmakla, müvekkil şirkette kısa bir süre çalışmış olup, iş akdi iş , iş yerinin kapanması sebebiyle sonlandığını, dava dışı işçinin farklı işverenler nezdindeki tüm çalışması davacı kamu kurumunda geçmiş olup, feshe konu tasfiyenin sorumluluğu da asıl işverenin kamu kurumu olan davacının olduğunu, 6552 sayılı yasa ile 4857 sayılı yasada yapılan değişiklikler sonrası kıdem, ihbar tazminatı ile ücret, izin, fazla mesai ve genel tatil alacakları yönünden yüklenici şirketin hiçbir sorumluluğu kalmadığını tüm tazminat ve ücret alacaklarından ilgili kamu kurum ve kuruluşu tek başına sorumlu olduğunu, müvekkili Kamu İhale Kurumu tarafından hazırlanan ihaleyi kazanması sonucu davacı yan ile hizmet alım sözleşmesi akdettiğini, Kamu İhale Kurumu tarafından ihale maliyeti hesaplanma amacıyla Kamu İhale Kurumu tarafından hesaplama modülü kullanılmaktadır. Kamu İhale Kurumunun Hesaplama Modülüne Projede hizmet veren dava dışı işçilerin sadece maaş , yol , resmi tatil ücretleri ,fazla mesai gibi ücretleri dahil olmasına rağmen dava dışı projede çalışan işçilerin Kıdem ve İhbar tazminatları gibi huzurda ki davaya konu işçilik alacakları dahil edilmemiştir. arz ve izah edilen sebeplerle ve resen dikkate alınacak başkaca sebeplerle; haksız davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin karşı yan üzerinde bırakılmasını saygı ile vekaleten arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, dava dışı işçi .....hizmet döküm cetveli celp edilerek dosya arasına kazandırılmıştır.
Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Dava dışı işçi .....davacı üst işveren ile alt işveren arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışmakta iken .....tarihinde iş aktinin sona ermesi sonucu ilgili çalışan tarafından Diyarbakır .....İş Mahkemesi .....esas sayılı dosyası ile ikame ettiği işe iade davası neticesinde mahkemece .....işe iadesine karar verildiği, ilgili kararın istinaf incelemesi neticesinde kesinleşmesi sonrasında davalı alt işveren şirkete dava dışı işçinin yaptığı başvuru sonrası ilgili işçinin işe başlatılmadığı, bu kapsamda söz konusu ilamda belirlenen ve kesinleşen işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre tazminatları nedeniyle davacı üst işveren tarafından icra dosyasına işe başlatmama ve boşta geçen süre tazminatı ve ferileri nedeniyle 38.997,81 TL'nin ödendiği dosya içerinde yer alan hizmet alım sözleşmeleri, SGK hizmet döküm cetveli, Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün .....sayılı takip dosyası ve ödeme belgelerinden anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı üst işverenin dava dışı işçiye ödenen tazminattan kaynaklı ödenen bedelleri davalı alt işverenden rücuen tahsilini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkindir.
Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücu istemine ilişkin olup uyuşmazlık bu davalarda uygulanan ve Yargıtay (Kapatılan) .....Hukuk Dairesi ve Yargıtay .....Hukuk Dairesince benimsenen genel ilkelere göre çözümlenmelidir. Buna göre;
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.
Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
Taraflar arasındaki sözleşmede aksi düzenlenmemiş ise işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nedeniyle davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Dava dışı işçinin son çalıştığı yerin davalı alt işveren olması ve işe iade kararının bu alt işverene yönelik verilmiş olması nedeniyle işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre tazminatından davalı son işveren sorumludur.
Yargıtay 6. HD'nin 05/05/2023 tarihli ve 2023/1118 E., 2023/1683 K. Sayılı uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin güncel kararında da; "Dairemizin istikrar kazanan uygulamalarında da belirtildiği gibi, hizmet alımına ilişkin sözleşmelerde, hizmetin yüklenicinin (alt işveren) işçileri tarafından yerine getirilmesi kabul edildiğinden, asıl işverenin yüklenicinin (alt işveren) işçileri ile herhangi bir organik bağı bulunmamaktadır. Hizmet alımına ilişkin tip sözleşmelerde, işçilik ücretleri arasında işçilere ait özlük haklarının tümü belirlenmekte ve bu şartlarla sözleşme imzalanmaktadır. İş Kanunu'nda, işçiyi korumak amacıyla düzenlenmiş olan asıl işveren ve alt işverenin (yüklenici) müteselsil sorumluluğuna ilişkin düzenlemenin taraflar arasındaki hizmet sözleşmelerinde iç ilişki bakımından uygulanması mümkün değildir. Hizmet alım sözleşmelerinde, işçilerin özlük hakları ile ilgili olarak yüklenici (alt işveren) lehine herhangi bir hüküm bulunmaması durumunda, yüklenicinin (alt işveren) işçisi ile organik bir bağı olmayan asıl işveren, işçilerin özlük haklarından sorumlu tutulmamalıdır. Yukarıdaki gerekçelerle; hizmet alım sözleşmesinde herhangi bir hüküm bulunmaması hâlinde, asıl işverenin yüklenicinin (alt işveren) işçilerine ödediği işçilik alacaklarının tamamından yüklenicinin (alt işveren) sorumluluğun mevcut olduğuna" karar verilmiştir. (Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 16/05/2023 tarihli ve 2021/610 E.-2023/782 K.).
Yukarıda yer verilen ilkeler uyarınca somut olay incelendiğinde;
Elde ki davada, davalı davacı üst işveren tarafından işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre tazminatı bedellerden sorumlu olup, bu kapsamda işe iade kararının uygulanmaması nedeniyle davacı üst işverenin dava dışı tarafından ilgili tazminat kalemlerine yönelik başlatılan ilamlı takip neticesinde ödemiş olduğu tüm miktarın son işveren olan davalıdan rücuen tahsilini tarafların tacir olması hasebiyle ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle talep edebileceği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir..

HÜKÜM-Gerekçesi ve ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere:
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
a) İşe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretine karşılık 38.997,81 TL'sine .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 2.663,94 TL harçtan, peşin alınan kısmın mahsubu ile bakiye 1.997,95‬ TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafın ödediği 665,99 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç ve 60,80 TL vekalet harcı, posta ve tebligat gideri toplamı 20,00 TL olmak üzere toplam 1.174,39 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5- Davacı taraf davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00 TL arabulucuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karara karşı, kabul edilen miktar yönünden 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim