Karar Detayı

T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 25/04/2024
KARAR TARİHİ : 04/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, ... tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olan ... plaka sayılı aracın dava dışı sürücü ...'nin sevk ve idaresinde iken geriye doğru manevra yaptığı esnada park halinde bulunan müvekkiline ait ... plaka sayılı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü ve araçta değer kaybı meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, kaza sonrası aracın hasar onarımının müvekkili tarafından gerçekleştirildiğini, değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden eksper görevlendirildiğini ve davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin 53.875,00 TL ödeme yapıldığını, değer kaybına ilişkin yapılan ödemenin yetersiz olduğunu, kaza sonrası müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı ile müvekkilinin aracı kullanamamasından kaynaklı oluşan zararın davalı sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiğini ileri sürerek fazlası saklı şimdilik 10,00 TL değer kaybı ile 10,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, ... tarihli ıslah dilekçesi ile, bilirkişi raporu doğrultusunda dava değerini 34.552,95 TL'na yükselttiğini beyan etmiştir.
Davalı vekili, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ... nolu trafik poliçesi ile sigortalı olduğunu, ihbar sonrası müvekkili şirket tarafından davacıya ait araçtaki değer kaybının görevlendiren eksper vasıtasıyla tespit ettirildiğini ve tespit edilen 53.875,00 TL'nın davacı tarafa ödendiğini, ödeme ile birlikte müvekkili şirketin- her türlü hukuki sorumluluğunu yerine getirdiğini, araç mahrumiyet taleplerinin poliçe kapsamında olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusur durumunun tespiti yönünden rapor alınması gerektiğini, hesaplanan genel şartlara göre yapılması gerektiğini, faize dava tarihinden itibaren hükmedilmesi gerektiğini, yasal faiz dışındaki taleplerin reddi gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası, yapılan ödemelere dair belgeler ile davacıya ait aracın tramer kayıtları celbedilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden trafik bilirkişisinden, kaza nedeniyle davacının aracında değer kaybı oluşup oluşmadığının tespiti yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava, trafik kazasından kaynaklı kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş bakiye değer kaybı ile ikame araç bedeli istemine ilişkindir.
... tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı araç arasında çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ... plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede kaza başına maddi tazminat üst limitinin 120.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza tarihinde davacıya ait aracın dava dışı ... Sigorta A.Ş. Nezdide kasko sigortalı olduğunu ve kasko sigorta poliçesi kapsamında alınan eksper raporuna göre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin KDV hariç 49.429,88 TL olarak belirlendiği, bu miktara %20 KDV eklendiğinde hesaplanan bedelin 59.315,85 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait aracın hasar onarımını üstlenen dava dışı ... Sigorta A.Ş.'ye ... tarihinde 59.315,85 TL ödeme yapıldığı, davacı tarafından değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden ... tarihinde 53.875,00 TL ödeme yapıldığı, davalı sigorta şirketi tarafından hasar onarım bedelinini rücusuna yönelik davacının kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'ye yapılan 59.315,85 TL ile değer kaybına ilişkin davacıya ödenen 53.875,00 TL'nın poliçe limiti olan 120.000,00 TL'den mahsup edildiğinde bakiye kalan poliçe limitinin 6.809,15 TL olduğu, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, değer kaybına ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının bakiye değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı, davacının aracın tamirde kaldığı süre boyunca ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Kaza sonrası araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ve tutanakta yer alan sürücü beyanları ile kaza yeri krokisinin incelenmesinden; davalı sigortalı araç sürücüsünün geri manevra yaptığı esnada park halinde bulunan davacıya ait aracın arka kısmına çarpması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmakla, kusur durumunun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih, 2020/120 E.-2022/1380 K.)
Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle kaza tarihi itibarıyla davacının aracında 88.427,95 TL değer kaybı oluştuğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme mahsup edildiğinde bakiye kalan değer kaybı miktarının 34.552,95 TL olduğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından 53.875,00 TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Davalı sigorta şirketi, poliçe limiti sınırlı olmak üzere sigortalısının kusuru oranında tazminat ödemekle yükümlüdür. Sigortalı araç sürücüsü %100 kusurlu ve bakiye değer kaybı alacağı 34.552,95 TL olarak tespit edilmiş ise de, sigorta şirketi bakiye poliçe ilimi ile sorumludur. Bakiye poliçe limiti 6.809,15 TL olup, davacı tarafından değer kaybı istemine ilişkin açılan davanın bakiye poliçe limiti olan 6.809,15 TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmesi gerekmiş ve kabul edilen miktara davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Davacı aracında meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar (doğrudan zarar) kapsamında ise de araç mahrumiyeti zararı dolaylı zararlardan olup, davalı sigorta şirketinin bu zarardan sorumluluğu bulunmadığından, ikame araç bedeline ilişkin davalı sigorta şirketine yöneltilen talebin reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacı tarafından değer kaybına ilişkin açılan davanın KISMEN KABULÜNE, 6.809,15 TL değer kaybının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Davacı tarafından ikame araç bedeli istemine ilişkin açılan davanın REDDİNE,
3-Davacı tarafından dava açılırken 427,60 TL peşin harç ile sonradan 590,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplamda 1.017,60 TL harç yatırıldığı anlaşılmakla; Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 465,13 TL peşin harcın davacı tarafından toplamda yatırılan 1.017,60 TL harçtan mahsubu sonucu bakiye kalan 552,47 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 590,00 TL ıslah harcının toplamı olan 1.445,2‬0 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından 66,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 2.566,00 TL yargılama giderinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 505,65 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinden bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 6.809,15 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 6.809,15 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 709,42 TL'lik kısmının davalı sigorta şirketinden, bakiye kalan 2.890,58 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kabul ve red edilen miktarların ... yılı itibariyle istinaf inceleme kesinlik sınırı olan 28.250,00 TL'nin altında olması nedeniyle miktar yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim