mahkeme 2024/435 E. 2025/743 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALILAR :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/04/2024
KARAR TARİHİ : 17/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; .....tarihinde Sürücü .....sevk ve idaresindeki ve .....adına kayıtlı .....plakalı sayılı araç Diyarbakır ili,Kayapınar ilçesinde seyir halindeyken,ana caddede seyir halinde olan sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araç ile çarpışmaları neticesinde araçlarda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda sürücü .....%100 oranında kusurlu olduğu tespit edildiğini, davalı sigorta şirketine .....tarihinde posta yolu ile başvuru yapıldığını, sigorta şirketinin başvuru üzerine kısmi ödeme yaptığını, eksik kalan değer kaybı alacağı yönünden değer kaybı için şimdilik 100,00-TL, Araç ikame bedeli için şimdilik 100,00-TL, Kazanç kaybı bedeli için şimdilik 100,00-TL'nin Araç maliki ve sürücü yönünden olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacı müvekkile verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretiyle birlikte davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu kaza sebebiyle müvekkil şirkete yapılan başvuru neticesinde .....tarihinde 22.000,00 TL hasra tazminatı, .....tarihinde 12.500,00 TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, yapılan ödemeler neticesinde de müvekkili şirket poliçe kapsamında üzerine düşen yükümlülüklerini, teminat limiti ile sınırlı olacak şekilde yerine getirdiğini, dava dilekçesinde, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirket nezdinde sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu iddia edilmişse de davacı tarafın iddialarına dayanak, davaya konu kazanın meydana gelmesinde kusur oranlarının tespitine yarar resmi belge veya denetime elverişli herhangi bir somut delil sunamadığı ortada olduğunu, bununla birlikte, davacı taraf her ne kadar davaya konu değer kaybının ve kazanç kaybı tazminatının tamamının davalıdan tahsilini talep etmiş ise de davaya karışan araçların kusur durumları bilirkişi incelemesi vasıtasıyla tespit edilmeli ve müvekkilinin sorumluluğunun sigortalısının kusur ile sınırlandırılması gerektiğini, müvekkili şirket bakımından davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan ettiği anlaşıldı.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Kaza tespit tutanağı; .....günü, saat ....sıralarında sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracıyla Diyarbakır/Kayapınar ilçesinde seyir halindeyken ana caddede seyir halinde olan sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araç ile çarpışmaları neticesinde araçlarda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.
3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın ....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin 200.000,00-TL olduğu anlaşılmaktadır.
4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....ait olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
5-Hasar Dosyası; Davacı tarafın başvurusu üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, davaya konu kaza sebebiyle .....tarihinde 22.000,00 TL hasar tazminatı, .....tarihinde 12.500,00 TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.
6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporlar: .....plakalı aracın, yukardaki açıklamalarım kapsamında kaza tarihi itibarı ile, eksper raporunda hasar onarımına ilişkin yapılan tespitlerin davaya konu kaza ile uyumlu olduğu, davalı .....Sigorta A.Ş tarafından yapılan değer kaybı ödemesinin yeterli olduğuna, aracın makul onarım süresinin 3 gün olacağı, araca emsal ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin 1.840,13 TL olacağı ve 3 günlük ikame araç bedelinin 5.520,39 TL olacağına kanaatine varıldığının belirlendiği anlaşılmıştır.
7-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....ve .....tarihli bilirkişi ek raporlar: Dava konusu aracın (minibüs) kaza tarihinden önce hasar kaydının bulunmadığı ve aracın .....km'de, .....model ve yaklaşık 6 yaşında olması, kaza sonucu hafif hasar alması, değişen, onarılan parçalar ile oluşan tramer kaydı ve amortismanı dikkate alınarak ve emsal olabilecek satışlarda göz önünde bulundurularak davalı .....Sigorta Anonim Şirketi tarafından yapılan 12.500,00 TL tutarındaki değer kaybı ödemesinin yeterli olduğunu, ikame araç bedeline ilişkin değerlendirmelerim yukarıda belirtilmiş olup kök raporda da belirtildiği üzerine aracın makul onarım süresinin 3 gün olacağı, araca emsal ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin 1.840,13 TL olacağı ve 3 günlük ikame araç bedelinin 5.520,39 TL olacağı kanaatine varıldığının belirlendiği anlaşılmıştır.
8-Davacı vekilinin .....tarihli dava değerini arttırım dilekçesi: Başlangıçta talep ettikleri 100,00 TL araç ikame bedeli talebimizin 5.420,39 TL artırarak 5.520,39 TL'ye çıkardıkları ve neticede 5.520,39 TL tutarındaki alacaklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.
DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise hasar bedelinin belirlenmesi ve bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile bu bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Öncelikle usulden yapılan itirazlar ele alınacak olur ise; davalı vekili her ne kadar davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini belirterek usulde red talebinde bulunmuş ise de; Yargıtay içtihatları nazara alındığında davacının davasını belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki yararının olduğu anlaşılmakla itirazı yerinde görülmemiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....günü, davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracıyla seyir halindeyken ana caddede seyir halinde olan sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araç ile çarpışmaları neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğu, tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de; davacıya ait araç sürücüsünün asli yoldan ilerlediği, davalının ise tali yoldan hız sınırını aşmak sureti ile ilerlemesi nedeni ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/1-c maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/c-3 maddesine göre asli kusur sayılan haller başlıklı 84/h maddesinde yer alan asli kusurlardan “kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,” kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği ve tam kusurlu olduğu; davacıya ise atfedilecek kusur bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce bu yönteme uygun olarak hazırlanan .....tarihli rapora göre davaya konu araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu, kaza tarihi itibari ile aracın hasar görmeden önceki piyasa bedeli ile aracın hasar gördükten sonraki rayiç bedeli dikkate alındığında oluşan değer kaybı dikkate alındığında davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olacağı, araç mahrumiyet bedelinin ise 5.520,39TL olacağı belirtilmiştir. Raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli .....tarihli ek rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davalı .....sigortanın .....plakalı aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın kaza tarihindeki teminat limitlerinin 200.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, davalı sigorta şirketinin davacıya 12.500TL değer kaybı ödemesi yaptığı ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre ödemenin yeterli olduğu anlaşılmakla sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı .....kaza gerçekleştiğinde aracın maliki olmakla işleten sıfatı bulunmakla KTK hükümleri gereğince, davalı .....ise TBK haksız fiil hükümleri gereğince meydana gelen doğrudan ve dolaylı zararlardan kusuru oranında sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Araç işletenenin ve sürücünün davalıya ait aracın kazaya mahal veren sürücüsünün kusuru oranında zararı üstlendiği, sürücünün ise kazada tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı; hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen değer kaybı tazminat bedelinin oluşmadığı, 3 günlük ikame araç bedelinin ise 5.520,39TL olacağı belirtilmekle ikame araç bedeli yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacının ayrıca kazanç kaybına ilişkin talebinin bulunduğu fakat bu kaleme ilişkin herhangi bir delil ibraz edememekle talebini ispat edemediği anlaşılmış, bu talep yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Faiz başlangıç tarihi açısından ise; Yargıtay kararlarında belirlendiği üzere haksız fiil hükümleri gereğince davalıların kaza tarihinde temerrüde düşeceğinin belirtildiği anlaşılmakla kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait aracın hususi kullanıma özgülenmiş olduğu anlaşılmakla olmakla talep doğrultusunda yasal faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
A) Davacının değer kaybı tazminat talebinin reddine,
B) Davacının ikame araç bedeline yönelik talebinin kabulü ile; 5.520,39TL'ye kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
C) Davacının kazanç kaybı tazminat talebinin reddine,
2- Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen maddi tazminat yönünden alınması gereken 615,40-TL harcın peşin alınan 427,60 TL harcın ve 92,73 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 95,07-TL harcın davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından alınan 427,60TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ve 92,73 TL tamamlama harcı toplamı 947,93‬-TL nin davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 2.400,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.987‬,00-TL Tebligat ve posta masrafı ile dosya masrafı olmak üzere toplam 4.387,00-TL yargılama giderinin davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 5.520,39- TL vekalet ücretinin davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı .....Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 100,00 - TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
10- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim