mahkeme 2024/42 E. 2025/895 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :

DAVA : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ : 12/01/2024
KARAR TARİHİ : 08/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kaçak elektrik kullanmadığı halde, bahse konu fatura haksız ve mesnetsiz olup, tutanağın düzenlendiği tarih göz önünde bulundurulduğunda Enerji Piyasası Tüketici Hizmetler Yönetmeliği İle Enerji Piyasası Düzenleme ve Denetleme Kurulun'un ilgili düzenlemeleri göz ardı edilip müvekkil hakkında hukuka ve yönetmeliğe aykırı fatura düzenlendiğini, kaçak ile ilgili herhangi bir fotoğraf veya başkaca bir tespit olmadığını, müvekkili hakkında .....tesisat numaralı abonelik hakkında .....numarası ile tutulan kaçak /usulsüz/cezalı elektrik tutanakları kanuna aykırı olduğunu, davalı kuruma tahakkuk edilen ceza/kaçak/iki kat faturalara dayanak tutanakların celbi için müzekkere yazıldığında gelecek olan cevaptan da anlaşılacağı üzere, tutanağın yönetmelikte belirtilen şartları taşımadığı ve aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olan kaçak elektrik tutanağında aranan yasal şartları taşımadığı bu nedenle resmi belge statüsünde olmadığı anlaşılacağını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin haksız davalı tarafa yükletilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 14/03/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği ve bu yönetmelikteki hükümlere göre düzenlenen Perakende Satış Sözleşmesine göre elektrik dağıtım faaliyetini yürüttüğünü, davacı tarafından müvekkil şirket aleyhine ikame edilen dava usul ve yasaya aykırı hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddi gerektiğini, dava konusu abonelikte yapılan kontrollerde "Yapılan Kontrollerde Abonenin Harici Hat Çekmek Suretiyle Kaçak Elektrik Kullandığı" hususunun tespit edilmiş olduğunu, kaçak kullanım ile ilgili video kaydı alındığını, esasa ilişkin cevapları, karşı delil sunma hakkım bu aşamada saklı tutmak kaydıyla, yukarıda arz ve izaha çalışılan nedenlerle; dava konusu edilen kaçak/usulsüz kullanımlara dair tüm bilgi ve belgenin müvekkili şirketten celbine, davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine, karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, kaçak elektrik tüketiminden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.
Taraflar arasında ihtilafın, davacının kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı ve buna ilişkin olarak davalı şirketçe .....tesisat numarası üzerinden düzenlenen .....tarihli kaçak elektrik kullanım tespitine dayalı .....numaralı fatura üzerinden yapılan 330.548,89 TL tahakkukun yerinde olup olmadığı, faturanın usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği, buradan varılacak sonuca göre davacının tahakkuk ettirilen bedelden sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise miktarına ilişkin olduğu tespit edildi.
Dosyaya sunulan dava dilekçe ekinde belgelerden, kaçak kayıt tespit tutanağı, fatura ile dosyadaki evraklar incelendiğinde; Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş tarafından, davacı şirket adına kayıtlı .....tesisat numaralı elektrik aboneliğine, .....seri numaralı Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanımı Tespit Tutanağına istinaden, kaçak elektrik tüketim hesaplamaları yapılarak .....numaralı kaçak elektrik tahakkuku ile 330.548,89 TL tutarında fatura tahakkuk edilmiş olduğu; .....tesisat numaralı abonenin, yapılan kontrolde sayaç dışından harici hat çekmek suretiyle kaçak elektrik kullandığının tespit edildiği belirtilmektedir. Davalı çalışanları tarafından düzenlenen Kaçak Kayıt Dökümünde kaçak elektriğin kullanım şekli bölümünde "Sayaç harici hat çekmek" açıklamasının yazıldığı anlaşılmıştır.
Öncelikle davalı vekili, her ne kadar husumet, derdestlik, zamanaşımı, hakdüşürücü süre, görev ve yetki itirazlarının olduğunu, belirterek itirazda bulunmuş ise de; davaya konu uyuşmazlığın kaçak kullanımdan kaynaklanmasının ve uyuşmazlığın taraflarına ilişkin olması nedeniyle davalı vekilinin husumet itirazının, aynı hususta açılmış ve görülen başka bir dava olmadığı anlaşılmakla derdestlik itirazının, davacının ve davalının tüzel kişi tacir olması nedeniyle göreve yönelik itirazın, davanın menfi tespit davası olması nedeniyle hak düşürücü süreye yönelik itirazın, usulüne uygun yapılmış bir yetki itirazı bulunmadığı anlaşıldığından yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Mahkememizin .....tarihli celsesinde kurulan ara karar uyarınca davacı şirket tarafından kaçak elektrik kullanılıp kullanılmadığı, buna dair davalı tarafından usulüne uygun kaçak elektrik tutanağı düzenlenip düzenlenmediği, kaçak elektrik kullanıldığının tespiti halinde tahakkuk ettirilen borcun yerinde olup olmadığı ve davaya konu edilen faturanın usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediğinin tespiti amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi kök raporunda özetle; ".....tesisat numaralı aboneye .....tarihinde düzenlenen seri .....numaralı Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanımı Tespit Tutanağına istinaden ceza, tüm yasal vergiler ve KDV dâhil(gecikme cezası hariç), toplam 59.666,98 TL kaçak tüketim bedeli tahakkuk edilmesi gerektiği tespit edilmiş olup; Davalı tarafından 330.548,89 TL kaçak elektrik tüketim bedeli tahakkuk edildiğinden, Davacının Davalıya 270.881,91 TL(330.548,89-59.666,98) tutarında borçlu olmadığı, aboneye ait .....tarihli Tesisat Cari Hesap Borç Dökümünden borcun ödenmediği" mütalaa edilmiştir.
İlgili aboneliğin kullanıldığı fabrikanın çalışma süresinde dair itirazlar doğrultusunda, ilgili kolluk birimine müzekkere yazılarak dava konusu fabrikanın 2023 yılı ekim ayı ve öncesine ilişkin kaç vardiya olarak üretim faaliyetlerinde bulunduğuna yönelik kolluk araştırması yapılması sağlanmış, ilgili araştırma neticesinde hazırlanan araştırma tutanağında; ilgili tesiste faaliyetlere son verilmeden önce toplu yemek siparişleri nedeniyle akşam vardiyası olmaksızın gündüz çalışma yapıldığı hususunda bilgi verildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, tesisat endeks dökümleri ve ilgili araştırma tutanağı kapsamında davacıya ait fabrikanın tespit tarihi itibariyle kaç vardiya olarak çalıştığına ilişkin tespitler neticesinde ek rapor tanzim edilmesi hususunda kök rapor tanzim eden bilirkişiye dosya tevdi edilmiştir.
.....tarihli bilirkişi ek raporunda "Tarafımca yapılan kaçak elektrik tespitine dayalı hesaplamalarda, yönetmelik doğrultusunda(45(3)-ç)) kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saati ticarethane grubuna uygulanan 8 saatlik süre baz alınarak hesaplanmıştır. Nitekim abonenin tarife grubu ticarethanedir. Dava konusu aboneliğin 8 saatin üzerinde veya kaç vardiya çalıştığına dair aksini kanıtlayacak hiçbir bilgi ve belge de dava dosyasında bulunmamaktadır. Ayrıca 8 saat üzeri çalışma saati uygulanacak abone grupları da yönetmelikte aşağıda yer aldığı şekliyle tariflenmiştir. Dava konusu aboneliğin tarifesi ticarethane olup farklı bir uniped kodu da bulunmadığı görülmüştür.
c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,"
Silvan Polis Merkezi Amirliği tarafından yapılan araştırma neticesinde düzenlenen tutanakta da, dava konusu iş yerinin tek vardiya çalıştığına dair tespitlere yer verilmiştir. Tesisat endeks dökümü de incelendiğinde, gündüz(aktif) tarifesinde tüketimin yoğunlaştığı, puant ve gece tarifelerinde ise belirgin oranda düştüğü görülmektedir. İş yerinin yemek sektöründe olması nedeniyle, buzdolabı vs.. gibi cihazların var olduğu da düşünülürse puant ve gece tarifelerinde belli bir miktarda tüketimin varlığı normal olacaktır. Ayrıca, ekte yer alan tesisat endeks dökümü görüntüsünden anlaşılacağı üzere, puant ve gece tarifelerinde gündüz tarifesine eşit veya üzerinde bir tüketimin gerçekleştiği dönem bulunmamaktadır. Bu veri de, tek vardiya çalışıldığına işaret etmektedir.
Bu doğrultuda, ortalama çalışma saatinin Madde 45-3-ç kapsamında 8 saat alınması gerekmekte olup; Kök Raporumda yapılan hesaplamada hata bulunmamaktadır." mütalaa edilmiştir.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı ile ilgili bilirkişi raporları birlikte irdelenerek, davacı vekili tarafından menfi tespit talebinin 270.881,91 TL'ye yükseltildiği dair sunulan .....tarihli ıslah dilekçesi de dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; dava konusu tesisat hakkında hazırlanan kaçak kayıt dökümlerinde kaçağa konu husus olan "sayaç harici hat çekme" nedeni ile kaçak elektrik kullanımının tespit edildiği, mevzuat gereğince usulüne uygun düzenlenen bir kaçak tespit tutanağının bulunduğu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği md.42/b gereğince bu kullanımın kaçak kullanım kapsamına girdiği bilirkişinin iptali talep edilen faturanın hangi miktarda tahakkuk ettirilmesine dair sunulan bilirkişi teknik raporun hükme esas alındığı ve ilgili fabrikanın 8 saat çalışma süresini aşacak şekilde iki vardiya şeklinde çalıştığı hususunun davalı tarafından sunulan deliller ve endeks dökümleri kapsamında ispat edilememiş olması nedeniyle ilgili tesisin tespit tarihi ve öncesinde tek vardiya olarak çalıştığının kabulünün gerektiği, davalı tarafından söz konusu kaçak kullanım nedeniyle düzenlenen faturanın, yapılan hesaplama uyarınca davacının sorumlu olduğu tutarın bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere 59.666,98 TL olduğu; davacının .....aboneliğe ilişkin .....fatura numaralı kaçak elektrik tahahuk nedeni ile kesilen faturanın 270.881,91 TL'sinden davalıya borçlu olmadığı tespit edilmiş ve davanın kabulüne dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
G.D:Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜNE, davacının .....tesisat numaralı aboneliğine ilişkin .....tarihli ve .....seri numaralı kaçak elektrik tutanağı nedeniyle tahakkuk ettirilen .....tarihli, .....seri nolu ve 330.548,89 TL bedelli bedelli faturanın 270.881,91 TL'lik kısmından dolayı davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 18.503,94 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL peşin harç ve 4.630,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 13.446,34 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafın ödenen 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç, 4.630,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 5.485,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderleri 2.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 315,50 Tebligat ve Posta masrafı olmak üzere toplam 2.815,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 43.341,11 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,

Dair, taraf vekillerinin yokluğunda verilen kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim