Karar Detayı

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :

DAVALI :
VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 18/03/2025
KARAR TARİHİ : 24/11/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı .....Sigorta tarafından .....Poliçe numarası ile .....bitiş tarihli Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalanmış olan .....plakalı araçta, davacı müvekkili .....’ın babası olan .....sürücü olarak, .....’ın babaannesi .....ise yolcu olarak seyir halinde iken tek taraflı trafik kazası meydana geldiğini, .....tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazası sonucunda hem .....hem de .....vefat ettiğini, kazanın sigorta vadesi içinde meydana geldiğini, olay tarihinde 5 yaşında olan müvekkili .....’ın şu an 7 yaşında olduğunu ve kazada vefat eden babaannesi .....desteğinden mahrum kaldığını ve desteğe muhtaç olduğunun çok açık bir şekilde görüleceğini, izah edilen ve mahkemece değerlendirilecek nedenlerle; davanın kabulüne, fazlaya dair talep ve dava haklarım saklı kalmak kaydıyla şimdilik belirsiz alacak talebi olarak 10,00 TL'lik destekten yoksun kalma tazminatının .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .....plakalı aracın müvekkili şirket nezninde KTK zorunlu mali mesuliyeti (trafik) sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış olup poliçenin kaza tarihi itibari ile şahıs başına daimi sakatlık/ölüm teminat limiti belirlenen meblağlar ile sınırlı olduğunu, sigortalı aracın .....tarihinde yapmış olduğu kaza neticesinde babaanne .....vefatı nedeni ile maddi tazminat talebiyle huzurdaki dava ikame edilmiş ise de haksız davanın reddi gerektiğini, davacı destek zararının ispatı gerektiğini, nitekim vefat eden davacının babaannesi olup, desteğinden yoksun kaldığını iddia etmesinni usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın öncelikle usulden reddine, davanın esastan reddine, karar verilmesi halinde müvekkili şirketin sorumlu olduğu azami poliçe teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak yargılama gideri, faiz ve vekalet ücretine hükmolunmasını, reddedilen kısım için yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Davanın, trafik kazasından kaynaklı davacı tarafından kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine yöneltilmiş destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki ihtilafın, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, müteveffanın ölümü nedeniyle davacının müteveffanın desteğinden yoksun kalıp kalmadığı buradan varacak sonuca göre maddi tazminat talep edip edemeyeceği edebilecek ise tazminatın miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıcı tarihine, müterafik kusur bulunup bulunmadığı ve hatır taşıması indirimine dair şartların oluşup oluşmadığı ilişkin olduğu tespit edildi.
Kullanım şekli hususi vasfında olan .....plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede ölüm ve sakatlanma halinde kişi başı maddi tazminat üst limitinin 1.200.000,00 TL olarak belirlendiği, .....tarihinde saat .....sıralarında Çermik Siverek kara yolu üzerinde .....Mahallesi sınırlarında .....plaka sayılı araç içerisinde bulunan yolcu .....ile araç sürücüsü olan oğlu .....vefat ettiği, müteveffanın vefatı nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hak sahiplerine rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, yine dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı, dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.
TBK’nun 53/3. maddesinde sözü edilen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir (Yargıtay HGK’nun 21/04/1982 gün ve 1979/4-1528 E,1982/412 K, sayılı kararı).
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Araç sürücüsü kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlü olduğu gibi, anılan yasal düzenlemeler gereğince, davalı sigorta şirketi de, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Kaza sonrası ilgili olaya ilişkin taksirle ölüme neden olma suçundan Çermik Cumhhuriyet Başsavcılığı .....soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma işlemlerinin yapıldığı ve araç sürücüsü müteveffadan alınan örneklerde herhangi bir şüpheli duruma rastlanılmaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği anlaşılmıştır.
Kazanın tek taraflı trafik kazası olması, müteveffa .....araç içerisinde yolcu konumunda bulunması ve sürücünün kusuru haricinde kazanın meydana gelmesine etki edecek herhangi bir delil bulunmaması karşısında davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsü .....tam kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
6098 sayılı TBK'nın 53. maddesi gereğince, Ölüm hâlinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpları zarar sorumlularından tahsilini talep edebilir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.
Destekten yoksun kalanların destek paylarını belirlerken desteğin gelirinin bir kısmını kendisine bir kısmını da eş ve çocukları ile anne ve babasına ayıracağı varsayılmalıdır. Bunun dışında destekten yoksun kalanlardan bir kısmının davacı olup diğer kısmının davacı olmadığı durumda talepte bulunmayan destek görenlerin paylarının da hesaplamada göz önünde tutulması gerekmektedir.
Somut olayda, davacının aynı kazada babasının vefat etmiş olması, müteveffa .....davacının babaannesi olması nedeniyle davacıya desteğinin karine olarak kabul edilmesi ve ölenin desteğine dair aksi yönde ispata yarar bilgi ve belgenin dosyada yer almaması nedeni ile davacının destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceğinin kabulü gerekir.
Mahkememizce davacı yönünden destekten yoksun kalma tazminatı hesabı hususunda aktüer bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi tarafından sunulan raporda sonuç olarak; sigorta limiti olan 1.200.000,00 TL dahilinde müteveffa .....hayatta olan bir diğer hak sahibi olan annesi .....yönelik tazminat hesabı dikkate alınarak garameten yapılan hesaplama neticesinde müteveffanın torun olan davacının 934.038,25 TL destekten yoksun kalma tazminatı dahilinde talepte bulunabileceği şeklinde rapor ibraz edilmiştir. 17.05.2022 tarih, 31838 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca kişi başı sakatlanma ve ölüm teminat limitinin 1.200.000,00 TL olduğu gözetilerek mahkememizce teminat limitinin 1.200.000,00 TL kabul edilmiş, nedeniyle ilgili rapor denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılarak hükme esas alınmıştır.
Mahkememizce yapılan değerlendirme neticesinde aktüer hesaplaması ve talep artırım dilekçesinin birlikte irdelenmesiyle davacı yönünden 934.038,25 TL destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunulabileceği, poliçe limitinin 1.200.000,00 TL olduğu ve davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru nedeniyle ilgili tazminatın ödenmesinden sorumlu olduğu anlaşılmış, bilirkişi raporu ile tespit edilen ve değer arttırım dilekçesi ile talep edilen miktarlar yönünden davacının davasının kabulüne ve kabul edilen alacak miktarlarına davalı sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününün sonuna denk gelen ve temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren aracın hususi araç olduğu gözetilerek yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere
1-DAVANIN KABULÜ ile; 934.038,25 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 63.804,15 TL harçtan, başlangıçta yatırılan 615,40 TL peşin harcın ve sonradan yatırılan 3.191,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 59.997,75 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre vekalet ücreti talep miktarını geçemeyeceğinden 146.105,74 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacılar tarafından yapıldığı anlaşılan 615,40 TL başvurma harcı, 615,40 TL peşin harç, 3.191,00 TL tamamlama harcı, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti, ve 48,50 TL posta, tebligat ve müzekkere ücreti olmak üzere toplam 7.970,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara ödenmesine,
5-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
6-HMK'nun 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı sigorta şirketi vekili ve davalı asil vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim