mahkeme 2024/1049 E. 2025/371 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 04/09/2024
KARAR TARİHİ : 08/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;.....tarihinde saat .....sularında müvekkilinin maliki olduğu .....plakalı .....marka, .....model araç ile .....sevk ve idaresinde bulunan plakalı .....marka .....model araç arasında karşı tarafın dikkatsizliği nedeniyle maddi hasarlı bir trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin sigorta şirketini aramışsa da bir sonuç alamadığını, dolayısıyla müvekkilinin aracında kaza sonrası ortaya çıkan değer kaybının, kazada tam kusurlu olan .....plakalı aracın sigortacısı .....Sigorta A.Ş tarafından mağdur müvekkiline ödenmesi gerektiğini belirterek; müvekkiline ait olan .....plakalı araçta kaza sonrası meydana gelen değer kaybı bedeli olarak (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) şimdilik 100 TL'nin, temerrüt tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu kazaya karışan .....plakalı aracın müvekkili şirket tarafından .....numaralı ve .....-.....vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığını, huzurdaki dava konusu kazanın .....tarihinde meydana geldiğini, hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle beraber, kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitleri maddi hasar araç başına 120.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun her şekilde sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını, ekspertiz raporuna istinaden müvekkili şirket tarafından yine dava konusu kazaya ilişkin başvuranın aracının onarımı için toplam 16.679,12 TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, işbu ödemenin nazara alınmasını talep ettiklerini, davacının huzurdaki davayı ikame etmeden önce müvekkili şirkete usulüne uygun başvuruda bulunmadığından, huzurdaki başvurunun dava şartı yokluğu nedeniyle reddini talep ettiklerini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin kaza başına maddi zararın 120.000,00-TL olduğu anlaşılmaktadır.
3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....adına kayıtlı olduğu, tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, dava konusu kazaya ilişkin başvuranın aracının onarımı için toplam 16.679,12 TL maddi hasar ödemesi yapıldığı anlaşıldı.
5-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; Dava konusu olan .....plakalı aracın; .....marka .....tipinde, .....model, .....şasi numaralı, .....motor numaralı, Yakıt cinsinin Dizel, Silindir hacminin .....cc, Motor gücünün .....kw, Vites türünün Otomatik, Cinsinin Otomobil (AB Heçbek), Kullanım amacının Yolcu Nakli-Hususi ve Gri renkli olduğu, araçta oluşan hasar ile meydana gelen kazanın uyumlu olduğu, davaya konu kaza sonrası davacıya ait araçta hasar tespitine ilişkin düzenlenen eksper raporunda hasar onarımına ilişkin yapılan tespitlerin davaya konu kaza ile uyumlu, araçta oluşan hasara bağlı olarak araçta değer kaybının meydana geleceği, araçta meydana gelen değer kaybı miktarının olay (kaza) tarihi itibariyle 23.000,00 TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığı anlaşıldı.
6-Davacı vekilinin .....Tarihli ıslah dilekçesi: Dava dilekçemiz ile 100,00 TL olarak talep ettikleri değer kaybı bedelini 22.900,00 TL artırarak 23.000,00 TL olarak ıslah ettikleri, 23.000 TL değer kaybı bedelinin bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini talep ettikleri anlaşıldı.
DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise hasar onarımı yapılırken orijinal parça takılıp takılmadığı, takılmamış ise önceki parça ile yeni takılan parça arasındaki bedelin tespiti ve bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin .....E- .....K sayılı .....tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Davalı vekili her ne kadar sigorta şirketine başvuru bulunmadığından bahisle usulden red isteminde bulunmuş ise de davacının başvuru belgelerini sunmuş olduğu kaldı ki dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulduğu güncel içtihatlara göre de alternatif yollardan birine başvurunun yeterli olduğu anlaşılmakla itirazı yerinde görülmemiştir.
Davaya konu kazanın mahkememizin yetki sınırlarına dahil olan Diyarbakır İlinde gerçekleştiği ve HMK.'nın 16.maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin de yetkili olduğu anlaşılmakla, davalı sigorta şirketi vekilinin itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalı vekili her ne kadar zamanaşımı defisini ileri sürmüş ise de kazanın gerçekleştiği tarih dikkate alındığında kazanın .....tarihinde gerçekleşmiş olması ve davanın ....tarihinde ikame edilmiş olması dikkate alınarak 2 yıllık zamanaşımı süresinde davanın ikame edildiği anlaşılmakla defisi yerinde görülmemiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsü sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil ile seyir halinde iken önünde seyir halinde olan .....yönetimindeki .....plakalı aracın arka kısmından çarpması neticesinde trafik kazası meydana gelmiş olduğu, tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de; .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 52/1-a kuralı ile 56/1-c kuralını ihlal ederek, 84/d Maddesinde yer alan asli kusurlardan (Arkadan çarpma) kurallarını ihlal ettiği; yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu davacının ise kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı anlaşılmıştır.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce bu yönteme uygun olarak alınan rapora göre davaya konu araçta aracın hasarsız hali ve aracın hasarı onarıldıktan sonraki hali dikkate alınarak yapılan piyasa araştırması sonucunda (750.000,00 - 727.000,00) =23.000,00 TL değer kaybının oluşacağı kanaatine varıldığının belirtildiği, araç onarımında orijinal parça kullanıldığının belirtildiği anlaşılmıştır. Raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli .....tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davalı .....sigortanın .....plakalı aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın kaza tarihindeki teminat limitlerinin 120.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, sigortalısının ise kazada tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı; değer kaybına ilişkin olarak herhangi bir ödemenin bulunmadığı, davacının bedel artırım dilekçesi ile talep etmiş olduğu miktarlar dikkate alındığında değer kaybı bedeline ilişkin zarar kalemlerinin teminat limitinde kaldığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin bu miktar dahilinde sorumluluğuna gidilmiştir.
Faiz başlangıç tarihi açısından ise; Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına dair başvurusuna dair evrakların dosyaya ibraz edilmediği anlaşılmakla dava tarihi itibari ile faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait aracın hususi kullanıma özgülenmiş olduğu tarafların kabulünde olmakla yasal faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 23.000,00-TL ye .....dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalından alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.571,13-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60TL peşin harç ile 392,00TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 751,53-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 427,60TL başvuru harcı, 427,60TL peşin harç ve 392,00TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.247,2‬0-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 2.200TL Bilirkişi ücreti, 320,00TL dosya masrafı ve Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 2.520,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 23.000,00- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim