mahkeme 2023/94 E. 2024/494 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 24/01/2023
KARAR TARİHİ : 21/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;...saat ...sıralarında Sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı ...marka aracın Malatya ilinden ...ilçesine seyir halinde iken ...km geldiğinde sürücü ...’ın direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yoldan çıkarak gidiş istikametinden sağ tarafta bulunan toprak alana girmesi sonucu tek taraflı maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, kazada araçta yolcu olarak bulunan müvekkili ...yaralandığını, müvekkilinin uğradığı zararı tazmin için davalı sigorta şirketine başvuru yaptığını, sigorta şirketinin herhangi bir ödeme yapmadığını ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinin yaralanmasından kaynaklı olarak müvekkilinde oluşan geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının şimdilik 100TL’nin(50 TL Geçici, 50 TL Sürekli iş göremezlik) davalıdan alınmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı sigorta şirketine yaptığı müracaatının eksiklikler nedeniyle iş göremezlik zararının kapsamının belirlenemeyeceği ve gerçek zarar ilkeleri gereği poliçe azami limitine ilişkin taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, eksik belgeler temin edilmiş olunsaydı başvuran tarafın talepleri (kusur durumuna göre) yasal mevzuat kapsamında değerlendirmeye alınabileceğini, başvuran tarafın dosyaya sunmuş oldukları evraklar üzerinde müvekkili şirketçe tıbbı değerlendirme raporu alındığı ve başvuranda iyileşme sürecinin tamamlanmadığından maluliyeti net olarak tespit edilemeyeceğini, geçerli bir başvuru olmadığını ve davanın dava şartı yokluğu ile usulden reddini, adli kurul raporu olarak sunulan sağlık kurulu raporunun mevzuata aykırı olduğunu, muaccel bir alacağın doğmadığı dikkate alınarak, müvekkili şirketin yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasını talep etmiştir.
GEREKÇE;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ...dosya numarası ile ...tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-...plakalı araca ait Trafik Sigorta Poliçesi; davalı sigorta şirketi nezdinde aracın ...-...tarihleri arasında ZMMS kapsamında sözleşmesinin bulunduğu, şahıs başına sakatlanma ve ölüm klozunun ...olduğu, sağlık giderleri şahıs başına ...teminat ile sınırlandığı, davacının davalı sigorta şirketine başvurusu üzerine hasar dosyasının açılmış olduğu, yapılan bir ödemenin bulunmadığı anlaşılmıştır.
3-Kaza Tespit Tutanağı; ...günü saat ...sıralarında Malatya ilinden ...ilçesine seyir haline olan ...plakalı araç sürücüsü ... ...km geldiğinde sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yoldan çıkarak gidiş istikametinin sağ tarafında bulunan toprak alan girmesi sonucu tek taraflı maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği kazada yolucu olarak bulunan ...isimli şahsın hastaneye sevk edildiği , bu kazanın oluşumunda sürücü ...2918 sayılı K.T.K nın diğer kusurlarından 52/1-b kuralını ihlal ettiği kanaatine varılmış olduğu anlaşılmıştır.
4-Akçadağ Cumhuriyet Savcılığının ...Esas sayılı soruşturma dosyası incelendiğinde;Mahkememiz dosyasının içerine alınmış olup, ...taksirle yaralama suçuna ilişkin davacı ...şikayetinden vazgeçmesi üzerine soruşturma dosyasının takipsizlik ile kapandığı anlaşılmıştır.
5-Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilimdalı Başkanlığından aldırılan ...ile ...tarihli maluliyet raporları; ...Doğumlu ...T.C. numaralı .......tarihinde maruz kaldığı trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle engel/özür/maluliyet oranının değerlendirilmesinde kişinin engel oranının %8 ve sürekli olduğu, ...tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme içme, vb.) ihtiyaç süresinin 1 ay olduğu, ...tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 6 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, kanaatine varıldığı, ...tarihli raporda ise ; Sağ Humerus Fraktürü yaralanmasının” ...tarihinde maruz kaldığı trafik kazası ile illiyetli olduğu, ...muayenesi yapılmış olup kaza ile illiyetli olan humerus kırığının iyileşme süresinin dolduğu, olay öncesinden başlayan KBY (Kronik Böbrek Hastalığı) hastalığı bulunduğu, haftada 3 gün diyaliz tedavisi olduğu, 20.02.2019 gür ve 30592 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirildiğinde kişinin engel oranının %8 ve sürekli olduğu, şahsın 65 yaşından büyük olması nedeniyle “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre 9610 puan daha ekleyf€bileceği ancak şahsın altta yatan KBY hastalığı olması nedeniyle ...tarih raporlarında da olduğu gibi %10 oranının eklenmediği, şahsın yaşı, baskın ekstremitesinin fuzuv) sağ olması, kişilerin baskını ekstremitesini kullanma eğilimde olması ve kullanmaya zorladıkça ektem hareket açıklığının bir önceki muayenesine göre azalmış olması cihetiyle maluliyet oranının bir önceki rapora göre maluliyet oranının arttığı, ...tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme, içme, vb.) ihtiyaç süresinin 1 ay olduğu, ...tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresini 6 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
6-Kolluk'tan SED araştırması için yazılan müzekkere cevapları; ...ev hanımı olduğu, herhangi bir gelirinin olmadığı ailesinin yardımıyla geçindiği, oturduğu evin kira olduğu, bakmakla yükümlü kimsenin bulunmadığı, üzerine kayıtlı malvarlığının olmadığı, aracının olduğu, okur yazar olmadığı 72 yaşında olduğu, bileğinin engelli olduğu, diyaliz hastalığının bulunduğu anlaşılmıştır.
7-Diyarbakır SGK'dan gelen yazı cevabında; Davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, sigortalıya ait herhangi bir kaydın bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.
8-Davacı vekilinin sunmuş olduğu ...tarihli dava değerini arttırım dilekçesi;...TL geçici iş göremezlik tazminatı alacağını 50,00TL’sini kaza tarihinden;...TL'sini kaza tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile...TL sürekli iş göremezlik tazminatı alacağının 50,00TL’sine kaza tarihinden; ...TL'sini kaza tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte toplam dava değeri olan ...TL yi ...TL şeklinde arttırdığı anlaşılmıştır.
Dosya içerisinde bulunan tüm delil ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;
Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik kalemlerinden oluşan maddi tazminata ilişkin tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık noktasının ...tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle tarafların kusur durumunun tespiti, davacının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıda kaza nedeni ile maluliyetinin oluşup oluşmadığının tespiti ile sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.
ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.
Dosya içerisinde bulunan trafik kaza tespit tutanağı ile ceza dosyası dikkate alındığında; kazanın Malatya ilinden Darende ilçesine seyir haline olan ...plakalı araç sürücüsü ...km geldiğinde sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yoldan çıkarak gidiş istikametinin sağ tarafında bulunan toprak alan girmesi sonucu tek taraflı maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği kazada davacının arka koltukta yolcu olarak bulunduğu anlaşılmaktadır.
Mahkememizce maluliyet raporu alındığı alınan raporda davacının sürekli iş göremezliğinin %8 ve sürekli olduğu, kaza tarihinden itibaren iyileşme süresinin 6 aya kadar uzayabileceği belirlenmiştir. Alınan rapora karşı itirazlar mahkememizce ...tarihli celsede değerlendirilmiş, alınan raporun kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun olduğu, maluliyet doğrultusunda alanında uzman doktorların bulunduğu ve rapor düzenlemeye yetkili hastaneden alındığı anlaşılmakla rapor hükme esas alınmıştır.
Mahkeme tarafından dosyada davacının ne iş yaptığına ilişkin; kollukça yapılan araştırma tutanağında da davacının çalışmadığı, SGK yazı cevabında SGK kaydının olmadığı anlaşılmış, dosyaya davacının asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğine dair yansıyan bir evrakın da bulunmadığı anlaşılmakla davacının asgari ücret tarifesi üzerinden tazminat hesabı yapılması yoluna gidilmiştir.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere TRH 2010 Tablosu'na göre davacının yaşı nazara alınarak muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve güncel asgari ücret tarifesi üzerinden; %1,8 teknik faiz uygulanmadan, progresif rant formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması, bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması, bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının hangi tarihlerden başlayıp hangi tarihte bittiği, davacı açık ve denetime elverişli bir şekilde belirtilerek sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik ve tazminat hesaplamasının yapılması için dosya aktüer bilirkişisine tevdii edilmiş ve alınan rapora göre de davacının sürekli iş göremezlik tazminat miktarı ...TL, geçici iş göremezlik tazminatı ise ...TL olarak hesap edilmiş alınan raporun karar tarihine en yakın asgari ücret tarifesine göre hesap edilmiş olduğu ve alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaat edilmekle hükme esas alınmıştır.
Müterafik kusur bakımından yapılan incelemede; zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44. maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde BK.nun 44.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Somut olayda, kaza anında davacının emniyet kemerinin bağlı olup olmadığının kaza tespit tutanağında tespit edilmemiş olduğu, kaldı ki ceza soruşturma aşamasında alınan beyanlardan davacının arka koltukta seyir halinde olduğu dolayısı ile de KTK gereğince emniyet kemeri takmasının zorunlu olmadığı ve davacının kazaya ve maluliyetine etki eden kusurunun bulunduğuna dair dosya içerisinde bilgi ve belge yer almadığından müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.
6098 Sayılı TBK'nun 54. maddesinde çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ile kazanç kaybı, bedensel zararlar kapsamında sayılmış olup, geçici iş görmezlik zararının bu kapsamda olmasına, sürücü ve işletenin, zarar görenin geçici iş görmezlik zararlarından sorumlu olması nedeniyle, aracın sigortalı olması halinde 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesi gereğince, sigortanın sorumluluğu da TBK hükümlerine göre belirlenecektir.
Bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve miktar arttırım dilekçesine göre; ...tarihinde dava dışı ...sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olan aracın tam kusuru ile trafik kazası yaptığı, davacı asilin kusurunun bulunmadığı ve kaza nedeni ile yaralandığı, yaralanmaya bağlı olarak davacının maluliyet
oranının %8 ve sürekli olarak belirlendiği, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 6 aya kadar uzayabileceğinin aktüer raporuna göre geçici iş göremezlik tazminatı ..., sürekli iş göremezlik tazminatı ...-TL olarak hesaplandığı sabit olmakla; belirtilen bu miktarın 2918 sayılı yasanın 91.md göre davalı sigorta şirketinin ...kaza tarihi itibariyle teminat limitinin ölüm ve sakatlanma teminat limitinin kişi başına ...olduğu ve belirlenen bu teminat miktarı itibari ile sorumlu olduğu ve davacının davasını belirlediği tutarın bu teminat limiti içerisinde kaldığı anlaşılmakla davanın tam kabulüne karar verilmiştir. Ayrıca 2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Davacı vekili usulüne uygun başvuru evraklarını dosyaya ibraz etmediği anlaşılmakla dava tarihi itibari ile temerrüde düştüğü; kazaya karışan davalı nezdinde sigortalı aracın gelen yazı cevabına göre kullanım amacının hususi olduğu anlaşılmakla yasal faize hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, ...TL sürekli iş göremezlik tazminatı, ...TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam ...TL'nin ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu gereğince maddi tazminat yönünden alınması gereken 13.062,42-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 179,90TL ve 652,78TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 12.229,74-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 179,90 TL peşin harç, 179,90TL başvuru harcı ve 652,78TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.012,58-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 2.200,00-TL Bilirkişi ücreti, 7,50TL dosya masrafı ve 292,50‬-TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 2.503,75-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.595,63- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.560,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim