mahkeme 2023/834 E. 2024/495 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/08/2023
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait .....marka, .....model, .....plaka sayılı ve davalı sigorta şirketinin, .....tarihleri kapsamında .....poliçe numarası ile sigortalısı olan aracın ağır hasarlı olması nedeniyle .....tarihinde davalı sigorta şirketince .....TL ödeme yapıldığını, yapılan ödeme eksik olduğunu, Bu nedenle yapılacak olan yargılama sırasında, aldırılacak bilirkişi raporuyla dava değerinin belirli hale geleceğinden (şimdilik) 100 tl hasar tazminatının kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davada görevli mahkeme tüketici mahkemeleri olduğunu, bu sebeple davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından, poliçede öngörülen esaslara uygun olarak tanzim ettirilen eksper raporunda aynı kilometre ve donanıma sahip olan ve tramer kaydı bulunmayan araçlar emsal alınarak dava konusu aracın kaza tarihindeki rayiç değeri .....tl olarak belirlenmiş, aracın sovtajı .....tl olduğu tespit edildiğini, sovtaj değeri olan .....tl .....otomotiv bilgi tarafından .....tarihinde, kalan bakiye ise müvekkili şirket tarafından davacıya ödendiğini, dava değeri nazara alındığında tüketici hakem heyetine başvuru yapılması gerekirken bu kanun yoluna başvuru yapılmaksızın işbu davanın açılması nedeniyle dava şartı yokluğundan işbu davanın reddine karar verilmesini, davacının kazaya karışan .....plakalı aracının pert-total işlemine tabi tutulması nedeniyle poliçe gereğince aracın kaza tarihindeki rayiç değeri tam olarak ödenmiş olup davacının bakiye alacağı kalmadığını, bu sebeple davanın reddi gerektiğini, davacının işbu haksız ve hukuka aykırı davasının öncelikle dava şartı yokluğundan reddini, Sayın Mahkemenizin aksi kanaatte olması halinde esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE;
1-Arabuluculuk tutanağı dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....tarihlerini kapsayan kasko poliçesi düzenlendiği ve IMM kombine limitinin .....olduğu anlaşılmaktadır.
3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....Ticaret Limited Şirketi'ne ait olduğu ve kazaya karışan .....plaka sayılı araç malikinin .....olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik davacıya .....TL lik bir ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
5-.....Tarihli makine mühendisinden alınan bilirkişi kök raporu ile .....tarihli ek raporlar: Bilirkişi .....tarafından tespiti istenen aracın; .....plakalı, yakıt dizel, marka .....Model .....KULLANIM HUSUSİ, Cinsi OTOMOBİL RENK BEYAZ, Vites MANUEL, KM .....olduğu, İşçilik Tutarı .....TL, Yedek Parça Tutarı .....TL, Toplam Tutar .....TL, KDV (18) .....TL, Toplam .....TL olduğu, Kaza tarihi itibariyle Aracın ikinci el rayiç bedeli .....TL olacağı, aracın kazadan sonraki hasarın onarımı için işçilik ve parça bedeli KDV dâhil toplam tutarın .....TL olarak hesaplanabileceği, araçta oluşan hasarlar göz önünde bulundurulduğunda aracın onarılmasının ekonomik olmayacağı, aracın sovtaj bedelinin .....TL olacağı, .....tarihli ek raporunda ise; kaza tarihi itibariyle Aracın ikinci el rayiç bedeli .....TL olacağı, aracın kazadan sonraki hasarın onarımı için işçilik ve parça bedeli KDV dâhil toplam tutarın .....TL olarak hesaplanabileceği, araçta oluşan hasarlar göz önünde bulundurulduğunda aracın onarılmasının ekonomik olmayacağı, aracın sovtaj bedelinin .....TL olacağı kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.
GEREKÇE:
Dava, kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Dosya içeriğine göre; davacı ile davalı sigorta şirketi arasında düzenlenen .....başlangıç .....bitiş tarihli ve .....numaralı "Kasko Sigorta Poliçesi" bulunduğu, söz konusu poliçe ile .....plaka sayılı aracın kasko sigortası kapsamına alındığı, dava konusu kazanın meydana geldiği .....tarihi itibarıyla sigorta poliçesinin yürürlükte olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından .....tarihinde davalı sigorta şirketince .....TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.
6102 sayılı TTK'nun 1421. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu, anılan yasanın 1409. maddesinde, sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigortacıya ait olduğu düzenlenmiştir. Mal sigortalarında sigortalı ile sigortacı arasında gerek rizikonun niteliği ve gerekse tazminat miktarı bakımından bir uyuşmazlık çıktığı takdirde taraflar arasında akdedilen sigorta poliçesi genel ve özel şart hükümleri, bu hükümlerde de boşluk olması halinde 6102 sayılı TTK'nın genel hükümlerinden ve devamında 6098 sayılı TBK hükümlerinden yararlanması gerektiği izahtan varestedir. Poliçenin hadise tarihinde geçersiz olduğuna dair bir iddia yoktur. Aksine poliçe tarafların kabulündedir ve sigortacı tarafından tazminat ödenmiştir. Davadaki öncelikli çekişme ibra nedeniyle bakiye tazminat talebinde bulunup bulunulmayacağı hususundadır.
Davacı yanca, davalı sigorta şirketince ödenen hasar bedelinin eksik ödeme yapıldığı iddia edilmiş ise de, taraflar arasında imzalanan varlığı inkar edilmeyen .....imza tarihli "mutabakatname ve tazminat makbuzu" başlıklı belge ile aynı tarihte yazılı miktarı davacıya banka kanalıyla (EFT) ödediği, buna ilişkin mutabakatnamenin dosya içerisinde bulunduğu anlaşılmaktadır.
2918 sayılı KTK'nın hem işletenleri, hem de onların hukuki sorumluluğunu üzerine alan zorunlu mali sorumluluk sigortalarını bağlayan emredici nitelikteki 111. maddesinin 1. fıkrasında bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaların geçersiz olduğu belirtilmiş 2. fıkrasında ise "Tazminat miktarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir" hükmüne yer verilmiş bulunmaktadır. Görüldüğü gibi madde, ibranamenin iptali için zarar görene yetersizlik, zarar verene de fahişlik iddiası ile iptal hakkı tanımış, iptal sebebi olarak da objektif bir unsur olarak bu yetersizliğin veya fahişliğin açıkça belli olması halini kabul etmiştir. Bu durumdan anlaşılacağı gibi, maddede aşırı yararlanmayı düzenleyen 6098 sayılı TBK'nın 28. maddesinde öngörülen zarar görenin zor durumda kalmasından veya düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılmış olması gibi halleri aranmamış; diğer bir deyişle sübjektif unsurlara yer verilmemiş, 6098 sayılı TBK’da öngörülen aşırı yararlanmanın şartları aranmaksızın sadece açıkça yetersizlik veya fahişlik objektif unsurunun yeterli olacağı kabul edilmiştir. Ayrıca, davacı tarafından dava dilekçesinde 6098 sayılı TBK'nın 28. maddesine de dayanılmamıştır.
Sonuç olarak, taraflar arasında düzenlenen .....belgelerinin 6098 sayılı TBK'nın 132. maddesi uyarınca bir tam ibra olduğu, eldeki uyuşmazlık kasko sigorta poliçesinden kaynaklanmakta olup, ZMMS kapsamında düzenlenen mutabakatname olmadığı dolayısı ile de belirlenirken mahkememizce 2918 sayılı KTK'nun 111. maddesinin olayda uygulanma yeri bulunmadığı fakat uyuşmazlık noktası belirlenirken bu hususta mahkememizce sehven hataya düşüldüğü, davacı tarafın mutabakatnameyi imzaladığı, davacı yanca eldeki davada 6098 sayılı TBK'nun 28. maddesinde düzenlenen aşırı yararlanma hükümlerine dayanılmadığı, zararın tamamının karşılanmadığından bahisle bakiye tazminat talebinde bulunulduğu, esasen ödemeyi kabul edip mutabakatname veren sigortalının müzayaka halinde olduğunun da kabul edilemeyeceği, mutabakatname gereği yapılan ödeme kabul edilmiş olduğu anlaşılmış olup, KTK md.111 uygulanma şartlarının somut olayda bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,85TL harcın mahsubu ile 269,85TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerin üzerinde bırakılmasına,
4- Davalı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6- Davalı tarafından yapılan masraf olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim