mahkeme 2023/503 E. 2023/815 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 24/05/2023
KARAR TARİHİ : 02/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin, kendi çalışanı...... iş aktini feshettiğini, bunun üzerine dava dışı çalışan.....'in, ... tarihinde, müvekkili şirket aleyhine alacak davası açtığını, Diyarbakır 1. İş Mahkemesi’nin .... esas sayılı dosyası üzerinden açılmış olan iş davası sonucunda yerel Mahkeme .... tarih ve ....E-.....sayılı karar ile davacının davasının kısmen kabulüne karar verdiğini, ilgili karara dayanılarak Diyarbakır İcra Müdürlüğü’nün ..... esas sayılı dosyası üzerinden müvekkili şirket ve ... Firması aleyhine başlatılan icra takibi neticesinde, müvekkili şirketin bakiye borç miktarına karşılık toplam .... TL ödeme yaptığını, dava dışı işçinin işçilik alacaklarından davalı şirketin sorumlu olduğunu, ... TL'nin ödendiği tarihten itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, fazlaya ilişkin talep haklarının saklı tutulmasını, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı ... . Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır.

DELİLLER:
1-Arabuluculuk Tutanağı,
2-Diyarbakır İcra Müdürlüğünün.... sayılı İcra dosyası,
3-Taraflar arasında akdedilen sözleşme,
4-Diyarbakır 1. İş Mahkemesi’nin ... esas sayılı dosyası.
GEREKÇE : Dava; davacının 4734 ve 4735 sayılı yasa hükümlerine göre davalı ile arasında imzaladığı sözleşmeden kaynaklı olarak dava dışı işçinin işe iade talebiyle ikame ettiği davada, dava dışı işçi lehine hükmedilen işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süreye dair alacağın cebri icra yoluyla dosyamız davacısından tahsili neticesinde yapılan ödemenin davalıdan rücuan tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında...3. Bölge Özel Güvenlik Hizmeti Alımı Sözleşmesinin imzalandığı, Güvenlik Hizmeti Alım Sözleşmesi’nin, Yüklenicinin Personel İle İlgili Yükümlülükleri başlıklı 13. maddesinde;
" Personel'in İş Kanunu, Sosyal Güvenlik Kanunu, Borçlar Kanunu ve ilgili diğer mevzuattan doğacak ücret, ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, prim ve vergi borçları gibi hak, borç ve mükellefiyetleri ile Personel l in ve/veya üçüncü bir şahsın uğrayabileceği kaza, yaralanma, mesleki hastalık, maluliyet ve benzeri durumlardan veya bunun neticesi olarak ortaya çıkan zarar ziyandan veya kanunen ödenmesi gereken tazminat ve masraflar ile Bölge Çalışma Müdürlüğü, SGK; Sağlık Bakanlığı Teşkilatı ve şair yetkili kuruluşlarla olan ilişkilerinden ve mevzuattan kaynaklanan hukuki, cezai ve mali yükümlülükleri yerine getirmeyi ve ...'un talebi halinde ilgili yükümlülüklerini yerine getirdiğini belgelemeyi,
İşbu Sözleşme süresi boyunca Personel, altyüklenici de dâhil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere üçüncü bir şahsın uğrayabileceği kaza, yaralanma, mesleki hastalık, maluliyet ve benzeri durumlardan veya bunun neticesi olarak ortaya çıkan zarar ziyandan, Personel lin...personeline, ...'a ve/veya üçüncü şahıslara verebilecekleri zarar ziyandan veya kanunen ödenmesi gereken tazminat ve masraflardan münhasıran sorumlu olmayı ve ...'u bu tür sorumluluklardan ari tutmayı, ...'dan tazminat talebinde bulunulması veya ...'a rücu edilmesi halinde bir başka ihtara gerek kalmaksızın, talep edilen tutar veya tutarları...tarafından ödendiği tarihten itibaren faizi ile birlikte aynı para cinsinden nakden ve defaten ödeyeceğini; kabul, beyan ve taahhüt eder." hükmünün yer aldığı görülmüştür.
Davalının dava dışı işçinin iş akdine son verdiği, anılan işçinin işe iade davası açtığı, anılan davada dosyamız davacısı ve davalısının davalı konumunda olduğu, Diyarbakır 1. İş Mahkemesi’nin ... esas sayılı dosyasında işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süreye dair alacağın tahsiline karar verildiği, anılan davada dava dışı işçi lehine hükmedilen boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı, yargılama gideri ve vekalet ücretinin tümünün dosyamız davacısından tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Davacı kurum ile davalı şirket arasında özel güvenlik konusunda ihale yöntemi ile hizmet alımı gerçekleştirildiği, 4857 sayılı İş Kanun 2'inci maddesinin 6'ıncı fikrası uyarınca işçi alacakları noktasında davacı ile hizmet alımı gerçekleştirdiği davalının, işçilere karşı asıl işveren-alt işveren sıfatı kazandığı ve asıl işveren sıfatı ile davacı kurumun dava dışı işçinin alacağı noktasında müteselsil borçlu olacağı anlaşılmaktadır. 6098 sayılı TBK'nın 62'inci maddesi, müteselsil sorumluluğu iç ilişkide düzenlemiş ve “Tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur.” denilmiştir.
Güncel yargı içtihatlarında tanımlandığı üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı Müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Buna göre dosya kapsamında bulunan SGK kayıtları ve hizmet sözleşmeleri uyarınca dava dışı işçinin davalı şirket nezdinde çalışırken iş akdinin sonlandırıldığı ve yukarıda yer verilen ilkeler uyarınca iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşen ve dava dışı işçiye ödenen işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre tazminatı ve vekalet ücreti kalemlerinden oluşan miktardan davalının sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, davacı ve davalılar tacir olup dava konusu alacak tarafların ticari işletmesi ile ilgili olduğundan dava konusu alacak için ticari (avans) faizine hükmedilmiştir. (Bkz. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 07/03/2022 tarihli ve 2021/2019 E. 2022/1183 K. sayılı kararı).
Dava dışı işçi işe iade talepli olarak iş mahkemesinde açmış olduğu davada davalının da taraf olduğu nazara alındığında davalı şirketin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerekmediği, bu sebeple hükmedilen tazminat için ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. (Bkz. Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin .... tarihli ve... E. ... K., ... tarihli ve .... E., .... K. sayılı kararı)
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davanın KABULÜNE, .... TL'nın ödeme tarihi olan .... tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken ... TL harçtan peşin alınan ... TL kısmın mahsubu ile bakiye ... TL peşin harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafın ödediği .. TL başvurma harcı, .. TL peşin harç, .. TL vekalet harcı, posta ve tebligat gideri toplamı olan .. TL olmak üzere toplam .. TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı taraf davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen .. TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan ..-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim