mahkeme 2023/1232 E. 2025/934 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :

DAVALI :
VEKİLLERİ :

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/11/2023
KARAR TARİHİ : 15/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Diyarbakır İcra Müdürlüğü .....Esas sayılı başlatılan takibe dayanak yapılan .....ank A.Ş. .....ait .....seri numaralı .....keşide tarihli 80.000,00 TL bedelli çek ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığını, takip dosyasına taraflarınca imza itirazında bulunulduğunu, bu hususta Diyarbakır .....İcra Hukuk Mahkemesi .....Esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını, söz konusu çek üzerinde bulunan imzanın müvekkiline ait olmaması nedeniyle müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespiti için bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, arz ve izah edilen sebepler ve Mahkemece re'sen gözetilecek sebeplerle; davacı müvekkilinin, davalı yana Diyarbakır İcra Müdürlüğü .....Esas sayılı İcra Takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti, müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti, kötü niyetli ve ağır kusurlu olunması sebebiyle de davalı tarafın dava konusu alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesi, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının çek üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını ve ödeme emrinde belirtilen takip konusu çekten kaynaklanan borç ve borcun tüm fer'ilerinin kendisine ait olmadığını iddia ederek işbu menfi tespit davasını açtığını, davacı tarafın işbu iddiasında tamamen haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacı tarafça .....tarihinde aynı çek ile ilgili olarak Diyarbakır .....İcra Hukuk Mahkemesinde .....Esas sayılı dosyada borca ve imza yönünden itiraz edilerek dava ikame edilmiş olup mahkemece davanın kabul edildiğini, bahse konu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğunu ve istinaf incelemesinde olduğunu, ayrıca dava konusu çekin müvekkili şirket tarafından davacı taraf değil cirantadan alınmış olduğunu, müvekkili davacının imza inkarı iddiasının muhatabı olmadığını, zira müvekkili şirketin iyi niyetli 3. Kişi konumunda olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte bahse konu imzanın müvekkilinin huzurunda atılmadığı için ve davacıya ait olup olmayacağını bilemeyeceğinden müvekkilin hukuki ve cezai haklarının korunması gerektiğini, ilgili kanun hükmünde de belirtildiği üzere çeki iyiniyetle iktisap eden kimsenin hakkı, aynen ciro suretiyle devirde olduğu gibi korunmakta olduğunu, arz ve izah edilen ve mahkeme tarafından re'sen göz önüne alınacak nedenlerle; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, kambiyo senedine dayalı başlatılan icra takibinden dolayı imza inkarına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktasının Diyarbakır İcra Müdürlüğü .....esas sayılı dosyasına dayanak olarak yapılan.....ank ...... .....şubesine ait .....Seri numaralı .....keşide tarihli 80.000,00 TL bedelli çek üzerindeki imzanın davacı asile ait olup olmadığının tespiti ile buradan varılacak sonuca göre ilgili icra dosyası nedeni ile davacının borçlu olup olmadığının tespiti ve kötü niyet tazminat koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davacı, dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde arabuluculuğa başvurmuş, tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davacının mukayeseye esas imza örnekleri alınmış, imza incelemesine esas olmak üzere davacıya ait ıslak imzalı belge asılları ve icra takibine konu edilen çek aslı ve Diyarbakır .....İcra Hukuk Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celbedilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu edilen çekteki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığının tespiti amacıyla bilirkişi raporu alınmıştır.
Davalı alacaklı tarafından, .....bank .....şubesine ait .....seri numaralı .....keşide tarihli 80.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak, keşideci ve lehtar aleyhine Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....esas sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
Elde ki dosyanın davacısı tarafından yine eldeki davaya konu edilen icra takibine dayanak çekteki keşideciye ait imzanın kendisine ait olmadığınndan bahizle takibin iptaline yönelik Diyarbakır .....İcra Hukuk Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığı ve delil avansının ikame edilmemesi nedeniyle imza incelemesine yapılamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne ile takibin davacı yönünden durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Yargıtay .....Hukuk Dairesinin .....tarih ve .....E.....K. ve .....tarih ve .....E.- .....K. sayılı ilamlarında, dar yetkili olan İcra Hukuk Mahkemelerince verilen kararların kural olarak maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmeyeceği ve yapılan bilirkişi incelemesinin genel yetkili mahkemelerde kesin delil olarak kabul edilemeyeceğine ve bu bilirkişi raporlarına dayanılarak karar verilemeyeceğine yönelik içtihatları göz önünde bulundurularak davacının elde ki davayı açmasında hukuki yararı bulunduğu kabul edilmiş ve işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
Davalı, dava konusu çeke ciro yolu ile hamil olmuştur. İmza inkarı, çeki elinde bulunduran herkese karşı ileri sürülebilen mutlak def'i niteliğindedir.
Takibe ve davaya konu edilen çekteki keşideci imzasının davacıya ait olup olmadığının tespiti amacıyla İstanbul ATK dan aldırılan .....tarihli raporda inceleme konusu çek ön yüzde atılı keşideci ve "Avalimdir" ibaresi altında atılı imza ile .....mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla .....eli ürünü olmadığı mütalaa edilmiştir. Alınan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeni ile rapor hükme esas alınmıştır.
Elde ki davada, davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan icra takibinin dayanağı davacının keşideci olarak gösterildiği çektir. Çekte yer alan keşideci imzasının davacıya ait olmadığı ve muhatap banka müzekkere cevabından anlaşıldığı üzere dava konusu çek ile aynı koçanda bulunan ödenmiş bir çekin bulunmadığının yapılan yargılama sonucu anlaşılması karşısında çekten dolayı davacının herhangi bir ödeme yükümlülüğü bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Öte yandan icra takibi davacı keşideci ile dava dışı lehtar aleyhine başlatıldığından imzaların bağımsızlığı ilkesi gereğince sadece davacı yönünden, davanın kabulü ile takibe konu edilen çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekmiştir.
Davacının kötüniyet tazminatına ilişkin olarak, davalı-takip alacaklısı lehtardan sonraki ciranta olduğu, senetteki imzanın ciranta olmakla davacıya ait olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığı, kötü niyetli sayılamayacağı anlaşılmakla, yasal koşulları oluşmadığından davacının tazminat reddine karar verilmesi gerekmiştir(Benzer yönde karar için bakınız Yarg. 19.HD.'nin 2016/8699 E., 2017/3789 K. Sayılı kararı).
G.D:Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
HÜKÜM:
1-DAVANIN KABULÜ İLE; .....ticari şubesinin muhattabı olduğu, keşidecisi .....olan, .....keşide tarihli, .....seri numaralı, 80.000,00 TL bedelli çeke dayalı başlatılan Diyarbakır İcra Müdürlüğü .....esas sayılı takip nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2- Kötü niyet tazminatı şartları oluşmadığından talebin reddine,
3-Alınması gereken 5.464,80 TL harçtan peşin alınan 1.366,20-TL harcın mahsubu ile 4.098,60-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından 1.366,20 TL peşin harç ile 269,85 TL başvurma harç olarak yatırılan toplamda 1.636,05 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından 305,25 TL tebligat ve posta masrafı, 5.900,00-TL ATK faturası olarak sarf edilen toplamda 6.205,25 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip Hakim