mahkeme 2025/1827 E. 2025/1318 K.

T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO ....
KARAR NO : ....
KARAR TARİHİ : ....

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ....
ÜYE : ....
ÜYE : ....
KATİP : ...

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ...
TARİHİ : 09/07/2025
NUMARASI : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. .
DAVANIN KONUSU : Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
G.KARAR YAZIM TARİHİ : 05/09/2025
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin şirket ekonomik ve finansal sıkıntılar nedeniyle faaliyetleri önemli derecede sekteye uğrayan şirketimizin hazırladığı işbu konkordato ön projesinin amacı şirketin gelirlerini artırmak, hizmet kalitesini ve kapasitesini düşürmeden giderlerini azaltmak, finansal kaynak yapısını düzeltmek, nakit akışını sağlıklı bir hale getirmek ve yeniden varlık borç dengesini düzeltmek için alınacak tedbirleri açıklamak ve bu tedbirler sonucunda oluşacak kaynak tutarı ile söz konusu tedbirlerin finansal etkilerini proforma finansal tablolar yoluyla somutlaştırdığını, mevcut alacaklıların tamamını kapsayacak şekilde oluşturulan ön projede alacaklıların menfaatlerinin korunduğunu, nakit döngüsünde sorunlar yaşamaya başlayan şirketin taahhütlerine bağlılığına ilişkin piyasa algısı olumsuz etkilenmeye başladığından, şirketin bu olumsuz algı neticesinde alacaklılarca cebri icra yollarına başvurularak iflasa sürüklenmesi tehdidi ortaya çıktığını, şirketin tasfiyesi halinde alacaklıların alacağına tam olarak kavuşması mümkün olmadığını, şirketin konkordato projesi çerçevesinde faaliyetlerini sürdürmesi ve konkordato planını gerçekleştirmesi halinde, alacaklıların alacağına kavuşmasına ve alacaklıların menfaatlerine uygun ve olumlu katkı yapacak yapının ortaya çıkması somut olarak planlandığını, konkordato talebinde bulunan şirketin özellikle Covid 19 Pandemisinin etkisi, arkasından gelen Rusya- Ukrayna savaşı, Ülkemizde ve dünyada yaşanan ekonomik kriz, döviz kurlarında yaşanan olağandışı dalgalanmalar, şirketimizin içinde bulunduğu sektörde yaşanan olumsuzluklar, 06 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş Depremi ve piyasalardaki nakit sıkışıklığı nedeniyle, Konkordato ön projesi çerçevesinde faaliyetlerini değişen şartlara göre uyarlama ve yeni koşullara uyum sağlayarak daha sağlıklı bir şekilde faaliyetlerine devam etme kararı aldığını, bu sayede aktif pasif dengesini düzeltmek suretiyle mevcut borçlarını, şu an içinde bulunduğu ödeme güçlüğünden kurtularak ödeme imkânına kavuşacağını, projede alacaklılardan indirim istenmediği gibi asıl alacak üzerine % 24 ilave faiz teklifinde bulunulduğu, öncelikle müvekkillerin faaliyetine devam edebilmesi ve malvarlığının korunabilmesi için İcra ve İflas Kanunu'nun 287, 288., 294, ve 295. maddeleri gereğince; İİK..'nun 206/1 sırasındaki haklar hariç olmak üzere, koruyucu ihtiyati tedbir kararı verilmesine, müvekkillere komiser tayinine, müvekkil davacıların konkordato talebinin kabulü ile, öncelikle İcra Ve İflas Kanunu'nun 287. maddesi gereğince ayrı ayrı 3 aylık geçici mühlet verilmesine ve gerekli görülmesi halinde işbu müddetin 2 ay daha uzatılmasına geçici İİK. 285. maddesi çerçevisinde geçici mühlet neticesinde İcra Ve İflas Kanununun 289. maddesi gereğince bir yıllık kesin mühlet kararı verilmesine ve gerekli görülmesi halinde bu mühlet kararının 6 ay daha uzatılmasına, kesin mühlet kararının ilanına yargılama neticesinde İİK. 305. ve diğer maddeleri gereğince konkordatonun tasdikine, tasdik kararının ilanına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davacı..... hakkındaki açılan davanın, tek dilekçe ile ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden diğer bağlantılı olduğu iddia edilen şirket ve şahıslar ile birlikte açıldığı, davacı tarafından hissedarı olduğu ...'den ayrı bir konkordato ön projesi sunulması, alacaklıların bir kısmının farklı olması ve davalı toplu görülmesi halinin yargılama sürecini uzatacağı dikkate alınarak davacı yönünden dosyanın tefrikine karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Dosyada mevcut 06/07/2025 tarihli komiser raporu incelendiğinde özetle ; davacının ....'nin banka borçlarına olan müteselsil kefaretinden kaynaklı toplamda 227.493.021,71 TL borcunun olduğu, ön projede kaynak olarak emekli aylığı olan 15.151,00 TL tutarında geliri ile birde rayiç değeri 34.000.000,00 TL olarak bildirilen taşınmazların belirtildiği, projenin revizeye muhtaç olduğu ve geçici mühletin iki ay uzatılmasının uygun olacağının belirtildiğini, rapor içeriğinde gözetildiği üzere davacının müteselsil kefaletinden kaynaklı borç tutarının 227.493.021,71 TL olmasına rağmen dava dilekçesi ekinde sunulan davacıya ait ön raporda ; borç olarak 200.000,00 TL'lik meblağın gösterildiği, dava dilekçesi içeriğinde ve ön projede belirtildiği üzere; davacının ortağı olduğu şirkete olan kefaletleri sebebiyle korunması için konkordato talep ettiği, davacı için sunulan ön projedeki konkordato teklifinin ortağı olduğu şirketten bağımsız olmadığı, yapılan incelemede ; davacının ön projesinin kendine has hiç bir başarı ve hedef içermediği, ortağı olduğu şirketin ön projeleri üzerine temellendirildiği, ortağı olduğu şirketin konkordato talebinde bulunmasına tüm taleplerinin dayandırıldığını, somut olayda gerçek kişiye sadece icra takiplerinden korunmak amacıyla konkordato mühleti verilmesi, konkordatonun amacıyla bağdaşır nitelikte olmadığını, Türk Borçlar Kanunu’nun kefalete ilişkin hükümlerini ve İcra ve İflas Kanununun menfi tespit davası hakkındaki bölümlerini işlevsiz hale getireceğini, zira kanun koyucunun da, gerçek kişiler bakımından konkordato müessesine başvuruyu kabul etmesindeki amacın bu olmadığını, bu anlamda davacının, İİK 286. maddesinde aranan şartları karşılayan belgeleri dosyaya sunamadıkları, sunulan ön projede de konkordatonun başarısının borçlu şirketin konkordatosunun başarısına bağlandığı, kendilerine özgü konkordato tedbiri ve hedefi içermediği, projedeki kaynak ve gerçek borç tutarı arasındaki orantısızlık gözetildiğinde de ön projenin uygulanabilir olmasının mümkün gözükmediği, borçluların, sadece alacaklıların icra tehdidinden kurtulmak amacı ile konkordato talep etmelerinin bu müessesenin amaçlarına uygun düşmediği gerekçesiyle ;
"1)-"......, .... doğumlu, ..... ili,..... ilçesi,..... nüfusa kayıtlı, .....T.C. Kimlik numaralı DAVACI... HAKKINDA 2004 Sayılı İİK'nın 289/1-2-3 maddesi gereğince; " 17/04/2025 TARİHİNDEN İTİBAREN BAŞLAMAK ÜZERE 3 AY SÜRE İLE GEÇİCİ MÜHLET VERİLMESİNE," İLİŞKİN GEÇİCİ MÜHLET KARARININ KALDIRILMASINA,
2)-".....'den olma, .... doğumlu, ....ili,.... ilçesi, .... nüfusa kayıtlı, nüfusa kayıtlı,... T.C. Kimlik numaralı DAVACI .... HAKKINDA KONKORDATO TALEBİNİN REDDİNE,
3)-....'den olma, .... doğumlu, ... ili, .... ilçesi, .... nüfusa kayıtlı, nüfusa kayıtlı, .... T.C. Kimlik numaralı DAVACI.... HAKKINDA iflasa tabi şahıslardan olmadığından İFLAS KARARI VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, " karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: HMK 166/4 maddesine aykırı olarak tefrik kararı verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, konkordato davasının açılış aşamasında tek dosya üzerinden 4 şirket 5 şahıs olmak üzere toplam 9 davacının olduğu dava dilekçesi ile birlikte .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne başvurularını yaptıklarını, ancak ilk derece mahkemesi dosyaların tefrik edilmesine karar verip grup şirketleri olan müvekkili şirketlerin yargılamasını ayrı ayrı yürütmeye karar verdiğini, bu durumun usul ve yasaya aykırı olduğunu, İlk derece mahkemesi herhangi bir aleyhe komiser raporu olmadığı bir ortamda komiserlerin beyanına başvurmadan bu şekilde davayı reddetmesinin hukuka aykırı olduğunu, eğer ki, komiser heyeti yanılmış bile olsa bilindiği üzere mahkemeye sunulan projenin ön proje olduğu ve bu projelerin alacaklılar toplantısına kadar revize edilebileceği dikkate alındığında; İlk derece mahkemesince bu şekilde bir proje revize ara kararı oluşturulmadan, komiser heyetinin görüşünden sonra sadece bu hususta ayrıca bir rapor almaksızın bu şekilde karar vermesinin hatalı olduğunu, çünkü müvekkilinin de kendine ait malvarlıkları olup ayrıca kaynaklar meydana getirebilecek kişilerden olup bu durum alacaklıların lehine olduğunu, bu sebeple ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın hatalı ve alacaklıların aleyhine olduğunu, uygulamaya yönelik olarak verilen kararın yansımasının şu şekilde olduğunu, müvekkili grup şirketlerden herhangi birinin borçlarına ya müşterek kefil ya da aval olduğunu, şuan için borçlarına kefil oldukları şirketler hakkında bir kısmının konkordato tedbirleri devam ettiğinden bir kısmı ise iflas ettiğinden bankalar ve diğer alacaklılar müvekkilleri yönünden hacizlere devam edeceğini, sonrasında fiili haciz yapan bu alacaklılar şirketlerin malvarlıklarını istihkaklı haciz adı altında haczedeceklerini, müvekkili şirket yetkilisi olarak şirketin merkezinde hazır bulunacağını, ama İİK md. 97ve 99'a göre borçlunun mahalde hazır bulunması halinde mahalde bulunan tüm mahcuz malları ona olduğu karine olarak kabul edildiğini, bu istihkak kurumu adeta cebri icra baskısı olarak kullanılmakta ve konkordato mahkemesince verilen tedbir kararlarının bertaraf edildiğini, mahkemenin, alanında uzman bilirkişi heyetinden rapor almayarak; mali yönden teknik inceleme ve değerlendirme uzmanlığı olmasa da yorum yoluyla değerlendirmeye giderek çok büyük hata yaptığını, mahkemece 2 aylık geçici mühletin uzaltılmasına karar verilmesi halinde gerek revize proje verilmesi, gerek alacaklılar ile görüşmelere ve müzakerelere başlanması, bu suretle projenin ve faiz oranının alacaklılar değerlendirilmesine sunulmasından sonra ortaya konabileceğini, keza aksi durum konkordato müessesinin amacına uygun düşmediğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesince usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın kaldırılarak müvekkili hakkında konkordato tedbirlerin devamını ve geçici mühletin 2 aylık süre ile uzatılmasına bu aşamada verilen tedbirlerin aynen devamına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI ve GÖRÜŞ :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine dair yönetmeliğin 66. maddesinde ''(1) Bir davada ayırma kararı verilirse ayrılan dava veya davalar o mahkemenin esasına ayrıca kaydedilir ve eski kayıt ile yeni kayıt birbiriyle ilişkilendirilir. İlk kayıt o dosyada kalan kısma münhasır olur. Ayrılan davanın dosyası ilk dosyada bu kısımlara ait yazıların tamamının onaylı suretleri konularak yeniden oluşturulur. Ayrılan davalar bakımından daha önce tek karar ve ilâm harcı alınmış ise her biri için ayrıca harç alınır; daha önce alınan harç ayrılmış davaları da kapsıyorsa yeniden harç alınmaz. Ayrılıp yeni esas numarası alan her dava için başvuru harcı alınır. (2) Ayırma işlemleri için yapılan masraflar ile ayrılan dosyanın duruşma gününün tebliği için gerekli olan masraf ana dosyanın gider avansından karşılanır. Gerektiğinde gider avansı tamamlattırılır.'' denilmek suretiyle bir dava asıl dosyadan tefrik edildiğinde hangi işlemlerin yapılması gerektiği düzenlenmiştir.
Dosyanın yapılan incelemesinde davacı .......'a ilişkin davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasından tefrik edilerek .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sırasına kaydedildiği, tefrik aşamasında başvurma harcı ve peşin harç yatırılmadığı anlaşılmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanununun 32. maddesinin birinci cümlesinde “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.” hükmüne yer verilmiştir.
Harçlar Kanununda, harç alınması veya tamamlanması yanların isteğine bırakılmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi hükme bağlanmış ve yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmıştır. Nitekim bu ilkeler, Hukuk Genel Kurulunun 12.10.2011 gün ve E. - 2011/3-629 K. 2011/613 ile 23.10.2013 gün ve E. - 2013/7-31 K. 2013/1481, 24.12.2013 gün ve 2013/21- 445 E. - 2013/1625 K. sayılı ilâmlarında da benimsenmiştir.
Mahkemece tefrik edilen dava dosyasında HMK'nın 120.maddesi gereğince başvuru harcı ile peşin harcın ikmalinden sonra yargılamaya devam edilerek hüküm kurulması gerekirken, harçlar ikmal edilmeden hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususları incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.a.4 bendi uyarınca kaldırılmasına karar verilmek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin KABULÜ İLE; .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/07/2025 tarih, .... Esas ... Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-4. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.05/09/2025
.....Başkan
.....Üye
.....Üye
.....Katip

Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.